Cuộc xung đột Trung Đông đã làm nổi bật sự dễ bị tổn thương của chuỗi cung ứng nhôm vì Trung Đông chiếm gần 10% nguồn cung toàn cầu. Sản xuất và xuất khẩu bị gián đoạn đã đẩy giá nhôm lên mức cao kỷ lục kể từ năm 2022, thời điểm xung đột Nga-Ukraine bùng nổ.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích lo ngại làn sóng đầu tư do Trung Quốc tài trợ - xuất phát từ các hạn chế sản xuất nhôm trong nước - có thể lặp lại kịch bản của thị trường niken, khi sự mở rộng nhanh chóng của Trung Quốc tại Indonesia đã dẫn đến tình trạng dư cung và giá giảm mạnh.
Goldman Sachs ước tính rằng Indonesia sẽ chiếm 5% sản lượng nhôm nguyên sinh toàn cầu vào năm 2030, tăng từ mức 1% hiện nay, và đóng góp vào 40% tăng trưởng sản lượng toàn cầu.
“Với việc công suất luyện kim bị giới hạn ở Trung Quốc, các công ty hiện đang mở rộng mạnh mẽ tại Indonesia đã làm dấy lên lo ngại về tình trạng dư cung trong những năm tới”, George Cheveley, nhà quản lý danh mục đầu tư và chuyên gia về kim loại và khai thác mỏ tại Ninety One cho biết.
Vào năm 2023, chính phủ Indonesia đã cấm xuất khẩu bauxite (quặng dùng để sản xuất nhôm) nhằm mục đích tăng nguồn thu và nâng cao năng lực công nghiệp trong nước. Điều này đã buộc các công ty phải thiết lập các cơ sở tinh luyện tại Indonesia, lặp lại những gì đã xảy ra với niken.
Các khoản đầu tư lớn của Trung Quốc vào niken đã đưa Indonesia lên vị trí thống trị thị trường chỉ trong vài năm. Năm ngoái, Indonesia chiếm 65% sản lượng niken tinh luyện toàn cầu, tăng từ 6% năm 2015.
Lệnh cấm xuất khẩu được đưa ra khi các nhà sản xuất nhôm Trung Quốc đang tiến gần đến giới hạn sản lượng trong nước do nước này đặt ra từ năm 2017. Bên cạnh Shandong Nanshan, nhà sản xuất thép không gỉ và niken lớn nhất thế giới là Tsingshan cũng đã mở các cơ sở sản xuất nhôm tại Indonesia.
“Nhiều nhà đầu tư Trung Quốc bắt đầu tìm đến Indonesia như một nguồn cung ứng để tăng trưởng năng lực sản xuất mới vì Trung Quốc không cho phép họ đầu tư và lợi nhuận hiện đang rất tốt”, Wenyu Yao, chiến lược gia kim loại cấp cao thuộc nhóm hàng hóa của Citi Research cho biết.
Bên cạnh đó, thị trường nhôm thắt chặt trong bối cảnh xung đột đã dẫn đến những đồn đoán về việc liệu Trung Quốc có thể nới lỏng các biện pháp giới hạn sản lượng hay không.
Lệnh cấm xuất khẩu bauxite của Indonesia đã dẫn đến sự gia tăng mạnh sản lượng alumina tại các cơ sở thuộc sở hữu của Trung Quốc, chẳng hạn như cơ sở ở Bintan. Theo dữ liệu từ nhóm nghiên cứu thị trường CRU, Indonesia đã sản xuất 5,9 triệu tấn alumina trong năm 2025, tăng từ 3,3 triệu tấn vào năm 2022.
Theo dữ liệu từ nhà cung cấp Kpler, các cảng của Indonesia đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể lượng alumina được vận chuyển trong vài năm qua, từ các quốc gia như Úc và từ các nguồn trong nước. Hiện tại, Indonesia vẫn là nước xuất khẩu ròng alumina, nhưng điều này có thể thay đổi khi các nhà máy luyện nhôm mới đi vào hoạt động.
Trước khi xung đột Trung Đông bùng nổ, Fastmarkets đã dự báo thị trường nhôm nguyên chất toàn cầu sẽ ghi nhận một sự thiếu hụt nhỏ trong năm nay. Hiện tại, những lo ngại về nguồn cung đã làm dấy lên suy đoán rằng người mua có thể chuyển sang nguồn cung từ Nga, điều mà nhiều người đã tránh kể từ cuộc xung đột Nga-Ukraine bùng nổ.
Greg Shearer, trưởng bộ phận kim loại cơ bản và kim loại quý tại JPMorgan dự báo rằng sẽ có sự thiếu hụt nhôm nguyên sinh lớn nhất trong năm nay kể từ năm 2000, do sản lượng ở Trung Đông bị ảnh hưởng, trong bối cảnh lượng dự trữ toàn cầu đang rất thấp.
Ông cho biết giá cao hơn trong năm nay có thể “thúc đẩy việc xây dựng nhà máy ở Indonesia”, mặc dù nguồn cung mới sẽ chủ yếu được cảm nhận từ năm 2027 trở đi khi các nhà máy đi vào hoạt động.
Sự gia tăng sản lượng của Indonesia có thể bù đắp một phần sản lượng bị mất ở khu vực vùng Vịnh, nơi một số nhà máy bị hư hại sẽ cần thời gian để sửa chữa, cũng như việc đình trệ công suất mới và đóng cửa các nhà máy ở những nơi khác.
Công ty khai thác mỏ South32 đã đóng cửa nhà máy luyện nhôm Mozal ở Mozambique vào tháng trước “do không thể đảm bảo nguồn cung cấp điện đủ và giá cả phải chăng”, trong khi Rio Tinto cho biết vào cuối năm ngoái rằng họ đang xem xét đóng cửa nhà máy luyện nhôm Tomago ở Úc vì chi phí điện năng cao.
Greg Wittbecker, Chủ tịch của Wittsend Commodity Advisors cho biết: “Vấn đề quan ngại là việc sản lượng kim loại tăng đột ngột ở Indonesia sẽ làm quá tải thị trường và dập tắt đà tăng giá, nhưng thị trường thực sự cần nhôm. Ngay cả trước xung đột, các thị trường đang phát triển cũng sẽ dễ dàng hấp thụ lượng kim loại mới từ Indonesia trong thập kỷ này”.
