Kết quả kinh doanh quý mới nhất của AirAsia (Malaysia), Scoot (Singapore) và Cebu Pacific (Philippines) cho thấy nỗ lực bù đắp chi phí nhiên liệu tăng vọt bằng cách tăng giá vé đã không đạt hiệu quả như mong đợi. AirAsia và Cebu Pacific đều báo lỗ ròng, trong khi khoản lỗ hoạt động của Scoot tăng gần gấp đôi.
Kết quả kinh doanh cho thấy mô hình hàng không giá rẻ đang chịu sức ép kép: nhiên liệu chiếm tỷ trọng chi phí lớn hơn so với các hãng hàng không truyền thống, trong khi hành khách nhạy cảm với giá khiến các hãng khó tăng giá vé mà không làm giảm nhu cầu.
Trong khi đó, việc đồng nội tệ suy yếu càng gây thêm áp lực. Ringgit Malaysia, baht Thái Lan, rupiah Indonesia và peso Philippines đều giảm giá so với đồng đô la, khiến chi phí nhiên liệu và thuê máy bay (thường được tính bằng USD) tăng lên.
"Quý II là giai đoạn hoạt động đầy thách thức nhất mà Cebu Pacific phải đối mặt kể từ sau đại dịch”, CEO Mike Szucs cho biết trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II. Cebu Pacific đã thực hiện phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu cho khoảng 30% nhu cầu của quý III ở mức giá dưới 120 USD/thùng nhằm đảm bảo sự ổn định trong ngắn hạn.
Nathan Gee, Trưởng bộ phận nghiên cứu vận tải khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại BofA Global Research nhận định rằng các hãng hàng không truyền thống được bảo vệ tốt hơn nhờ nhu cầu mạnh mẽ từ nhóm khách hàng cao cấp sau đại dịch. Trong khi đó, các hãng giá rẻ ít được hưởng lợi hơn do sản phẩm dịch vụ đơn giản và chương trình khách hàng thân thiết có quy mô nhỏ hơn.
Kỳ vọng sự phục hồi vào quý IV
AirAsia dự báo quý III sẽ kém khả quan, vốn thường là mùa thấp điểm của hoạt động đi lại trong khu vực. Hãng lên kế hoạch giảm 20-25% công suất ghế so với cùng kỳ, trả lại 25 máy bay cũ cho bên cho thuê trong năm 2026 và tạm dừng đường bay Sydney-Kuala Lumpur từ tháng 10, trong nỗ lực tái cơ cấu mạng lưới.
Giám đốc điều hành Bo Lingam cho biết, hãng đang áp dụng "cách tiếp cận có tính toán và mang tính chiến thuật" để bảo vệ lợi nhuận sau khi giá nhiên liệu bay trung bình chạm mốc 183 USD/thùng trong quý II.
Ông Lingam cho biết hãng dự kiến sẽ khôi phục công suất về mức trước xung đột trong quý IV, với lượng đặt vé trước tương đương cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, Scoot vẫn tiếp tục tăng công suất do nhu cầu thị trường duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, chi phí trên mỗi hành khách của hãng đã tăng 21,7% trong quý II, đẩy mức lỗ hoạt động lên 32 triệu đô la Singapore (25,2 triệu USD) so với mức 17 triệu đô la Singapore của cùng kỳ năm trước, bất chấp việc tăng giá vé và được hưởng lợi từ chương trình phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu của công ty mẹ Singapore Airlines.
Sự gia tăng chi phí đã đẩy hệ số lấp đầy hòa vốn của Scoot lên mức 100%; nghĩa là hãng cần lấp đầy toàn bộ số ghế mới có thể bù đắp chi phí vận hành mảng hành khách, trong khi hệ số lấp đầy thực tế chỉ đạt 90,6%.
Calvin Chan, Giám đốc Thương mại của Scoot cho biết, các đợt điều chỉnh giá vé của hãng vẫn chưa thể bù đắp hoàn toàn chi phí nhiên liệu tăng cao, trong khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục phủ bóng đen lên triển vọng thị trường.
Theo ông Nathan Gee, việc giá nhiên liệu giảm có thể giúp giảm bớt áp lực chi phí trước mắt, nhưng cũng có thể thúc đẩy các hãng hàng không khôi phục công suất và cạnh tranh gay gắt hơn về giá vé.
Hơn nữa, đường bay nội khối châu Á chịu ảnh hưởng đặc biệt lớn do nguồn cung máy bay thân hẹp đang phục hồi nhanh hơn so với máy bay thân rộng. Việc gia tăng công suất này có thể đối mặt với tình trạng nhu cầu thị trường suy yếu.
Chuyên gia phân tích hàng không độc lập Brendan Sobie cho rằng, ngân sách hộ gia đình bị thắt chặt cũng có thể hạn chế nhu cầu đi lại của tầng lớp trung lưu tại Đông Nam Á trong thời gian còn lại của năm cũng như trong mùa cao điểm quan trọng sắp tới.
"Triển vọng ngắn hạn khá ảm đạm…Mặc dù có hy vọng về sự cải thiện trong quý IV, nhưng vẫn còn quá sớm để đánh giá chính xác”, ông cho biết.
