Thị trường đang chuyển trạng thái
Diễn biến thị trường chứng khoán thời gian qua cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ nét. Chỉ số VN-Index vẫn duy trì vùng điểm số cao nhờ lực kéo của một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn các nhóm ngành giao dịch khá trầm lắng. Thanh khoản chưa thực sự cải thiện, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước khi doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh bán niên.
Giai đoạn này, thị trường sẽ chuyển từ trạng thái giao dịch dựa trên kỳ vọng sang định giá dựa trên lợi nhuận thực tế. Điều đó đồng nghĩa với việc những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận vượt kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút dòng tiền, trong khi các cổ phiếu thiếu động lực về kết quả kinh doanh sẽ khó tạo sóng.
Từ góc nhìn của ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Smart Invest, tháng 7 là thời điểm dòng tiền chuyển dịch mạnh từ trạng thái “đầu cơ theo tin đồn” sang “đầu tư theo hiệu quả kinh doanh thực tế”. Theo ông Khánh, báo cáo tài chính quý II và bán niên sẽ đóng vai trò như bộ lọc quan trọng, giúp nhà đầu tư nhận diện rõ hơn những doanh nghiệp có nền tảng tăng trưởng bền vững.
Trong bối cảnh đó, nhóm ngân hàng và chứng khoán được kỳ vọng vẫn giữ vai trò dẫn dắt. Đây là hai nhóm có tỷ trọng vốn hóa lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến chỉ số và đồng thời hưởng lợi từ nhiều câu chuyện hỗ trợ như tăng trưởng tín dụng, nâng hạng thị trường hay sự cải thiện của hệ thống giao dịch.
Thực tế, thị trường vẫn cần sự dẫn dắt của các cổ phiếu vốn hóa lớn, nếu muốn chinh phục các vùng kháng cự cao hơn. Một cách tổng quan, nhóm ngân hàng đang hội tụ nhiều yếu tố hỗ trợ nhất khi Thông tư 25/2026/TT-NHNN, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%. Quy định mới giúp giảm áp lực cân đối nguồn vốn của các ngân hàng thương mại trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, đồng thời tạo dư địa mở rộng tín dụng mà không gây sức ép quá lớn lên chi phí vốn. Song song đó, việc Ngân hàng Nhà nước cho phép loại trừ dư nợ của các dự án hạ tầng trọng điểm khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thương mại cũng tiếp tục củng cố kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của ngành ngân hàng trong nửa cuối năm.
Bên cạnh ngân hàng, nhóm cảng biển và doanh nghiệp xuất khẩu cũng có triển vọng lợi nhuận tích cực trong quý II/2026, khi hoạt động xuất nhập khẩu duy trì tích cực trong kỳ.
Nếu những năm trước, mùa báo cáo kết quả kinh doanh bán niên thường tạo ra các nhịp tăng trên diện rộng cổ phiếu thì năm nay, nhiều chuyên gia cho rằng, dòng tiền sẽ có xu hướng lựa chọn kỹ hơn.
Ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Agriseco nhận định, tháng 7 có thể đánh dấu sự thay đổi tích cực về độ rộng thị trường khi mùa công bố kết quả kinh doanh quý II bắt đầu. Theo đó, ngân hàng và chứng khoán vẫn là hai nhóm có nhiều khả năng dẫn dắt thị trường. Trong đó, ngân hàng giữ vai trò nâng đỡ chỉ số nhờ tỷ trọng vốn hóa lớn và triển vọng lợi nhuận tích cực, còn chứng khoán là nhóm có độ nhạy cao với thanh khoản, có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa khi tâm lý nhà đầu tư cải thiện.
Kỳ vọng dòng tiền lan tỏa
Điểm chung trong đánh giá của các chuyên gia phân tích: tháng 7 sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh theo chất lượng lợi nhuận doanh nghiệp. Dòng tiền sẽ không còn dễ dàng chạy theo các câu chuyện ngắn hạn, mà tập trung vào những doanh nghiệp chứng minh được năng lực tăng trưởng thông qua kết quả kinh doanh. Bên cạnh nhóm ngân hàng - ứng cử viên sáng giá cho vai trò dẫn dắt, các nhóm cổ phiếu chứng khoán, bất động sản công nghiệp, bán lẻ, cảng biển, xuất khẩu và một số doanh nghiệp hạ tầng cũng được kỳ vọng khởi sắc nhờ báo cáo kết quả kinh doanh quý II tích cực.
Tuy nhiên, để thị trường bước vào một nhịp tăng bền vững hơn, điều mà giới đầu tư chờ đợi không chỉ là lợi nhuận vượt kỳ vọng của một vài doanh nghiệp lớn, mà là sự cải thiện trên diện rộng ở nhiều nhóm ngành. Khi đó, độ rộng thị trường sẽ được mở rộng, thanh khoản cải thiện và dòng tiền có cơ hội lan tỏa, thay vì chỉ tập trung ở một số cổ phiếu trụ như thời gian qua.
Trong bối cảnh định giá của nhiều nhóm ngành vẫn ở mức hợp lý và chính sách tiếp tục theo hướng hỗ trợ tăng trưởng, mùa công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 nhiều khả năng sẽ trở thành chất xúc tác quan trọng, quyết định liệu dòng tiền tháng 7 có thực sự bước vào giai đoạn lan tỏa hay tiếp tục phân hóa theo chất lượng lợi nhuận của từng doanh nghiệp.
Chuyên gia Nguyễn Anh Khoa cho rằng, ở thời điểm hiện tại, nhà đầu tư nên ưu tiên các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, triển vọng kết quả kinh doanh quý II/2026 tích cực, thanh khoản cao và định giá ở mức hấp dẫn so với tiềm năng tăng trưởng; trong đó, các nhóm ngành được ưu tiên theo dõi là ngân hàng, chứng khoán, nhiệt điện, bán lẻ, thép, cảng biển…
“Nhà đầu tư muốn gia tăng tỷ trọng cổ phiếu có thể cân nhắc giải ngân thành từng phần, hạn chế mua đuổi trong các nhịp tăng điểm nhờ lực kéo từ các cổ phiếu trụ. Thay vào đó, các cổ phiếu đã trải qua giai đoạn tích lũy chặt chẽ, có triển vọng tăng trưởng kết quả kinh doanh quý II tích cực thuộc các nhóm ngành nêu trên sẽ được ưu tiên”, ông Khoa cho biết.
Trong khi đó, ông Vũ Duy Khánh nhìn nhận, ở thời điểm này, dòng tiền có thể xoay quanh bốn trụ cột chính.
Trụ cột thứ nhất là nội tại doanh nghiệp. Dòng tiền chỉ dừng lại ở những nơi có câu chuyện kinh doanh rõ ràng - tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận kiểm chứng được, không phụ thuộc vào kỳ vọng vĩ mô thuần túy. Nhà đầu tư nên ưu tiên những doanh nghiệp tăng trưởng nhờ nội lực riêng.
Trụ cột thứ hai là kỳ vọng kết quả kinh doanh quý II tích cực. Thị trường sẽ định giá lại rất nhanh những doanh nghiệp có kết quả vượt kỳ vọng. Ông Khánh đặc biệt chú ý đến những mã mà dòng tiền đang thận trọng nhưng dữ liệu ngành cho thấy khả năng tạo lợi nhuận bất ngờ.
Trụ cột thứ ba là hưởng lợi trực tiếp từ chính sách tiền tệ và tài khóa. Trong bối cảnh Thông tư 25/2026/TT-NHNN có hiệu lực và đầu tư công tăng tốc giải ngân, các đại diện điển hình gồm ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao, nhà thầu hạ tầng có giá trị hợp đồng chưa thực hiện (backlog) rõ ràng, bất động sản khu công nghiệp và cảng biển.
Trụ cột cuối cùng là định giá - bộ lọc bảo vệ rủi ro. Ông Khánh ưu tiên những cổ phiếu đang giao dịch ở mức hợp lý đến rẻ so với giá trị nội tại - P/B dưới trung bình lịch sử, P/E forward hợp lý so với tăng trưởng kỳ vọng - để biên an toàn đủ lớn trước những bất ngờ tiêu cực từ bên ngoài.
Để giúp dòng tiền lan tỏa mạnh hơn, thêm một điều kiện cần nữa là kết quả kinh doanh quý II phải cho thấy sự cải thiện trên diện rộng, không chỉ tập trung ở vài doanh nghiệp đầu ngành. Khi nhà đầu tư nhìn thấy lợi nhuận phục hồi ở nhiều nhóm ngành khác nhau, niềm tin mới đủ lớn để dòng tiền chảy vào thị trường một cách đồng đều. Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất cần có tín hiệu hạ nhiệt rõ ràng hơn. Chừng nào lãi suất huy động còn neo cao, dòng tiền nhàn rỗi vẫn sẽ ưu tiên gửi ngân hàng, thay vì chảy vào chứng khoán.
Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn”
Dự kiến ngày 15/7 tới, tại Hà Nội, Báo Tài chính - Đầu tư sẽ tổ chức Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn”. Hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, doanh nghiệp niêm yết, các tổ chức đầu tư trong, ngoài nước và đông đảo nhà đầu tư có nhiều năm gắn bó với thị trường vốn.
Đây là sự kiện nằm trong chuỗi hội thảo chuyên đề về thị trường vốn được Báo Tài chính - Đầu tư duy trì tổ chức thường niên từ năm 2020 đến nay, nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và các thành viên thị trường về những vấn đề trọng tâm của nền kinh tế và thị trường vốn.
Sự kiện là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và thành viên thị trường cùng trao đổi về sự xoay trục của các dòng vốn, các giải pháp phát triển thị trường vốn Việt Nam, từ đó phần nào định hình, tìm kiếm cơ hội đầu tư trong bối cảnh mới.
Thông qua những tham luận, chia sẻ kinh nghiệm tại các tổ chức tài chính và doanh nghiệp, thảo luận, đối thoại chính sách, Hội thảo kỳ vọng sẽ đóng góp thêm các kiến nghị, giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả huy động và phân bổ các nguồn lực cho nền kinh tế. Đồng thời, sự kiện cũng là dịp nhìn lại chặng đường 30 năm phát triển của ngành chứng khoán Việt Nam, qua đó góp phần định hình các động lực tăng trưởng mới cho thị trường vốn trong giai đoạn tới.