Theo nghiên cứu của Viện Tài chính Quốc tế (IIF), nợ toàn cầu đã tăng thêm 10.000 tỷ USD trong nửa đầu năm nay và vượt mốc 365.000 tỷ USD.
Nợ công đang gia tăng khi lợi suất trái phiếu chính phủ trung và dài hạn do hàng loạt nền kinh tế lớn nhất thế giới như Mỹ, Nhật Bản, Pháp và Anh phát hành chạm mức cao nhất trong hơn một thập kỷ. Lợi suất tăng phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trước tình trạng lãi suất tăng, áp lực chi phí năng lượng dai dẳng, tăng trưởng kinh tế trì trệ và chi tiêu ngân sách ở mức cao.
IIF đặc biệt nhấn mạnh bốn nền kinh tế lớn đang đối mặt với tình trạng "thâm hụt ngân sách lớn kéo dài và chi phí lãi vay gia tăng, với những thách thức vốn thường thấy ở các quốc gia mới nổi đang gặp khó khăn về nợ".
Các nền kinh tế phát triển đã phải trả hơn 3.300 tỷ USD tiền lãi cho trái phiếu chính phủ được giao dịch quốc tế trong năm ngoái, cao hơn mức chi tiêu toàn cầu cho AI (2.600 tỷ USD), quốc phòng (3.100 tỷ USD) hoặc năng lượng sạch (2.300 tỷ USD).
Theo IIF, nợ công đã trở thành một vấn đề chính trị, tạo ra vòng luẩn quẩn giữa các cuộc bầu cử và những giải pháp ngắn hạn, cùng với tình trạng dễ tổn thương trong dài hạn khi lợi ích biên từ việc gia tăng nợ ngày càng giảm.
"Khi lãi suất tham chiếu tăng lên, chi phí lãi vay sẽ tăng vọt, trong khi các áp lực mang tính cơ cấu từ chi tiêu y tế và lương hưu công vẫn chưa được giải quyết triệt để", báo cáo cho biết.
Trong báo cáo triển vọng kinh tế vừa được công bố trong tuần này, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cũng cảnh báo rằng lợi suất trái phiếu tăng cho thấy cần nỗ lực hơn nữa để kiểm soát và tái phân bổ chi tiêu chính phủ, cải thiện hiệu quả khu vực công và tăng cường nguồn thu ngân sách.
OECD cho rằng cần thực hiện các cải cách để đảm bảo tính bền vững của nợ trong dài hạn và đảm bảo các chính phủ có khả năng ứng phó với những cú sốc trong tương lai.
Trong khi đó, bà Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định rằng các cú sốc đối với nền kinh tế toàn cầu đang khiến gánh nặng nợ ngày càng phình to, trong khi các chính phủ vẫn chưa có hành động đủ mạnh để kiểm soát tình hình.
"Có hai việc cần phải thực hiện: giảm nợ, ưu tiên củng cố tài khóa, và đảm bảo các ngân hàng trung ương hoàn thành nhiệm vụ duy trì sự ổn định giá cả…Không thể nhấn mạnh đủ mức độ cấp thiết của việc có đủ quyết tâm để thực hiện những bước đi cần thiết. Đây là những bước đi khó khăn về mặt chính trị, nhưng vẫn cần phải được thực hiện”, bà cho biết.
