Số liệu do Công ty Bảo hiểm Allianz công bố hôm thứ Tư (24/6) là ước tính đầu tiên về giá trị tài sản và hàng hóa bị mắc kẹt trong hơn 100 ngày tại khu vực Vịnh Ba Tư, kể từ khi cuộc xung đột Trung Đông bắt đầu leo thang vào cuối tháng 2.
Báo cáo cho biết việc đóng cửa eo biển “chưa từng có tiền lệ” này đã làm dấy lên “mối lo ngại về tương lai của thương mại hàng hải toàn cầu”.
Justus Heinrich, Trưởng bộ phận bảo hiểm hàng hải tại Allianz cho biết việc đóng cửa eo biển đã thay đổi nhận thức về rủi ro tại các điểm nghẽn đối với các công ty bảo hiểm.
“Chúng tôi luôn nói về các kịch bản thảm họa thực tế, và giờ đây chúng ta có một kịch bản thảm họa thực sự như vậy… Vì vậy, tôi cho rằng nó đã phần nào làm thay đổi nhận thức về rủi ro hoạt động thực tế từ những rủi ro từng được xem là giả định hoàn toàn có thể trở thành hiện thực”, ông cho biết.
Trước khi xung đột bùng nổ, khoảng 135 tàu và 1/5 lượng dầu khí của thế giới đã đi qua eo biển này mỗi ngày. Việc đóng cửa eo biển đã gây ra những biến động rộng khắp trên thị trường năng lượng và đẩy giá dầu lên hơn 100 USD/thùng.
Theo dữ liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), hơn 40 tàu đã bị trúng tên lửa, với phần lớn các tàu bị ảnh hưởng là tàu chở dầu.
Trong bối cảnh đó, thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran đã làm tăng sự tự tin của các công ty vận tải biển trong việc cho tàu đi qua eo biển, với sự gia tăng đáng kể về lưu lượng giao thông kể từ khi thỏa thuận được công bố vào tuần trước.
Theo Lloyd’s List Intelligence, số lượng tàu đi qua Vịnh Ba Tư đã tăng lên 69 tàu trong tuần kết thúc ngày 21/6, tăng từ 24 tàu trong tuần trước đó và là mức hàng tuần cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu.
Nhưng bất chấp sự trở lại của tuyến đường thủy này, các công ty vận tải biển và logistics cho biết, trong dài hạn, họ dự kiến tìm các tuyến đường thay thế vào Vịnh Ba Tư, hoặc thông qua các cảng hướng ra Vịnh Oman hoặc Biển Đỏ, hoặc bằng đường bộ.
Một số giám đốc điều hành ngành vận tải biển cho biết, có khả năng sẽ đầu tư nhiều hơn vào các tuyến đường thay thế sau khi Iran chứng minh khả năng kiểm soát eo biển Hormuz.
Michael Aldwell, Phó chủ tịch điều hành phụ trách logistics đường biển tại Kuehne+Nagel - công ty giao nhận vận tải lớn nhất thế giới về khối lượng hàng hóa - ước tính khoảng 300.000 container 20 feet vẫn đang bị mắc kẹt ở vùng Vịnh và các tuyến đường bộ ra vào khu vực đang chịu áp lực rất lớn.
Rahul Khanna, Trưởng bộ phận tư vấn rủi ro hàng hải tại Allianz cho biết, công ty bảo hiểm này đã đã ghi nhận các yêu cầu bồi thường liên quan đến thiệt hại và tổn thất đối với những con tàu bị máy bay không người lái hoặc tên lửa tấn công trong thời gian xung đột. Theo ông, Allianz cũng có thể phải xử lý thêm các yêu cầu bồi thường liên quan đến các lô hàng dược phẩm hoặc thực phẩm đông lạnh bị hư hỏng trong thời gian mắc kẹt.
Bên cạnh thiệt hại đối với hàng hóa và tàu, cuộc khủng hoảng còn gây áp lực lớn lên lực lượng lao động hàng hải. Theo báo cáo, khoảng 20.000 thuyền viên vẫn đang ở trên các tàu trong khu vực Vịnh Ba Tư. Trong khi đó, số vụ bỏ rơi thuyền viên - tình trạng chủ tàu ngừng trả lương hoặc không bảo đảm các điều kiện sinh hoạt cơ bản cho thủy thủ đoàn - đã tăng liên tục trong sáu năm qua và đạt mức cao kỷ lục hơn 6.000 trường hợp trong năm 2025.
“Ngành vận tải biển sẽ gặp khó khăn trong việc giữ chân và tuyển dụng thuyền viên trong bối cảnh nhu cầu về lao động lành nghề ngày càng tăng, do tự động hóa và chuyển đổi xanh, có nguy cơ gây tác động tiêu cực tới khả năng phục hồi của ngành và sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu”, báo cáo cho biết.
Hôm 23/6, IMO cho biết rằng khoảng 11.000 thuyền viên đang tìm cách rời khỏi khu vực Vịnh Ba Tư. Tổ chức này cũng cho biết đã thiết lập một hành lang sơ tán phối hợp với Oman nhằm tạo điều kiện cho các tàu rời khỏi khu vực an toàn.
