Ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm bị bỏ bê và chịu lệnh trừng phạt quốc tế, vì vậy có thể mất nhiều năm và cần những khoản đầu tư lớn trước khi sản lượng có thể tăng mạnh. Tuy nhiên, một số nhà phân tích lạc quan rằng Venezuela có thể tăng gấp đôi hoặc gấp ba sản lượng hiện tại khoảng 1,1 triệu thùng dầu mỗi ngày để nhanh chóng trở lại mức sản lượng lịch sử.
“Mặc dù nhiều báo cáo cho rằng cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela không bị ảnh hưởng bởi các hành động quân sự của Mỹ, nhưng trên thực tế hệ thống này đã xuống cấp nghiêm trọng trong nhiều năm và sẽ cần thời gian để tái thiết”, Patrick De Haan, nhà phân tích dầu mỏ hàng đầu tại công ty theo dõi giá xăng dầu GasBuddy cho biết.
“Nhưng nếu như Mỹ thành công trong việc điều hành, tôi cho rằng sẽ có rất nhiều lạc quan rằng các công ty năng lượng Mỹ có thể đến và hồi sinh ngành công nghiệp dầu mỏ Venezuela khá nhanh chóng”, Phil Flynn, nhà phân tích thị trường cấp cao tại Price Futures Group cho biết.
Và nếu Venezuela có thể trở thành một cường quốc sản xuất dầu mỏ, điều đó có thể củng cố giá thấp hơn trong dài hạn và gây thêm áp lực lên Nga.
Dầu không được giao dịch vào cuối tuần, vì vậy không có tác động ngay lập tức đến giá dầu. Nhưng các nhà phân tích cho rằng sẽ không có sự thay đổi lớn về giá khi thị trường mở cửa trở lại. Venezuela là thành viên của OPEC nên sản lượng của nước này đã được tính vào đó. Và hiện tại đang có sự dư thừa dầu trên thị trường toàn cầu.
Trữ lượng dầu khổng lồ
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela là quốc gia có trữ lượng dầu thô đã được chứng minh lớn nhất thế giới, khoảng 303 tỷ thùng. Con số này chiếm khoảng 17% tổng trữ lượng dầu toàn cầu.
Vì vậy, các tập đoàn dầu khí lớn trên toàn cầu có lý do để quan tâm đến Venezuela. Người phát ngôn của ConocoPhillips, Dennis Nuss cho biết, công ty “đang theo dõi các diễn biến ở Venezuela và những tác động tiềm tàng của chúng đối với nguồn cung và sự ổn định năng lượng toàn cầu. Còn quá sớm để suy đoán về bất kỳ hoạt động kinh doanh hoặc đầu tư nào trong tương lai”.
Chevron hiện là công ty duy nhất có hoạt động quy mô đáng kể tại Venezuela, với sản lượng khoảng 250.000 thùng dầu mỗi ngày. Tập đoàn này bắt đầu đầu tư vào Venezuela từ những năm 1920 và hiện hoạt động tại đây thông qua các liên doanh với công ty dầu khí quốc doanh Petróleos de Venezuela S.A. (thường được biết đến với tên gọi PDVSA).
Tuy sở hữu trữ lượng khổng lồ, Venezuela hiện chỉ sản xuất chưa tới 1% nguồn cung dầu thô toàn cầu. Vấn đề quản lý yếu kém cùng các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ đã khiến sản lượng dầu của nước này suy giảm dần, từ mức 3,5 triệu thùng mỗi ngày vào năm 1999 xuống mức hiện nay.
Trong khi đó, vấn đề không phải là tìm thấy dầu mà là vấn đề về môi trường chính trị và liệu các công ty có thể tin tưởng vào chính phủ sẽ thực hiện đúng các hợp đồng hay không.
“Vấn đề không chỉ là cơ sở hạ tầng đang xuống cấp, mà chủ yếu là làm thế nào để thu hút các công ty nước ngoài bắt đầu đổ tiền vào trước khi họ có cái nhìn rõ ràng về sự ổn định chính trị, tình hình hợp đồng và những vấn đề tương tự”, Francisco Monaldi, giám đốc chương trình năng lượng Mỹ Latinh tại Đại học Rice cho biết.
Nhưng cơ sở hạ tầng thực sự cần đầu tư đáng kể.
“Ước tính rằng để Venezuela tăng sản lượng từ 1 triệu thùng/ngày như hiện tại lên 4 triệu thùng/ngày, sẽ cần khoảng một thập kỷ và đầu tư khoảng 100 tỷ USD”, ông Monaldi cho biết.
Nhu cầu mạnh mẽ
Venezuela sản xuất loại dầu thô nặng cần thiết cho nhiên liệu diesel, nhựa đường và các loại nhiên liệu khác cho thiết bị hạng nặng. Dầu diesel đang khan hiếm trên toàn thế giới do lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ từ Venezuela và Nga và vì dầu thô nhẹ hơn của Mỹ không dễ dàng thay thế được.
Nhiều năm trước, các nhà máy lọc dầu của Mỹ ở vùng Vịnh Mexico đã được tối ưu hóa để xử lý loại dầu thô nặng đó vào thời điểm sản lượng dầu của Mỹ đang giảm và dầu thô của Venezuela và Mexico dồi dào. Vì vậy, các nhà máy lọc dầu rất muốn tiếp cận nhiều hơn với dầu thô của Venezuela vì điều đó sẽ giúp họ hoạt động hiệu quả hơn, và giá dầu thô của Venezuela thường có phần rẻ hơn.
Bên cạnh đó, việc tăng sản lượng dầu mỏ của Venezuela cũng có thể giúp dễ dàng gây áp lực lên Nga hơn, bởi vì châu Âu và phần còn lại của thế giới có thể mua nhiều dầu diesel và dầu nặng hơn từ Venezuela và ngừng mua từ Nga.
“Việc ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela sụp đổ đã mang lại lợi ích lớn cho Nga. Và lý do là vì họ là đối thủ cạnh tranh trên thị trường dầu mỏ toàn cầu”, nhà phân tích Phil Flynn cho biết.