Hải Phòng đang từng bước trở thành đầu tàu giao thương quốc tế, với hệ thống cảng biển trong top 30 cảng container hiệu quả nhất thế giới (Ảnh: Đàm Thanh)
Tăng trưởng cao, nền tảng kinh tế vững chắc
Không chỉ là trung tâm công nghiệp - cảng biển lớn của cả nước, thành phố cảng đang từng bước khẳng định vai trò cực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Bắc, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị quốc tế hiện đại, đóng vai trò cửa ngõ giao thương chiến lược của Việt Nam.
Trong nhiều năm qua, Hải Phòng duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), năm 2025, GRDP của Hải Phòng tăng khoảng 11,8%, đánh dấu chuỗi hơn một thập kỷ tăng trưởng 2 con số. Quy mô nền kinh tế đạt xấp xỉ 30 tỷ USD, đưa Hải Phòng trở thành một trong những trung tâm kinh tế lớn, thuộc top đầu cả nước.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ, mà còn ở chất lượng tăng trưởng. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm gần 90% GRDP. Sản xuất công nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ yếu với mức tăng khoảng 15%, đặc biệt lĩnh vực chế biến, chế tạo đóng góp lớn vào tăng trưởng chung.
Trong quý I/2026, bất chấp những biến động của kinh tế thế giới, Hải Phòng vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. GRDP tăng khoảng 11,2%, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng gần 15%, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 12,1 tỷ USD, thu hút FDI đạt gần 965 triệu USD.
Các chỉ số này cho thấy nền kinh tế không chỉ tăng trưởng nhanh, mà còn có khả năng chống chịu tốt trước biến động bên ngoài - một yếu tố quan trọng đối với các đô thị hướng tới hội nhập sâu rộng.
Bên cạnh đó, sức cầu nội địa tiếp tục được duy trì ổn định, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 14,8%.
 |
Hạ tầng chiến lược định vị vai trò cửa ngõ quốc tế
Nếu các con số tăng trưởng ấn tượng trên là thành quả, thì hạ tầng chính là nền tảng quan trọng làm nên thành công đó của Hải Phòng.
Mạng lưới giao thông liên vùng tiếp tục được hoàn thiện, với các tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Hải Phòng - Quảng Ninh, cùng các dự án chiến lược như cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Cảng hàng không quốc tế Cát Bi cũng đang được nâng cấp, mở rộng, từng bước nâng cao năng lực kết nối quốc tế khi khai thác đường bay thẳng tới “Silicon Valley” Thâm Quyến.
Đáng chú ý, cách tiếp cận phát triển hạ tầng của Hải Phòng không còn mang tính đơn lẻ, mà theo hướng đồng bộ, tích hợp đa phương thức: kết nối đường bộ, đường sắt, hàng không và đường biển thành một hệ thống thống nhất. Điều này tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt so với nhiều địa phương.
Không gian phát triển của Thành phố cũng được mở rộng đáng kể sau hợp nhất, với diện tích hơn 3.194 km2, dân số khoảng 4,6 triệu người, tạo dư địa lớn để tổ chức lại cấu trúc phát triển theo hướng đa trung tâm, gắn kết giữa đô thị, công nghiệp, dịch vụ và kinh tế biển. Các khu vực phát triển mới như Khu kinh tế chuyên biệt khoảng 5.300 ha, Khu thương mại tự do hơn 6.200 ha đang từng bước hình thành, mở ra cơ hội thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.
Nếu Hà Nội là trung tâm chính trị - hành chính, TP.HCM là đầu tàu tài chính - thương mại, thì Hải Phòng ngày nay đang từng bước trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, với hệ thống cảng biển thuộc top 30 cảng container hiệu quả nhất thế giới và cảng nước sâu Lạch Huyện có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải quốc tế.
Sản lượng hàng hóa thông qua cảng Hải Phòng đạt khoảng 190 triệu tấn/năm, giữ vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu của khu vực phía Bắc. Không chỉ dừng ở chức năng trung chuyển, hệ thống cảng đang trở thành hạt nhân để phát triển dịch vụ logistics, thương mại quốc tế và công nghiệp phụ trợ.
Lợi thế này giúp Hải Phòng thu hút được sự quan tâm của các nhà sản xuất công nghiệp toàn cầu. Theo đó, sự hiện diện của các tập đoàn lớn như LG, Pegatron, VinFast… không chỉ tạo ra quy mô sản xuất lớn, mà còn hình thành hệ sinh thái công nghiệp có tính lan tỏa, thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và thương mại.
Hướng tới “siêu đô thị biển” có sức cạnh tranh toàn cầu
Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh, Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Những lợi thế truyền thống như vị trí địa lý, cảng biển hay hạ tầng, dù vẫn quan trọng, nhưng không còn đủ để tạo ra sự khác biệt trong dài hạn. Yêu cầu đặt ra là phải chuyển hóa các lợi thế đó thành năng lực cạnh tranh mới trong cấu trúc địa kinh tế đang dịch chuyển nhanh chóng của khu vực.
Theo Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu, định hướng phát triển đối với Hải Phòng trong giai đoạn mới được xác lập rõ ràng. Theo đó, Thành phố phải tập trung phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, lấy công nghiệp công nghệ cao, chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao làm nền tảng. Đồng thời, từng bước phục hồi có chọn lọc các ngành thế mạnh như cơ khí, đóng tàu, vận tải, dịch vụ cảng biển trên cơ sở ứng dụng công nghệ cao, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường mới.
Cùng với đó, việc xây dựng hệ thống cảng biển, logistics và kinh tế biển hiện đại được xác định là trục phát triển chiến lược, gắn với vận tải đa phương thức, thương mại điện tử, hướng tới cảng xanh, cảng thông minh, từng bước hình thành trung tâm giao thương logistics của khu vực.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, đây chính là quan điểm phát triển bứt phá khi chuyển tư duy thu hút đầu tư từ ưu tiên số lượng sang lựa chọn dự án chất lượng; từ phát triển đơn ngành sang phát triển tích hợp; từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng bền vững.
“Đặc biệt, yêu cầu hoàn thiện quy hoạch chung thành phố với tầm nhìn dài hạn được đặt ra, nhằm xác lập rõ vị thế trong cấu trúc phát triển quốc gia và khu vực, hướng tới mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành siêu đô thị biển có sức cạnh tranh toàn cầu, trung tâm giao thương logistics và kinh tế biển của khu vực Đông Á, góp phần quan trọng cùng cả nước hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược 100 năm”, ông Lê Ngọc Châu khẳng định.
Như vậy, trong bối cảnh mới, Hải Phòng không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh, mà còn hướng tới phát triển hài hòa giữa kinh tế và chất lượng sống, giữa hiện đại và bản sắc. Thành phố đang từng bước định hình là đô thị quốc tế ven biển, trung tâm giao thương và logistics của khu vực Đông Á.
Sự hội tụ của các yếu tố về vị trí, hạ tầng, nguồn lực và quyết tâm cải cách đang tạo nên nền tảng vững chắc để Hải Phòng bứt phá. Không chỉ là “thành phố công nghiệp - cảng biển”, Hải Phòng đang chuyển mình thành đô thị hiện đại, năng động, hội nhập sâu rộng.
Tại buổi tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, vào ngày 28/4 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá, Hải Phòng là một trong những địa phương giữ vai trò động lực tăng trưởng của cả nước, với các trụ cột công nghiệp, cảng biển, logistics và du lịch; đồng thời là cửa ngõ chính ra biển của khu vực phía Bắc.
“Chính phủ luôn quan tâm, tạo điều kiện để Hải Phòng phát huy tốt nhất tiềm năng, lợi thế, triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đã ban hành cho thành phố”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Song song với phát triển kinh tế, các chương trình an sinh xã hội, phát triển nhà ở và cải cách hành chính của Hải Phòng được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng sống và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp. Tính đến tháng 4/2026, Hải Phòng đã hoàn thành hơn 10.700 căn nhà ở xã hội; triển khai các chính sách an sinh với nguồn lực lớn, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Thành phố cũng đạt được nhiều thành tích nổi bật trong cải cách hành chính và quản trị công khi đồng thời đứng đầu cả nước ở các chỉ số PCI, PAR Index, SIPAS và PGI (Chỉ số xanh cấp tỉnh).
