Đầu tiên là mạng lưới đường ống Đông – Tây của Ả Rập Xê Út và còn gọi là Petroline, một hệ thống dài khoảng 750 dặm vận chuyển dầu thô xuyên qua lãnh thổ Ả Rập Xê Út. Tuyến này kết nối Abqaiq trên bờ Vịnh Ba Tư giàu dầu mỏ ở phía đông của vương quốc với cảng Yanbu trên Biển Đỏ.
Đường ống Đông – Tây được ước tính có tổng công suất thiết kế khoảng 7 triệu thùng/ngày sau các đợt mở rộng gần đây. Tập đoàn dầu khí Aramco cho biết đầu tuần này rằng mạng lưới đường ống dự kiến sẽ đạt công suất tối đa trong vài ngày tới.
Đường ống nhỏ hơn thứ hai là Đường ống dẫn dầu thô Abu Dhabi (ADCOP) của UAE, hay còn gọi là đường ống dẫn dầu Habshan-Fujairah. Trải dài khoảng 248 dặm từ các cơ sở dầu khí trên đất liền tại Habshan đến Fujairah, đường ống này ước tính có khả năng xử lý 1,5 triệu thùng/ngày, với tổng công suất được báo cáo là gần 1,8 triệu thùng/ngày.
Điều quan trọng là cả hai tuyến đường ống thay thế ở vùng Vịnh đều tránh được eo biển Hormuz, khi điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng đã bị gián đoạn kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào ngày 28/2. Iran đã trả đũa bằng cách nhắm mục tiêu vào các tàu cố gắng đi qua hành lang hàng hải hẹp này, với một số sự cố được báo cáo trong những ngày gần đây.
Nhìn chung, các nhà phân tích năng lượng cho biết đường ống Đông-Tây và ADCOP có thể giúp bù đắp một phần lượng dầu gần 20 triệu thùng/ngày thường được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nguy cơ hư hại cơ sở hạ tầng trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Trung Đông lan rộng vẫn là thách thức thường trực.
“Ả Rập Xê Út và UAE đang tăng cường sử dụng các đường ống tránh eo biển…Tại UAE, chúng tôi ước tính đường ống dẫn dầu ADCOP công suất 1,5 triệu thùng/ngày đang hoạt động ở mức sử dụng 71%, để lại khoảng 440.000 thùng/ngày công suất dự phòng. ADNOC có thể tạm thời tăng công suất lên 1,8 triệu thùng/ngày nếu cần thiết”, Naveen Das, nhà phân tích dầu mỏ cấp cao tại công ty tình báo thương mại toàn cầu Kpler cho biết.
Ông cho biết nguy cơ các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng có thể hạn chế ước tính tổng công suất này.
“Với nguồn cung dầu thô ngày càng bị mắc kẹt ở vùng Vịnh, các nhà máy lọc dầu có thể sớm buộc phải điều chỉnh hoạt động, cắt giảm sản lượng khi xuất khẩu sản phẩm bị đình trệ và chỉ hướng sản lượng vào thị trường nội địa”, Pankaj Srivastava, Phó chủ tịch cấp cao tại Công ty Nghiên cứu năng lượng Rystad Energy cho biết.
“Đường ống dẫn dầu thô Abu Dhabi (ADCOP) của UAE cho phép xuất khẩu dầu thô bỏ qua eo biển Hormuz thông qua cảng Fujairah, nhưng các sản phẩm tinh chế từ khu phức hợp Ruwais vẫn phụ thuộc phần lớn vào các tuyến đường vận chuyển bằng tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz…Do đó, các nhà máy lọc dầu của UAE vẫn có thể cần phải điều chỉnh xuất khẩu sản phẩm hoặc quản lý lượng hàng tồn kho nếu dòng chảy hàng hải vẫn bị hạn chế”, ông cho biết thêm.
Giá dầu đã biến động cực kỳ mạnh kể từ khi cuộc xung đột ở Trung Đông lan rộng, với giá dầu thô Brent tăng vọt lên gần 120 đô USD/thùng vào đầu tuần qua, và hiện đang giao dịch quanh 100 USD/thùng.
“Càng kéo dài cuộc xung đột này, các kho chứa càng đầy và không còn cách nào khác ngoài việc cắt giảm sản lượng”, Sasha Foss, nhà phân tích thị trường năng lượng tại Marex cho biết.
Ông ước tính sản lượng dầu của Iraq đã giảm tới 70% do ảnh hưởng của cuộc xung đột và cảnh báo rằng việc tiếp tục cắt giảm sản lượng có thể đẩy giá dầu lên cao hơn nữa.
“Khi các nước như Ả Rập Xê Út và UAE cắt giảm sản lượng, đó là lúc thị trường dầu mỏ toàn cầu sẽ thực sự bị ảnh hưởng nặng nề”, ông cho biết thêm.