Đồng won đã giảm 4% so với đồng đô la trong năm nay, xếp vào nhóm các tiền tệ có diễn biến kém nhất châu Á, chỉ đứng sau đồng peso Philippines, rupee Ấn Độ và rupiah Indonesia - những quốc gia chịu ảnh hưởng bởi cú sốc năng lượng do xung đột Trung Đông.
Nhưng không giống như các quốc gia này, Hàn Quốc có thặng dư thương mại kỷ lục nhờ nhu cầu về chip nhớ từ các công ty trí tuệ nhân tạo của Mỹ. Trong quý I, Hàn Quốc đạt thặng dư tài khoản vãng lai 73,8 tỷ USD, trong khi lợi nhuận ròng của các nhà sản xuất chip Samsung Electronics và SK Hynix lần lượt đạt 28,3 tỷ USD và 22,4 tỷ USD.
Sự bùng nổ lợi nhuận đã thúc đẩy giá cổ phiếu của Samsung tăng hơn 400% và cổ phiếu của SK Hynix tăng đến 970% trong vòng 12 tháng qua, đưa giá trị vốn hóa thị trường của cả hai công ty lên 1.000 tỷ USD. Thông thường, những điều kiện như vậy sẽ tạo động lực để đồng nội tệ tăng giá. Tuy nhiên, đồng won lại đang được giao dịch quanh mức 1.500 won mỗi đô la, mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009.
“Có một nghịch lý cơ bản là một trong những nền kinh tế hưởng lợi rõ rệt nhất từ nhu cầu tăng vọt trong ngành bán dẫn lại có đồng tiền giao dịch ở mức điển hình so với đồng đô la của thời kỳ khủng hoảng”, Brad Setser, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại cho biết.
| |
Diễn biến các đồng tiền châu Á từ đầu năm tới nay. |
Sự suy giảm này đã khiến các nhà hoạch định chính sách lo ngại. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc tháng này cho biết đồng won dường như “quá yếu so với các yếu tố kinh tế cơ bản” và cảnh báo rằng các nhà chức trách sẽ có “hành động quyết đoán” nếu cần thiết.
Các nhà phân tích đã lý giải hai nguyên nhân cho sự suy yếu của đồng won: đợt tăng giá mạnh mẽ của thị trường chứng khoán đang buộc các nhà đầu tư toàn cầu phải bán bớt cổ phần để tránh tình trạng tập trung quá mức, và các nhà sản xuất chip đang lựa chọn không chuyển lợi nhuận về nước.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS), các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng cổ phiếu Hàn Quốc trong năm nay, với mức kỷ lục 79 tỷ USD.
“Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã tăng vọt…Chúng ta đang nói về việc chỉ số Kospi tăng gấp đôi từ tháng 10 đến nay”, Abbas Keshvani, giám đốc chiến lược vĩ mô châu Á tại RBC Capital Markets cho biết.
Mặc dù MSCI đã nâng tỷ trọng của Hàn Quốc trong các bộ chỉ số tham chiếu được nhiều nhà quản lý quỹ sử dụng, mức điều chỉnh này vẫn không theo kịp đà tăng của chỉ số Kospi. Theo ông Keshvani, điều này buộc nhiều nhà quản lý quỹ phải bán cổ phiếu để tránh tình trạng nắm giữ tỷ trọng quá lớn đối với Hàn Quốc hoặc một số doanh nghiệp cụ thể.
Các nhà phân tích cũng cho rằng việc các nhà sản xuất chip giữ doanh thu bằng đồng đô la thay vì chuyển đổi sang đồng won có thể là một nguyên nhân khiến đồng won suy yếu. Thông thường, đồng nội tệ có xu hướng tăng giá khi các doanh nghiệp xuất khẩu đưa nguồn thu ngoại tệ từ nước ngoài về nước và quy đổi sang đồng nội tệ.
Patrick Han, trưởng bộ phận kinh doanh toàn cầu tại SK Securities cho biết các công ty lớn của Hàn Quốc như Samsung và SK Hynix đang nắm giữ một phần đáng kể doanh thu bằng ngoại tệ để tài trợ cho các hoạt động toàn cầu ngày càng mở rộng.
Các nhà phân tích cũng cho biết thêm rằng các nhà xuất khẩu sẽ ngần ngại chuyển đổi đô la sang won nếu họ cảm thấy đồng tiền này sẽ tiếp tục suy yếu.
Mitul Kotecha, Trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô ngoại hối và thị trường mới nổi tại Barclays cho biết giá năng lượng tăng cao do xung đột ở Trung Đông và đồng yên suy yếu đã gây thêm áp lực lên đồng won.
Tuy nhiên, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc Shin Hyun-song cho biết rằng lợi ích từ xuất khẩu chất bán dẫn sẽ vượt qua thiệt hại kinh tế từ ảnh hưởng của cuộc xung đột, đồng thời dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 sẽ cao hơn 0,7 điểm phần trăm nhờ doanh số bán chip bùng nổ.
Ông Keshvani dự báo sẽ xuất hiện làn sóng chuyển lợi nhuận từ nước ngoài về nước nếu đồng won bắt đầu tăng giá, qua đó có thể đẩy đồng tiền này tăng mạnh so với đồng đô la.
Sam Konrad, quản lý đầu tư tại Jupiter Asset Management kỳ vọng đồng won sẽ tăng giá trong thời gian tới.
“Tôi không biết đâu sẽ là chất xúc tác hay khi nào điều đó bắt đầu xảy ra…Nhưng khi nhìn vào các yếu tố nền tảng của nền kinh tế, tôi cho rằng đồng tiền này có cơ sở để tăng giá từ mức hiện tại”, ông cho biết.