Người dân xếp hàng mua vàng trong sáng ngày 28/1/2026 tại Hà Nội
Vàng tỏa sức nóng
Bà Trần Thị Minh cho biết, sau khi nhận được tiền đền bù trong đại án Vạn Thịnh Phát, bà quyết định đi mua vàng để tích trữ. Tuy vậy, sau hai buổi sáng xếp hàng, vợ chồng bà cũng chỉ mua được vài chỉ.
Những người thay đổi thói quen phân bổ tiền tiết kiệm như vợ chồng bà Minh không hiếm, nên các con phố kinh doanh vàng bạc mỗi khi giá vàng bật tăng lại đông nghịt người đứng xếp hàng chờ mua.
Nhưng không phải người dân nào cũng mua được vàng vật chất như trên, cách phổ biến hiện nay là người dân mua vàng nhận giấy, với lịch hẹn sau vài tuần, thậm chí vài tháng mới có thể nhận vàng vật chất. Trong thời gian chờ vàng về, có nhu cầu thanh khoản, người dân có thể mang giấy đến cửa hàng vàng để bán.
Nhu cầu tăng mạnh, cộng với đà tăng phi mã của giá vàng trên thị trường thế giới khiến giá vàng thương hiệu lớn trong nước có thời điểm vượt mốc 190 triệu đồng/lượng. Vàng, bạc đang trở thành những kênh đầu tư có mức sinh lời nổi bật nhất trong thời gian gần đây. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiềm ẩn nhiều bất ổn, xung đột địa chính trị kéo dài và xu hướng lãi suất biến động khó lường, kim loại quý này tiếp tục được xem là “hầm trú ẩn” của dòng tiền.
Trên thế giới, vàng tiếp tục duy trì đà tăng mạnh, có thời điểm tiệm cận mốc 5.600 USD/ounce trước khi có nhịp điều chỉnh. Theo các nhà phân tích thị trường, lực cầu đầu tư hiện nay không chỉ đơn thuần đến từ tâm lý đầu cơ.
Trong báo cáo mới nhất về kim loại quý, bà Suki Cooper, Giám đốc toàn cầu Nghiên cứu hàng hóa của Standard Chartered cho biết, đợt tăng giá chưa từng có của vàng tiếp tục được nâng đỡ bởi các yếu tố nền tảng.
“Các nhà đầu tư chiến thuật đã gia tăng tỷ trọng với vàng trong tháng này (tính đến ngày 20/1/2026), nhưng tốc độ tăng không theo kịp đà tăng của giá. Vị thế ròng của các quỹ đã tăng thêm 14.900 hợp đồng trong hai tuần qua, chủ yếu nhờ việc mở mới các vị thế mua (14.800 hợp đồng), trong khi giá vàng tăng khoảng 300 USD/ounce trong cùng giai đoạn. Thông thường, giá chỉ tăng khoảng 100 USD/ounce khi khối lượng vị thế tăng khoảng 60.000 hợp đồng, điều này cho thấy hiện nay có thể đang tồn tại những yếu tố khác tác động đến thị trường”, bà nói.
“Trong khi các động lực vĩ mô truyền thống đóng vai trò kém nổi bật hơn, các yếu tố mang tính cấu trúc lại đang gia tăng cường độ. Những lo ngại ngày càng lớn về tính độc lập của Fed và khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ, rủi ro địa chính trị gia tăng, cùng với sự tái bùng phát của các căng thẳng thương mại và thuế quan, nhiều khả năng đang thúc đẩy dòng tiền phân bổ nhanh hơn vào vàng, dẫn dắt bởi nhà đầu tư cá nhân. Theo quan điểm của chúng tôi, lực mua chiến thuật không phải là động cơ chính của đợt tăng giá này. Thay vào đó, lực mua xuất phát từ những thay đổi mang tính cấu trúc mới là yếu tố then chốt”, bà Cooper nói và cho biết thêm rằng, vị thế đầu cơ tính theo tỷ lệ trên tổng số hợp đồng mở hiện ở mức cao, đạt 26,4%, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với đỉnh 47,9%, cho thấy mức độ tham gia của dòng tiền đầu cơ chưa rơi vào trạng thái quá nóng.
Trong khi đó, thị trường quyền chọn cũng đang phát đi tín hiệu ủng hộ giá vàng tăng cao hơn trong ngắn hạn.
“Biến động hàm ý kỳ hạn 1 tháng đã tăng mạnh trở lại, lên các mức lần cuối cùng được ghi nhận vào tháng 3/2022. Đồng thời, chênh lệch rủi ro quyền chọn kỳ hạn 1 tháng cũng tăng vọt lên mức cao nhất kể từ tháng 4/2024 và vẫn nghiêng rõ rệt về phía quyền chọn mua”, chuyên gia Standard Chartered phân tích.
Trong khi đó, nhu cầu vàng vật chất và trang sức vẫn duy trì khá tốt, Trung Quốc tiếp tục đóng vai trò chi phối thị trường. Dữ liệu từ các thị trường cho thấy, vàng đang giao dịch với mức giá cao hơn (premium) trên Sàn Giao dịch vàng Thượng Hải. Nhu cầu vàng thường tăng lên khoảng 6 tuần trước Tết Nguyên đán (năm nay rơi vào ngày 17/2/2026) trong những năm có mức tiêu thụ mạnh. Tuy nhiên, thị trường nội địa Trung Quốc từ đầu năm đến nay chưa duy trì trạng thái một cách ổn định. Điều này cho thấy vẫn còn dư địa để thị trường vàng được hỗ trợ tốt mỗi khi giá điều chỉnh giảm trước Tết Nguyên đán.
Song song đó, chuyên gia Standard Chartered nhấn mạnh rằng, nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương tiếp tục đóng vai trò là nền tảng quan trọng cho xu hướng tăng của giá vàng.
Trở lại với thị trường trong nước, giá vàng tăng mạnh và tiền đổ mạnh vào thị trường này sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến chính sách tiền tệ. Theo phân tích của một chuyên gia hiện là thành viên Hội đồng quản trị một ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, tiền sẽ khan hiếm, dẫn tới lãi suất khó có thể giữ ở mức được kỳ vọng.
“Nếu như các tài sản khác có xu hướng được mua bán liên tục thì vàng trái lại có tính cất trữ là chủ yếu. Tiền bị hút vào vàng, thường ít trở lại thị trường nên xu hướng thanh khoản kém dồi dào càng phổ biến”, chuyên gia ngân hàng phân tích.
Khi nào có sàn vàng?
Với những diễn biến trên thị trường vàng hiện nay, câu hỏi đang được nhiều nhà đầu tư quan tâm là, khi nào sàn giao dịch vàng sẽ được đưa vào hoạt động tại Việt Nam.
Quan điểm của Ngân hàng Nhà nước, thể hiện qua công văn trả lời kiến nghị của đại biểu Quốc hội về các giải pháp để quản lý thị trường vàng, sàn giao dịch vàng là hình thức tổ chức giao dịch mua - bán, trao đổi vàng tiêu chuẩn (bao gồm cả vàng vật chất tiêu chuẩn và vàng phi vật chất) theo hình thức tập trung giữa các bên tham gia và “việc triển khai sàn giao dịch vàng có thể tác động nhiều chiều đến ổn định kinh tế vĩ mô”.
“Một số nước trên thế giới có thành lập sàn vàng, như Trung Quốc có sàn giao dịch vàng Thượng Hải, đây là một trong những sàn vàng lớn trên thế giới. Tuy nhiên, trong khu vực cũng có những nước không thành lập sàn vàng. Bên cạnh những mặt tích cực của sàn giao dịch vàng là minh bạch hóa giao dịch, nhu cầu mua, bán vàng của người dân, doanh nghiệp, thành viên giao dịch trên thị trường thì thành lập sàn giao dịch vàng có thể làm tăng nhu cầu đầu tư vào vàng”, Ngân hàng Nhà nước thông tin.
Theo Ngân hàng Nhà nước, trong bối cảnh hiện nay, cần ưu tiên tập trung nguồn vốn đầu tư toàn xã hội vào việc phục hồi và đẩy mạnh sản xuất - kinh doanh.
Dù vậy, nhà đầu tư vẫn rất quan tâm tới khả năng Việt Nam mở sàn vàng và kênh giao dịch phái sinh, để qua đó có thể phân bổ một phần tài sản. Theo dự kiến, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) sẽ đảm nhận vận hành các thị trường phái sinh.
Trao đổi với Báo Đầu tư Chứng khoán, lãnh đạo HNX cho biết, về cơ sở vật chất và kỹ thuật, Sở giao dịch hoàn toàn đáp ứng được năng lực cung cấp hệ thống giao dịch phái sinh vàng nếu được cơ quan quản lý cấp phép.
