“Di sản” tài chính vẫn chưa được xử lý
Trong quá trình phát triển, tái cấu trúc luôn được xem là giải pháp “bước ngoặt” nhằm đưa doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. Tuy nhiên, tại Công ty cổ phần Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành (mã TTF), hành trình tái cấu trúc đã kéo dài hơn 7 năm mà chưa thể khép lại.
Sau biến cố dưới thời cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Võ Trường Thành khiến phần lớn hàng tồn kho bị thất thoát, đẩy Gỗ Trường Thành rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Ngày 10/6/2019, ông Mai Hữu Tín được bổ nhiệm giữ chức Chủ tịch Gỗ Trường Thành với nhiệm vụ “đại phẫu” toàn diện doanh nghiệp.
Ngay trong năm đầu tiên, Gỗ Trường Thành tiến hành sáp nhập Sứ Thiên Thanh, qua đó nâng vốn điều lệ lên trên 3.000 tỷ đồng. Cùng thời điểm, doanh nghiệp giới thiệu thương hiệu nội thất Casadora với tham vọng mở rộng thị trường nội địa và giảm sự phụ thuộc vào hoạt động xuất khẩu.
Bước sang năm 2021, Gỗ Trường Thành tiếp tục tăng vốn điều lệ lên 4.111,98 tỷ đồng thông qua phát hành thêm 100 triệu cổ phiếu. Trong đó, hơn 40,53 triệu cổ phiếu được phát hành để hoán đổi nợ gốc và lãi vay cho ông Bùi Hồng Minh với tổng giá trị 405,34 tỷ đồng. Đây là cổ phiếu ưu đãi có cổ tức 6,5%/năm trước khi được chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông vào đầu năm 2022.
Song song đó, Gỗ Trường Thành phát hành thêm 59,47 triệu cổ phiếu ưu đãi cổ tức 12%/năm cho 18 nhà đầu tư cá nhân, huy động gần 595 tỷ đồng nhằm bổ sung nguồn lực tài chính phục vụ hoạt động kinh doanh.
Năm 2022, Gỗ Trường Thành tiếp tục xây dựng kế hoạch chào bán riêng lẻ hơn 41 triệu cổ phiếu để huy động 411,2 tỷ đồng. Số vốn dự kiến được sử dụng để bổ sung vốn lưu động và đầu tư vào các doanh nghiệp cùng ngành nhằm mở rộng quy mô hoạt động. Tuy nhiên, sau gần 2 năm không thể triển khai, doanh nghiệp đã quyết định hủy phương án phát hành vào năm 2024.
Bên cạnh tăng vốn, Gỗ Trường Thành còn thực hiện nhiều biện pháp tái cơ cấu bảng cân đối kế toán. Điểm đáng chú ý nhất là việc gia hạn khoản người mua trả tiền trước trị giá 1.032,3 tỷ đồng từ ngắn hạn sang dài hạn trong năm 2022, giúp tạm thời giảm áp lực thanh khoản và tránh rơi vào trạng thái mất cân đối dòng tiền.
Khoản tiền này bắt nguồn từ thỏa thuận nguyên tắc ký ngày 15/5/2017 giữa Gỗ Trường Thành và Vinhomes. Theo đó, Gỗ Trường Thành trở thành nhà cung cấp chiến lược các sản phẩm gỗ cho các dự án thuộc hệ sinh thái Vingroup với tổng giá trị hợp đồng dự kiến khoảng 16.000 tỷ đồng. Để triển khai hợp tác, Vingroup và các công ty thành viên đã ứng trước khoảng 1.100 tỷ đồng cho Gỗ Trường Thành. Đến tháng 5/2022, hai bên thống nhất gia hạn thỏa thuận đến ngày 15/5/2027, qua đó cho phép Gỗ Trường Thành chuyển khoản tiền nhận trước từ ngắn hạn sang dài hạn trên báo cáo tài chính.
Nhìn lại hơn 7 năm qua, Gỗ Trường Thành đã thực hiện gần như đầy đủ các giải pháp tái cấu trúc thường thấy: Thay đổi lãnh đạo, tăng vốn, hoán đổi nợ thành vốn chủ sở hữu, M&A doanh nghiệp, xây dựng thương hiệu mới và tái cơ cấu nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh thực tế lại chưa cho thấy hiệu quả.
Sau 2 năm 2020 và 2021 ghi nhận lợi nhuận khiêm tốn, Gỗ Trường Thành thua lỗ trở lại vào các năm 2022 và năm 2023 với mức lỗ lần lượt là 1,23 tỷ đồng và 144,2 tỷ đồng. Hai năm tiếp theo 2024 và 2025, Công ty chỉ đạt lợi nhuận mỏng là 7,33 tỷ đồng và 10,52 tỷ đồng. Tuy nhiên, chỉ sau 6 tháng đầu năm 2026, Gỗ Trường Thành đã ghi nhận khoản lỗ lên tới 270,2 tỷ đồng - mức lỗ lớn nhất kể từ năm 2020.
Việc quay trở lại thua lỗ khiến tổng lỗ lũy kế tính đến ngày 30/6/2026 tăng lên 3.530,9 tỷ đồng, tương đương 85,87% vốn điều lệ. Con số này phản ánh một thực tế rằng, sau hơn 7 năm tái cấu trúc, Gỗ Trường Thành vẫn chưa thể xử lý được “di sản” tài chính tồn tại từ giai đoạn trước.
Trong thời gian tới, áp lực xử lý khoản ứng trước 1.047,1 tỷ đồng từ Vinhomes, cùng yêu cầu tạo ra lợi nhuận đủ lớn để từng bước xóa lỗ luỹ kế sẽ tiếp tục là những phép thử quan trọng đối với quá trình tái cấu trúc.
Không chỉ vậy, tính đến cuối tháng 6/2026, thặng dư vốn cổ phần âm 517,7 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu chỉ còn 108,44 tỷ đồng. Đồng thời, doanh nghiệp đang sử dụng tới 890,66 tỷ đồng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho tài sản dài hạn, phản ánh sự mất cân đối về cơ cấu nguồn vốn.
Một diễn biến đáng chú ý khác là khoản người mua trả tiền trước ngắn hạn tăng mạnh trong nửa đầu năm. Tại thời điểm 30/6/2026, người mua trả tiền trước ngắn hạn tăng thêm 1.031,44 tỷ đồng so với đầu năm lên 1.141,3 tỷ đồng. Ngược lại, người mua trả tiền trước dài hạn giảm 1.032,3 tỷ đồng về 139,6 tỷ đồng.
Gỗ Trường Thành cho biết, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc phân loại lại khoản tiền nhận trước của Vinhomes từ dài hạn sang ngắn hạn do thời gian thực hiện theo thỏa thuận hiện hành chỉ còn dưới 12 tháng. Trong đó, khoản mục người mua trả trước ngắn hạn của Vinhomes tăng từ 2,22 tỷ đồng đầu năm lên tới 1.047,1 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026.
Việc khoản ứng trước này quay trở lại nhóm nợ ngắn hạn đồng nghĩa áp lực thực hiện nghĩa vụ hợp đồng của Gỗ Trường Thành sẽ gia tăng đáng kể trong vòng một năm tới. Ngoài ra, doanh nghiệp vẫn còn lượng lớn tài sản cần xử lý gồm 282,9 tỷ đồng dự phòng phải thu khó đòi; 36,8 tỷ đồng dự phòng giảm giá hàng tồn kho; 35,9 tỷ đồng dự phòng đầu tư tài chính ngắn hạn và 174,7 tỷ đồng dự phòng đầu tư tài chính dài hạn. Những khoản dự phòng này tiếp tục cho thấy các vấn đề tồn đọng trong quá khứ chưa được giải quyết triệt để.
Biến động nhân sự cấp cao chưa dừng lại
Không chỉ gặp khó khăn về tài chính, Gỗ Trường Thành cũng liên tục thay đổi đội ngũ quản lý trong giai đoạn tái cấu trúc.
Riêng vị trí kế toán trưởng đã có 4 lần thay đổi trong vòng chưa đầy 5 năm. Ngày 2/4/2021, Gỗ Trường Thành bổ nhiệm ông Nguyễn Ngọc Lễ thay ông Mai Thanh Bình. Chỉ hơn 2 tháng sau, ngày 15/6/2021, ông Phan Hồng Hoàng đảm nhận vị trí này. Đến ngày 11/10/2025, ông Hoàng Duy Thắm được bổ nhiệm thay ông Phan Hồng Hoàng. Tuy nhiên, cũng chỉ hơn hai tháng sau, ngày 19/12/2025, vị trí Kế toán trưởng được chuyển giao cho bà Phan Thị Thanh Tuyền.
Biến động cũng diễn ra ở vị trí điều hành cao nhất khi ngày 9/2/2026, Gỗ Trường Thành bổ nhiệm bà Lưu Thị Diễm Hồng làm Tổng giám đốc thay ông Nguyễn Trọng Hiếu - người giữ cương vị này từ tháng 6/2019, thời điểm doanh nghiệp bắt đầu quá trình tái cấu trúc.
Trước đó, tháng 3/2023, ông Dương Quốc Nam cũng từ nhiệm vị trí Thành viên Hội đồng quản trị độc lập sau gần 3 năm đồng hành cùng Công ty. Động thái này thu hút sự chú ý bởi ông Nam đồng thời là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Hoàng Nam Group - doanh nghiệp sở hữu thương hiệu nội thất Phố Xinh.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2022, Chủ tịch Mai Hữu Tín từng chia sẻ, Gỗ Trường Thành sẽ hợp tác với Phố Xinh để phát triển chuỗi showroom Casadora trên toàn quốc, hướng tới phân khúc nội thất cao cấp. Bởi vậy, việc ông Dương Quốc Nam rời Hội đồng quản trị Gỗ Trường Thành khiến triển vọng hợp tác giữa hai bên trở nên kém rõ ràng hơn trong bối cảnh sức mua của thị trường nội thất trong nước phục hồi chậm và cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Sau hơn 7 năm, hành trình “đại phẫu” của Gỗ Trường Thành chưa thể khép lại. Doanh nghiệp đã thay đổi gần như toàn bộ bộ máy quản trị, nhiều lần tăng vốn và xử lý các khoản nợ lớn, nhưng những vấn đề cốt lõi như lỗ luỹ kế, chất lượng tài sản, cân đối nguồn vốn và hiệu quả kinh doanh chưa được giải quyết triệt để. Trong thời gian tới, áp lực xử lý khoản ứng trước 1.047,1 tỷ đồng từ Vinhomes, cùng yêu cầu tạo ra lợi nhuận đủ lớn để từng bước xóa lỗ luỹ kế sẽ tiếp tục là những phép thử quan trọng đối với quá trình tái cấu trúc.