Trong báo cáo quý về triển vọng kinh tế, IMF cảnh báo rằng việc đặt câu hỏi về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể dẫn đến lạm phát gia tăng ở Mỹ và cần phải tăng lãi suất, trong khi sự sụt giảm giá cổ phiếu do lo ngại về lợi nhuận của các công nghệ mới có thể làm suy yếu tăng trưởng.
IMF đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của Mỹ trong năm 2026 từ 2,1% lên 2,4%, nhưng hạ dự báo năm 2027 xuống 2% từ 2,1%. IMF kỳ vọng nền kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 3,3% trong năm nay, sau khi trước đó dự báo mức tăng trưởng 3,1%.
Tuy nhiên, dự báo này dựa trên giả định thuế quan và các rào cản thương mại khác vẫn duy trì ở mức hiện hành vào tháng 12. Tổng thống Trump mới đây đã tuyên bố sẽ áp thuế 10% đối với hàng nhập khẩu từ một số quốc gia châu Âu từ ngày 1/2 và mức thuế này sẽ tăng lên 25% vào tháng 6, nhằm gây áp lực buộc Đan Mạch bán Greenland cho Mỹ.
“Sự biến động này gây bất lợi cho các quyết định kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng…Đây là điều có thể ảnh hưởng đáng kể đến tăng trưởng”, Pierre-Olivier Gourinchas, nhà kinh tế trưởng của IMF cho biết.
Ngoài ra, mặc dù nền kinh tế toàn cầu đã tăng trưởng nhanh hơn dự kiến khi đối mặt với các rào cản thương mại cao hơn của Mỹ, nhưng điều đó một phần là do các quốc gia khác không đặt ra các biện pháp đáp trả và thuế quan đã được hạ thấp vào cuối năm.
“Nếu chúng ta bước vào giai đoạn leo thang, điều đó chắc chắn sẽ có tác động bất lợi hơn nữa đối với nền kinh tế”, ông Gourinchas cho biết.
Bên cạnh đó, IMF ước tính rằng các biện pháp trả đũa xuất hiện do Mỹ tăng thuế quan trở lại có thể làm giảm tăng trưởng toàn cầu xuống còn 3% trong năm nay.
Mặt khác, sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn dự kiến của nền kinh tế toàn cầu bất chấp thuế quan cao hơn cũng là kết quả từ sự bùng nổ đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Nhưng việc phụ thuộc quá nhiều vào một lĩnh vực duy nhất khiến nền kinh tế Mỹ và toàn cầu dễ bị tổn thương trước sự sụt giảm giá cổ phiếu nếu các nhà đầu tư mất đi một phần lạc quan về những gì AI có thể tạo ra.
“Việc đánh giá lại kỳ vọng về tăng trưởng năng suất nhờ AI có thể dẫn đến sự sụt giảm đầu tư và gây ra một đợt điều chỉnh đột ngột trên thị trường tài chính, lan rộng từ các công ty liên quan đến AI sang các lĩnh vực khác và làm xói mòn tài sản hộ gia đình”, IMF cảnh báo.
IMF ước tính rằng cổ phiếu Mỹ hiện nay có thể chỉ bị định giá cao bằng khoảng một nửa so với thời kỳ bong bóng dotcom kết thúc vào năm 2001. Tuy nhiên, vốn hóa thị trường chứng khoán lại lớn hơn nhiều so với quy mô của nền kinh tế, ở mức 226% GDP, so với 132% vào năm 2001. Do đó, nếu xảy ra một đợt sụt giảm giá tương tự, tác động lên tài sản của các hộ gia đình và tiêu dùng sẽ lớn hơn.
IMF tính toán rằng sự sụt giảm “vừa phải” của giá cổ phiếu có thể làm giảm tăng trưởng toàn cầu trong năm nay xuống còn 2,9%. Trong trường hợp đó, các ngân hàng trung ương nên chuẩn bị cho việc giảm lãi suất chủ chốt nhanh chóng.
Tuy nhiên, việc ứng dụng các công nghệ mới cũng có thể thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu trong năm nay lên tới 3,6%, và tăng từ 0,1 đến 0,8 điểm phần trăm mỗi năm trong trung hạn tùy thuộc vào tốc độ áp dụng và sự cải thiện về khả năng sẵn sàng của AI trên toàn cầu.
“Nếu sự bùng nổ công nghệ tiếp tục, nó có thể đẩy lãi suất trung lập thực tế lên cao hơn như đã xảy ra trong thời kỳ bong bóng dotcom”, IMF cho biết.
IMF cũng cho rằng Fed và các ngân hàng trung ương khác đang đối mặt với cú sốc nguồn cung, chẳng hạn như thuế quan nhập khẩu cao hơn, do đó lãi suất cơ bản nên được điều chỉnh giảm “chỉ khi có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy kỳ vọng lạm phát vẫn được neo giữ và lạm phát đang quay trở lại mục tiêu”.
Ngoài ra, tính độc lập cả về mặt pháp lý và hoạt động của Fed là yếu tố quan trọng nhất đối với tăng trưởng kinh tế.
Mặt khác, IMF cũng nâng dự báo tăng trưởng của Trung Quốc trong năm 2026 lên 4,5% từ mức 4,2%, và Ấn Độ lên 6,4% từ mức 6,2%. IMF cho biết cả hai nền kinh tế này đều đang tách biệt khỏi các nền kinh tế đang phát triển khác, tương tự như cách Mỹ đã vượt lên trước các nền kinh tế tiên tiến.