Dừng thi công, liên tục lỡ hẹn
Dự án Kho xăng dầu Việt Lào do Công ty cổ phần Đầu tư xăng dầu Việt Lào làm chủ đầu tư, được thực hiện tại xã Nam Cửa Việt, thuộc Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị, với tổng mức đầu tư 1.120,261 tỷ đồng. Dự án gồm nhiều hạng mục như cảng phao nhập xăng dầu cho tàu trọng tải đến 40.000 tấn và bến cảng cứng xuất nhập xăng dầu cho tàu trọng tải đến 3.000 tấn, tổng diện tích mặt đất là 17,93 ha. Dự án nhằm xây dựng kho dự trữ, trung chuyển, xuất nhập khẩu xăng dầu phục vụ thị trường Lào, đặc biệt khu vực Nam Lào và một số khu vực của Thái Lan tiếp giáp Lào.
Theo Quyết định số 6666/QĐ-UBND ngày 28/3/2019 của UBND tỉnh Quảng Trị về chấp thuận chủ trương đầu tư, Dự án được phân kỳ đầu tư thành 2 giai đoạn. Giai đoạn I từ quý II/2024 đến quý II/2027, sẽ xây dựng kho xăng dầu sức chứa 60.000 m3; một bến phao nhập xăng dầu cho tàu trọng tải đến 40.000 tấn; một bến cảng cứng xuất nhập xăng dầu cho tàu trọng tải đến 3.000 tấn; tuyến đường ống dẫn xăng dầu cùng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, phụ trợ. Giai đoạn II thực hiện trong thời gian 2026-2027, sẽ đầu tư tăng thêm 140.000 m3 sức chứa, đưa tổng sức chứa kho lên 200.000 m3.
Thanh tra tỉnh Quảng Trị cho biết, tính đến tháng 6/2026, Dự án đã được UBND tỉnh chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư lần thứ ba vào ngày 25/6/2025. Trước đó, Dự án được chấp thuận lần đầu ngày 13/5/2022 và điều chỉnh lần thứ hai ngày 3/6/2025. Tổng diện tích đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho thuê là 78.015 m2, được chia thành 2 đợt (đợt 1 có diện tích 65.977 m2 và đợt 2 là 12.038 m2).
Về tình hình triển khai, trong giai đoạn I, nhà đầu tư đã hoàn thành san nền diện tích khoảng 4,4 ha, đạt 100% kế hoạch san nền phần trên bờ. Khối lượng thi công kè bảo vệ bờ ước đạt khoảng 40%, trong khi khối lượng đúc cấu kiện kè đạt khoảng 50%. Tuy nhiên, nhiều hạng mục trọng yếu của Dự án vẫn chưa hoàn thành, gồm kho chứa 60.000 m3, bến cảng 3.000 tấn, bến phao 40.000 tấn, tuyến ống dẫn xăng dầu, hệ thống công nghệ, phòng cháy chữa cháy, xử lý nước thải và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật phụ trợ.
Tổng số vốn đã giải ngân cho Dự án mới khoảng 70 tỷ đồng, khá thấp so với tổng mức đầu tư và chưa tương xứng với quy mô, tiến độ được phê duyệt. Đáng chú ý, nhà đầu tư đã tạm dừng toàn bộ hoạt động thi công tại hiện trường từ tháng 1/2025 đến nay, nhưng không báo cáo rõ lý do với Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị.
Theo quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư lần thứ ba, tiến độ thực hiện giai đoạn I được xác định đến tháng 5/2027. Quyết định này cũng xác lập rõ trách nhiệm của nhà đầu tư nếu không hoàn thành dự án đúng tiến độ. Cụ thể, nhà đầu tư phải tự chấm dứt dự án; Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh ra thông báo chấm dứt thực hiện dự án; nhà đầu tư chịu mọi thiệt hại và không khiếu kiện, khiếu nại. Đồng thời, các quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án sẽ hết hiệu lực.
Vi phạm cam kết nhiều lần
Theo Thanh tra tỉnh Quảng Trị, trong quá trình chuẩn bị thủ tục đầu tư, Công ty cổ phần Đầu tư xăng dầu Việt Lào đã triển khai một số công việc từ sớm như lập quy hoạch, khảo sát, lập dự án đầu tư, lập hồ sơ thỏa thuận vị trí, tọa độ bến cảng với cơ quan có thẩm quyền… Tuy nhiên, công tác chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu.
Hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư ban đầu chưa tính toán đầy đủ phạm vi đất đai cần thiết để thực hiện toàn bộ dự án. Tại thời điểm được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2019, phạm vi dự án chưa bao gồm đầy đủ diện tích phục vụ hạng mục kè chắn và bến cảng xuất nhập xăng dầu. Do đó, đến năm 2022, Dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, tăng diện tích sử dụng đất lên khoảng 1 ha, nâng tổng diện tích lên 17,93 ha, dẫn đến phải thực hiện thủ tục thuê đất đợt 2 vào năm 2023.
Bên cạnh đó, Công ty cổ phần Đầu tư xăng dầu Việt Lào chưa chủ động, chưa kịp thời trong việc hoàn thiện hồ sơ thuê đất, hồ sơ thiết kế phòng cháy chữa cháy, hồ sơ cấp phép xây dựng và hồ sơ thiết kế bản vẽ theo các mốc tiến độ đã cam kết. Các hồ sơ phải bổ sung, chỉnh sửa nhiều lần.
Không chỉ chậm hoàn thiện thủ tục, Công ty cổ phần Đầu tư xăng dầu Việt Lào còn nhiều lần vi phạm các cam kết về tiến độ thực hiện. Cụ thể, trong tháng 8/2022, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị yêu cầu nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ thuê đất, hồ sơ cấp phép xây dựng, hồ sơ phòng cháy chữa cháy, hồ sơ thiết kế bản vẽ và tổ chức thi công trước ngày 20/9/2022. Công ty cam kết nếu quá thời hạn trên mà không tổ chức thi công, sẽ tự chấm dứt hoạt động dự án. Tuy nhiên, đến thời hạn 20/9/2022, các cam kết vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.
Ngày 24/10/2022, nhà đầu tư tiếp tục cam kết hoàn thành các thủ tục trước ngày 30/11/2022 và tự nguyện chấm dứt dự án nếu không hoàn thành. Tuy nhiên, sau đó, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh vẫn phải tiếp tục đôn đốc.
Năm 2023, sau khi được cho thuê đất giai đoạn I và cấp giấy phép xây dựng hạng mục kè bảo vệ bờ, Công ty cổ phần Đầu tư xăng dầu Việt Lào tiếp tục cam kết triển khai thi công. Tuy nhiên, đến tháng 9/2023, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh phải báo cáo UBND tỉnh về việc Dự án chưa được triển khai, chậm so với quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư và các cam kết của nhà đầu tư.
Cuối năm 2023, sau khi hồ sơ phòng cháy chữa cháy được thẩm định, phê duyệt, Công ty cổ phần Đầu tư xăng dầu Việt Lào ký hợp đồng thi công với tổng thầu và cam kết khởi công hạng mục kè bờ, hoàn thiện hồ sơ xin giấy phép xây dựng các hạng mục chính; tổ chức thi công san nền, giao thông nội bộ trong tháng 12/2023. Tuy nhiên, các cam kết này tiếp tục không được thực hiện. Đến ngày 8/12/2023, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị đã đưa ra cảnh báo, nếu nhà đầu tư không hoàn thành tiến độ, sẽ phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND tỉnh chấm dứt dự án.
Năm 2024, dù đã được cấp giấy phép xây dựng các hạng mục giai đoạn I, nhưng tiến độ vẫn chậm, buộc Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh nhiều lần đôn đốc nhà đầu tư.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị, từ tháng 1/2025 đến nay, Công ty cổ phần Đầu tư xăng dầu Việt Lào không thực hiện chế độ báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư định kỳ theo quy định; không thực hiện chế độ báo cáo hoạt động đầu tư dự án theo quy định. Mặc dù Dự án đã có một số khối lượng thi công như san nền khu vực giai đoạn I, thi công kè bảo vệ bờ và đúc cấu kiện kè, nhưng tiến độ thực hiện vẫn không đáp ứng yêu cầu.
Để đẩy nhanh tiến độ, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương làm việc với nhà đầu tư, rà soát toàn diện tiến độ thực hiện dự án theo quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư gần nhất, đồng thời rà soát năng lực tài chính của nhà đầu tư. Nhà đầu tư cần xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết theo tuần, tháng, quý đối với từng hạng mục, bảo đảm đến hết quý II/2027 đưa Dự án vào hoạt động giai đoạn I. Trường hợp nhà đầu tư không đáp ứng các mốc tiến độ, các cơ quan chức năng cần kịp thời tham mưu UBND tỉnh chấm dứt hoạt động đầu tư theo quy định.
Ông Trần Quang Trung, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị cho biết, sau kết luận thanh tra, Ban Quản lý đã làm việc với nhà đầu tư để rà soát tiến độ. Ngày 24/7/2026, nhà đầu tư lập kế hoạch triển khai từng hạng mục giai đoạn I, mục tiêu đưa kho xăng dầu sức chứa 60.000 m3 vào hoạt động trong quý II/2027. Tuy nhiên, kế hoạch mới xác định thời điểm khởi công và hoàn thành, chưa cụ thể tiến độ theo tuần, tháng, quý.
“Hiện nay, tiến độ dự án vẫn chưa có nhiều chuyển biến, nên Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh sẽ tiếp tục rà soát lại trong thời gian tới. Nếu nhà đầu tư vẫn không thực hiện đúng cam kết, thì Ban Quản lý sẽ thực hiện xử lý dự án theo quy định như trong giấy chứng nhận điều chỉnh chủ trương đầu tư lần thứ ba đã đề cập”, ông Trung cho hay.
Việc nhà đầu tư nhiều lần không thực hiện đúng các cam kết đã làm giảm tính tin cậy của những cam kết về tiến độ, đồng thời ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo, điều hành của cơ quan nhà nước. Trách nhiệm này thuộc về Công ty cổ phần Ðầu tư Xăng dầu Việt Lào.
- Thanh tra tỉnh Quảng Trị