Hoạt động sản xuất tại các nhà máy Trung Quốc thường tăng mạnh vào đầu năm khi các nhà sản xuất chạy đua để hoàn thành đơn đặt hàng và vận chuyển hàng hóa trước khi bước vào kỳ nghỉ dài ngày Tết Nguyên đán. Nhưng trong năm nay, hoạt động trước kỳ nghỉ lễ dường như bận rộn hơn bao giờ hết bất chấp thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
“Tình hình trở lại như thể thuế quan không tồn tại. Khách hàng Mỹ không nghĩ đến việc mua hàng từ những nơi khác”, Renaud Anjoran, người sáng lập kiêm CEO của Agilian Technology, nhà sản xuất điện tử có trụ sở tại Quảng Đông cho biết.
Theo China Beige Book - tổ chức theo dõi dữ liệu kinh tế của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, các nhà máy đã ghi nhận đơn hàng, sản lượng và lợi nhuận tăng mạnh trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.
Công ty nghiên cứu này ước tính rằng trong tháng 1, sản lượng công nghiệp của Trung Quốc đã tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái, với cả đơn đặt hàng trong nước và xuất khẩu “tăng tốc mạnh so với cùng kỳ năm trước và so với tháng trước”. Số liệu chính thức về sản lượng tháng 1 và tháng 2 sẽ được công bố vào tháng 3.
Theo các nhà phân tích vận tải và logistics tại Ngân hàng HSBC, các cảng lớn ở Trung Quốc đã xử lý nhiều hơn 40% container trong tuần kết thúc ngày 1/2 so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này đánh dấu mức tăng trưởng nhanh nhất so với cùng kỳ năm trước trong hơn 12 tháng và cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng trung bình hàng tuần khoảng 10% trong năm 2025.
Tại các cảng ở Ninh Ba - một trong những trung tâm hàng hải quan trọng nhất của Trung Quốc - các bến cảng đang hoạt động vượt công suất. Theo Jay Guo, Viện trưởng Viện Đổi mới Chuỗi cung ứng Trung Quốc tại Ninh Ba, một số tàu chở hàng bị đặt chỗ vượt hơn 20%, thậm chí việc tiếp nhận container vào cảng đã phải tạm dừng.
Chi phí vận chuyển tăng cao
Theo ông Jay Guo, tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng đã khiến giá cước vận tải đường bộ tăng tới 80%, đồng thời lưu ý rằng nhiều nhà máy và công ty giao nhận hàng hóa sẽ tạm ngừng hoạt động từ ngày 13/2 và hoạt động trở lại vào ngày 19/2.
“Các khuyến cáo tập trung vào Tết Nguyên đán dành cho các nhà vận chuyển ở châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á đều báo cáo về sự gia tăng rõ rệt các đơn đặt hàng trước kỳ nghỉ lễ từ Trung Quốc”, Wolfgang Lehmacher, chuyên gia về chuỗi cung ứng và logistics toàn cầu cho biết.
Tuy nhiên, sự tăng đột biến này cũng một phần là do hiệu ứng nền thấp từ thời điểm Tết Nguyên đán năm nay rơi vào giữa tháng 2, so với cuối tháng 1 trong năm 2025.
Sự gia tăng hoạt động vận chuyển do các doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng trước kỳ nghỉ lễ đã khiến giá cước vận tải leo thang. Theo báo cáo theo dõi cước vận tải của HSBC công bố đầu tuần này, chỉ số Cước vận tải container Thượng Hải - thước đo quan trọng phản ánh giá vận chuyển container từ Thượng Hải đến các điểm đến lớn trên toàn cầu - dao động trong khoảng 1.400 - 1.656 điểm vào đầu tháng 1, cao hơn mức trung bình 15 năm qua là 1.337 - 1.568 điểm.
Theo các nhà phân tích của HSBC, giá cước vận tải đã đạt đỉnh sớm hơn ba tuần so với xu hướng lịch sử, báo hiệu việc tích trữ hàng hóa trước kỳ nghỉ lễ đang được đẩy lên sớm hơn trong năm nay. Ngoài ra, các lô hàng container lớn đến Mỹ đã vượt mức của cùng kỳ năm 2024 và 2025 trong phần lớn tháng 1 và sang tháng 2.
Giá cước vận chuyển hàng không trên các tuyến đến Mỹ và châu Âu cũng cao hơn so với năm ngoái. Chỉ số xuất khẩu Thượng Hải Pudong của Sàn giao dịch Baltic đã tăng 5,3% trong tuần kết thúc ngày 2/2 so với tuần trước đó.
Các công ty cũng đang đẩy mạnh phát triển các sản phẩm mới khi căng thẳng về thuế quan đã giảm bớt. Sau cuộc đàm phán cấp cao vào tháng 10, Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại với Mỹ, giữ mức thuế quan đối với hàng hóa của nước này xuất khẩu sang Mỹ ở mức thấp hơn.
Trong phần lớn năm 2025, Trung Quốc đã giảm lượng hàng xuất khẩu trực tiếp sang Mỹ trong khi tăng cường xuất khẩu sang các thị trường khác, bao gồm Đông Nam Á và các nước châu Âu.
Sự nhộn nhịp trong các nhà máy Trung Quốc diễn ra bất chấp việc các công ty đang tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Nhiều công ty đa quốc gia đang đẩy nhanh chiến lược tìm nguồn cung ứng “Trung Quốc + 1” ở Đông Nam Á và chuyển sản xuất sang các thị trường như Mexico và một số khu vực châu Âu, nhưng họ vẫn duy trì sản xuất hoặc tìm nguồn cung ứng đáng kể ở Trung Quốc.
“Các nhà máy ở Trung Quốc đã nhộn nhịp với khách hàng từ khắp nơi trên thế giới đến đặt hàng cho chu kỳ sản xuất tiếp theo”, Cameron Johnson, đối tác cấp cao tại công ty tư vấn kinh doanh Tidalwave Solutions cho biết.
Sự quan tâm từ phía khách hàng Mỹ về việc phát triển các sản phẩm mới đã phục hồi đáng kể. “Nhiều người đã có ý tưởng về các sản phẩm mới nhưng đã tạm dừng dự án vì sự không chắc chắn…Giờ thì mọi thứ có vẻ tương đối ổn định”, ông Renaud Anjoran cho biết.