Quốc hội đã thông qua chính sách giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (PIT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) phải nộp trong năm tài chính 2026–2027 đối với cá nhân cư trú và doanh nghiệp Việt Nam có doanh thu hàng năm không quá 10 tỷ đồng. Nghị quyết có hiệu lực ngay từ ngày 24/8/2026 và áp dụng cho các năm tính thuế 2026 và 2027.
Chính sách này là một bước tiến đáng kể khác trong nỗ lực của Chính phủ nhằm giảm áp lực thuế đối với khu vực kinh doanh phi chính thức. Chính sách được đưa ra sau các cải cách gần đây như nâng mức giảm trừ gia cảnh đối với PIT và đơn giản hóa yêu cầu tính thuế, kê khai và tuân thủ thuế đối với hộ kinh doanh. Ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng bao phủ phần lớn hộ kinh doanh và một tỷ trọng đáng kể các doanh nghiệp nhỏ.
Chuyên gia Maybank Investment Bank (Maybank) đánh giá chính sách tích cực đối với tiêu dùng trong nước, khi giúp giảm áp lực tài chính lên hộ kinh doanh, cải thiện thu nhập khả dụng và hỗ trợ tâm lý kinh doanh sau giai đoạn chịu tác động từ cải cách thuế từ giữa năm 2025. Cụ thể:
Giảm áp lực tài chính: Giảm 30% PIT giúp cải thiện dòng tiền và thu nhập của các hộ kinh doanh đủ điều kiện, đồng thời giảm lo ngại trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế quản lý thuế chính thức.
Hỗ trợ sức mua: Thu nhập khả dụng tăng sẽ tạo dư địa cho hộ gia đình gia tăng chi tiêu, đặc biệt ở nhóm thu nhập thấp và trung bình.
Cải thiện niềm tin kinh doanh: Gánh nặng thuế thấp hơn và khung pháp lý rõ ràng hơn có thể khuyến khích hộ kinh doanh duy trì đầu tư, việc làm và chi tiêu.
Củng cố chính sách hỗ trợ tiêu dùng: Cùng với việc nâng mức giảm trừ PIT và các biện pháp hỗ trợ phía cầu trước đó, chính sách mới cho thấy định hướng của Chính phủ đang trở nên cân bằng hơn giữa chính thức hóa khu vực kinh doanh và hỗ trợ hoạt động kinh tế.
Maybank cho rằng tác động của chính sách không chỉ nằm ở lợi ích thuế trong ngắn hạn. Chuỗi cải cách gần đây cho thấy Chính phủ đang hướng tới việc chính thức hóa khu vực bán lẻ phân mảnh nhưng đồng thời giảm gánh nặng trong giai đoạn chuyển đổi cho hộ kinh doanh. Điều này giúp hạn chế tác động đến việc làm và thu nhập hộ gia đình, trong khi từng bước tạo sân chơi bình đẳng hơn cho các nhà bán lẻ hiện đại hoạt động chính thức.
Tác động tiêu cực lớn nhất đến tâm lý từ cải cách thuế đối với hộ kinh doanh có khả năng đã qua. Trong bối cảnh việc làm cải thiện, tăng trưởng kinh tế tích cực và Chính phủ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu trong nước, niềm tin và chi tiêu của người tiêu dùng được kỳ vọng tiếp tục phục hồi trong giai đoạn 2026–2027.
Maybank duy trì quan điểm tích cực đối với ngành bán lẻ, với chính sách giảm thuế mới là thêm một động lực hỗ trợ quá trình phục hồi tiêu dùng, đồng thời củng cố kỳ vọng về tăng trưởng lợi nhuận tích cực và tiếp tục gia tăng thị phần của các nhà bán lẻ hiện đại dẫn đầu.
Theo Chứng khoán Tiên Phong (TPS), dù chính sách có độ phủ lớn xét về số lượng đối tượng thụ hưởng, tỷ trọng vốn hóa của nhóm này trên thị trường chứng khoán lại rất nhỏ. TPS ước tính hơn 99,8% hộ và cá nhân kinh doanh cùng hơn 81% doanh nghiệp thuộc diện hưởng lợi, nhưng nhóm doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng chỉ chiếm chưa đến 5% vốn hóa trên HOSE, HNX và UPCoM. Điều này đồng nghĩa tác động trực tiếp của chính sách lên lợi nhuận và EPS của toàn thị trường gần như không đáng kể.
Do phần lớn doanh nghiệp niêm yết không thuộc diện được hưởng ưu đãi trực tiếp, TPS cho rằng cần đánh giá tác động của chính sách thông qua các kênh lan tỏa.
Nhóm được đánh giá hưởng lợi gián tiếp nhiều nhất là bán lẻ và tiêu dùng, với các doanh nghiệp như MWG, PNJ, FRT và MSN. Khi hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ có thêm dòng tiền khả dụng nhờ được giảm thuế, nhu cầu tiêu dùng có thể được cải thiện, từ đó tạo hiệu ứng tích cực đối với các doanh nghiệp phục vụ thị trường nội địa.
Bên cạnh đó, nhóm ngân hàng bán lẻ và SME như ACB, VPB, TCB và MBB cũng có thể hưởng lợi khi hoạt động của hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ cải thiện, kéo theo nhu cầu tín dụng gia tăng.
TPS lưu ý tác động từ kênh tiêu dùng sẽ không xuất hiện ngay lập tức. Khu vực hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ được ước tính đóng góp khoảng 30-40% tổng mức bán lẻ, song tác động tích cực từ phần thuế được giảm có độ trễ khoảng 1-2 quý, trước hết tập trung ở các lĩnh vực bán lẻ, F&B và tiêu dùng nhanh.
Bên cạnh đó, chính sách chỉ có hiệu lực trong hai năm 2026-2027, mang tính hỗ trợ ngắn hạn và theo chu kỳ, chưa phải một cải cách thuế mang tính cơ cấu dài hạn.
Do đó, TPS cho rằng các dữ liệu cần tiếp tục được theo dõi trong thời gian tới là doanh số bán lẻ và tín dụng SME trong quý III và quý IV/2026. Đây sẽ là những chỉ báo quan trọng để đánh giá mức độ chuyển hóa thực tế của phần thuế được giảm thành tiêu dùng và hoạt động kinh tế.