Sáng 28/10, tiếp chương trình Kỳ họp thứ hai - Quốc hội khoá XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.
Sau khi các đại biểu Quốc hội đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn có bài phát biểu tiếp thu, giải trình đối với các ý kiến đóng góp trên.
Bộ trưởng cho biết, mỗi năm nền kinh tế cần huy động khoảng 4 triệu tỷ đồng vốn. Trong đó, thị trường chứng khoán là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, góp phần đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Để thực hiện mục tiêu này, thị trường chứng khoán cần phát triển theo hướng công khai, minh bạch, hoạt động hiệu quả và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Bộ trưởng nhấn mạnh, việc hoàn thiện pháp luật phải hướng tới bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư và các thành viên thị trường, đặc biệt là nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Nghiên cứu phân định hoạt động của HOSE và HNX
Một trong những nội dung được Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề cập là phương án tổ chức hệ thống sở giao dịch chứng khoán.
Theo Bộ trưởng, cơ quan quản lý đang tiếp tục nghiên cứu, đánh giá mô hình hoạt động của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và hai đơn vị trực thuộc là Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) để lựa chọn phương án phù hợp với yêu cầu phát triển thị trường.
Theo định hướng đang được nghiên cứu, HOSE sẽ tập trung vào hoạt động niêm yết và giao dịch cổ phiếu, trong khi HNX đảm nhiệm giao dịch trái phiếu và các sản phẩm phái sinh.
Bộ trưởng nhấn mạnh, việc sắp xếp mô hình cần được đánh giá kỹ lưỡng, bảo đảm hoạt động thị trường thông suốt, thúc đẩy phát triển và giảm các khâu trung gian không cần thiết.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng đề cập việc tổ chức xếp hạng FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cơ quan quản lý đang tiếp tục làm việc với MSCI về việc đánh giá, xếp hạng thị trường Việt Nam.
Việc nâng hạng được kỳ vọng giúp thị trường thu hút sự quan tâm của các quỹ đầu tư lớn, qua đó mở rộng cơ hội thu hút vốn. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu này, thị trường cần tiếp tục cải thiện tính minh bạch, hiệu quả hoạt động và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Bộ trưởng cũng đề cập yêu cầu tăng cường cơ sở vật chất, công nghệ thông tin và năng lực giám sát của các đơn vị vận hành thị trường, trong đó có các sở giao dịch chứng khoán và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Theo Bộ trưởng, khi mới vận hành, thị trường chứng khoán Việt Nam sử dụng hệ thống công nghệ thông tin của Thái Lan. Khi điều kiện và quy mô thị trường thay đổi, hệ thống đã nhiều lần gặp sự cố. Sau đó, thị trường chuyển sang sử dụng hệ thống phần mềm giao dịch chứng khoán của Hàn Quốc và đến nay cơ bản vận hành ổn định.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời gian tới, Bộ trưởng cho rằng thị trường cần hướng tới làm chủ công nghệ, chủ động nâng cấp và sửa chữa hệ thống, bảo đảm khả năng đáp ứng quy mô giao dịch cũng như yêu cầu công khai, minh bạch.
| |
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu trước Quốc hội sáng 28/10 |
Cải cách thủ tục chứng khoán không đồng nghĩa với hạ tiêu chuẩn giám sát thị trường
Liên quan đến các nội dung sửa đổi Luật Chứng khoán, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện cho thị trường phát triển, nhưng không đồng nghĩa với việc hạ tiêu chuẩn.
Theo Bộ trưởng, các quy định được rà soát, sửa đổi nhằm phù hợp với điều kiện phát triển mới và bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành. Mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhà đầu tư và các thành viên thị trường.
Trao đổi về ý kiến đại biểu cho rằng dự thảo chưa có điều khoản riêng quy định rõ vai trò của Nhà nước trong bảo vệ nhà đầu tư, Bộ trưởng cho biết cần nhìn nhận tổng thể các điều kiện của dự thảo luật, bởi những quy định này đều hướng tới bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Một nội dung cụ thể được Bộ trưởng giải trình là điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Theo Bộ trưởng, trước đây, quy định về chào bán yêu cầu báo cáo kiểm toán có ý kiến chấp nhận toàn phần. Dự thảo sửa đổi theo hướng chấp nhận trường hợp báo cáo kiểm toán có ý kiến ngoại trừ từng phần, nhưng khoản ngoại trừ không được ảnh hưởng đến tiêu chuẩn niêm yết và phải được cơ quan kiểm toán xác nhận.
Về khả năng thực hiện việc xác nhận, Bộ trưởng cho biết kiểm toán độc lập là đơn vị cung cấp dịch vụ. Khi tổ chức chào bán ký hợp đồng dịch vụ và yêu cầu kiểm toán độc lập xác nhận, việc này được thực hiện trên cơ sở hợp đồng dân sự giữa hai bên.
Đối với mối quan hệ giữa hoạt động lưu ký, ngân hàng lưu ký và ngân hàng thanh toán, Bộ trưởng cho biết đây cũng là nội dung cải cách thủ tục hành chính, gắn với việc tăng cường phối hợp và trao đổi thông tin giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Theo đó, các điều kiện hoạt động, tiêu chuẩn an toàn về hệ số an toàn vốn (CAR) của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và Ngân hàng Nhà nước. Việc bổ sung các điều kiện để trở thành ngân hàng thanh toán, ngân hàng lưu ký nhằm giúp thị trường hoạt động công khai, minh bạch và hiệu quả.
Sandbox tập trung vào các điều kiện đặc thù của chứng khoán
Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo thống nhất với ý kiến của đại biểu Nguyễn Phương Thủy và các đại biểu khác, đồng thời sẽ nghiên cứu, rà soát kỹ để bảo đảm thống nhất với pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật Chứng khoán chỉ quy định những điều kiện đặc thù gắn với thị trường chứng khoán, phục vụ việc thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới mà pháp luật chưa quy định.
Mục tiêu là bảo đảm thị trường phát triển nhưng phải tuyệt đối an toàn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi triển khai thử nghiệm. Các quy định mang tính nguyên tắc chung tiếp tục thực hiện theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
| |
Quốc hội thảo luận về sửa Luật Chứng khoán sáng 28/10 |
"Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu để cơ chế sandbox vừa hỗ trợ đổi mới sáng tạo, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý đặc thù của lĩnh vực chứng khoán", ông nhấn mạnh.
Đề xuất cơ chế thu hút, giữ chân nhân lực ngành chứng khoán
Một nội dung khác được Bộ trưởng đề cập là phát triển nguồn nhân lực phục vụ hoạt động quản lý, kiểm tra và giám sát thị trường.
Theo Bộ trưởng, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực chứng khoán khá khan hiếm. Sự cạnh tranh về nhân lực giữa cơ quan quản lý nhà nước với các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ diễn ra gay gắt, trong khi các doanh nghiệp và quỹ đầu tư sẵn sàng trả mức lương cao để thu hút cán bộ có kinh nghiệm.
Bộ trưởng dẫn lại thực tế trong giai đoạn 2010-2012, có thời điểm 180 trong tổng số hơn 300 người của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nghỉ việc để chuyển sang làm tại các công ty chứng khoán.
Theo Bộ trưởng, trước đây Ủy ban Chứng khoán Nhà nước từng có cơ chế đặc thù dành cho cán bộ, công chức, nhưng sau một thời gian cơ chế này không còn. Bộ Tài chính mong muốn đưa chính sách trở lại để hỗ trợ thu hút, giữ chân đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu quản lý và giám sát thị trường.
Kết thúc phần giải trình, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với cơ quan thẩm tra, nghiên cứu tiếp thu tối đa các ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật.