Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao là 1.022.607 tỷ đồng.
Theo Báo cáo số 14464/BTC-PTHT ngày 15/9/2026 của Bộ Tài chính về tình hình phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao là 1.022.607 tỷ đồng.
Trong đó, vốn ngân sách trung ương là 372.380,4 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương 650.226,6 tỷ đồng. Bên cạnh đó, còn 83.216,4 tỷ đồng vốn chưa phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ.
Đáng chú ý, kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương được các địa phương giao tăng thêm 14.715,1 tỷ đồng so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Tính cả phần vốn địa phương giao tăng, tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 đến thời điểm báo cáo đạt 1.037.322,1 tỷ đồng.
Quy mô nguồn lực này cho thấy đầu tư công tiếp tục là một trong những công cụ quan trọng để Nhà nước tạo năng lực mới cho nền kinh tế, đặc biệt thông qua phát triển hạ tầng giao thông, đô thị, năng lượng và các công trình có tính kết nối vùng.
Về phân bổ, tiến độ đã có chuyển biến khá rõ. Đến ngày 10/9, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết 1.010.926,9 tỷ đồng cho các nhiệm vụ, dự án. Trong đó, vốn ngân sách trung ương là 345.985,2 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương 664.941,7 tỷ đồng.
Nếu không tính 14.715,1 tỷ đồng vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng, tổng vốn đã phân bổ chi tiết đạt 996.211,8 tỷ đồng, tương đương 97,4% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.
Như vậy, nút thắt hiện nay không còn chủ yếu nằm ở câu chuyện “có vốn nhưng chưa phân bổ”, mà đang chuyển mạnh sang câu chuyện đưa vốn vào công trình, biến kế hoạch vốn thành khối lượng thực hiện và giá trị giải ngân thực tế.
Số vốn chưa phân bổ chi tiết còn 26.395,2 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương, tương đương 2,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Theo Bộ Tài chính, số vốn này thuộc 6 bộ, cơ quan trung ương và 24 địa phương, chủ yếu do một số khoản vốn mới được giao bổ sung từ đầu tháng 8 cần thời gian hoàn thiện thủ tục đầu tư hoặc đang đề xuất điều chỉnh giảm để điều chuyển cho nơi có nhu cầu.
Đây là điểm cần được xử lý nhanh, bởi càng về cuối năm, thời gian thực hiện dự án và hoàn tất thủ tục thanh toán càng bị thu hẹp.
Tính đến hết ngày 10/9, tổng số vốn giải ngân từ đầu năm đạt 523.813,6 tỷ đồng, tương đương 51,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Một tuần trước đó, đến hết ngày 3/9, giải ngân đạt 513.304,7 tỷ đồng, tương đương 50,2%. Như vậy, chỉ trong một tuần, cả nước giải ngân thêm 10.508,9 tỷ đồng.
Con số này cho thấy tiến độ đang được đẩy lên, nhưng đồng thời cũng phản ánh quy mô công việc còn lại rất lớn. Nếu lấy kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao 1.022.607 tỷ đồng làm cơ sở, sau ngày 10/9 vẫn còn khoảng 498.793 tỷ đồng chưa được giải ngân.
Nếu giữ nguyên tốc độ giải ngân khoảng 10.500 tỷ đồng/tuần như tuần đầu tháng 9, khối lượng giải ngân trong phần thời gian còn lại của năm sẽ khó đáp ứng toàn bộ phần vốn còn lại. Điều đó cho thấy yêu cầu tăng tốc trong quý IV không chỉ là tăng về tỷ lệ, mà còn phải tăng đáng kể về giá trị giải ngân thực tế mỗi tuần.
Bài toán này càng đáng chú ý trong bối cảnh nền kinh tế đang duy trì nhiều động lực tăng trưởng. Sản xuất công nghiệp 8 tháng năm 2026 tăng 11,9%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 12,5%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,3%.
Trong bức tranh đó, đầu tư công được kỳ vọng không chỉ tạo ra giá trị từ chính các dự án hạ tầng, mà còn kéo theo nhu cầu vật liệu, xây dựng, vận tải, máy móc, lao động và nhiều ngành dịch vụ liên quan.
Bức tranh giải ngân cũng cho thấy sự phân hóa đáng kể. Đến ngày 10/9, có 9 bộ, cơ quan trung ương và 19 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ mức bình quân chung cả nước trở lên.
Một số đơn vị có giá trị giải ngân lớn gồm Bộ Quốc phòng 31.800 tỷ đồng, Bộ Công an 29.800 tỷ đồng và Bộ Xây dựng 16.000 tỷ đồng.
Ở địa phương, Hà Nội dẫn đầu về giá trị tuyệt đối với khoảng 94.600 tỷ đồng, tiếp đến là TP.HCM 79.500 tỷ đồng, Hải Phòng 22.800 tỷ đồng, Hưng Yên 19.700 tỷ đồng, Tây Ninh 18.900 tỷ đồng và Đồng Nai 16.800 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, còn 24 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung. Đáng chú ý, 3 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 6%, thậm chí chưa giải ngân, gồm Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Bộ Khoa học và Công nghệ.
Sự chênh lệch này cho thấy cùng một cơ chế phân bổ vốn nhưng năng lực tổ chức thực hiện, chuẩn bị dự án, giải phóng mặt bằng, đấu thầu và phối hợp giữa các cơ quan có thể tạo ra kết quả rất khác nhau.
Thực tế tại một số địa phương cũng cho thấy áp lực này. Chẳng hạn, Quảng Ngãi sau 8 tháng mới giải ngân 41,2% vốn đầu tư công sau khi tính phần tiết kiệm 5% ngân sách địa phương; tỉnh đã phê bình 32/109 chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân thấp và yêu cầu đẩy nhanh tiến độ.
Vì vậy, chặng đường còn lại của năm 2026 đặt ra hai yêu cầu song song: đẩy nhanh giải ngân và nâng cao chất lượng sử dụng vốn.
Khoảng 498.800 tỷ đồng vốn còn lại là một khối lượng rất lớn. Muốn hấp thụ được nguồn vốn này trong thời gian còn lại, các bộ, ngành, địa phương sẽ phải tập trung xử lý những “điểm nghẽn” cụ thể thay vì chỉ đặt mục tiêu tỷ lệ chung.
