Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) trăn trở vấn đề: Lấy vốn dài hạn ở đâu để nền kinh tế đi đường dài?
Vốn có nhưng chưa tìm được đường vào sản xuất
Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) cho rằng, câu hỏi lớn đặt ra cho năm 2027 là lấy vốn dài hạn ở đâu để nền kinh tế có thể đi đường dài. Theo đại biểu, hiện nền kinh tế vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, trong khi tín dụng đã tương đương khoảng 155% GDP; gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng nhưng một nửa dư nợ lại là trung và dài hạn.
Đại biểu chỉ ra nghịch lý vốn có sẵn nhưng chưa chảy hiệu quả vào sản xuất. Tiền gửi dân cư đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng, người dân ước nắm giữ khoảng 500 tấn vàng, tương đương xấp xỉ 12% GDP. Trong khi đó, quy mô trái phiếu doanh nghiệp mới khoảng 11% GDP, thấp hơn mục tiêu 20% đặt ra cho năm 2025.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị mở thêm các kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, trong đó có việc cụ thể hóa chủ trương cho vay dựa trên dữ liệu và dòng tiền; sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử, thuế, xuất nhập khẩu để thẩm định tín dụng; phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm và kết nối nguồn tiết kiệm của người dân với doanh nghiệp thông qua các định chế đầu tư.
Đáng chú ý, theo đại biểu Lê Hoàng Anh, yêu cầu về vốn dài hạn phải đi cùng niềm tin dài hạn vào pháp luật. Khi dư địa ưu đãi thuế ngày càng thu hẹp, năng lực cạnh tranh trong thu hút vốn sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng thể chế và tính ổn định, có khả năng dự báo của chính sách.
"Doanh nghiệp cần một môi trường pháp lý đủ ổn định để có thể tính toán kế hoạch đầu tư trong nhiều năm, thay vì phải thường xuyên điều chỉnh theo những thay đổi khó dự đoán", ông Hoàng Anh lưu ý.
Cùng quan tâm đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, đại biểu Trần Quốc Tuấn (đoàn Vĩnh Long) cho rằng cần đánh giá chất lượng phân bổ tín dụng, không chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng dư nợ.
Theo đại biểu, cần làm rõ nguồn vốn tín dụng tăng thêm đã đi vào đâu, tạo ra năng lực sản xuất nào và có dòng tiền trả nợ hay không.
 |
Đại biểu Trần Quốc Tuấn (đoàn Vĩnh Long) |
Tăng trưởng dựa vào vốn vay có thể tạo kết quả trong ngắn hạn, nhưng tăng trưởng bền vững phải dựa trên những dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu đề nghị mở rộng khả năng tiếp cận vốn thông qua bảo lãnh tín dụng, xem xét dòng tiền, hợp đồng và đơn hàng khi thẩm định khoản vay. Đồng thời, cần thanh toán đúng hạn các khoản hoàn thuế, tránh để việc chậm hoàn thuế ảnh hưởng đến dòng tiền hoạt động của doanh nghiệp.
Một điểm nghẽn khác được đại biểu Trần Quốc Tuấn đề cập là các dự án tồn đọng do vướng mắc pháp lý. Dẫn báo cáo thẩm tra về 1.131 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 779.000 tỷ đồng đã có phương án nhưng chưa hoàn tất tháo gỡ, đại biểu đề nghị phân loại rõ từng nhóm dự án, xác định cụ thể vướng mắc, cơ quan chịu trách nhiệm phối hợp xử lý và thời hạn hoàn thành.
"Mục tiêu là sớm đưa vốn, đất đai và công trình trở lại phục vụ sản xuất, kinh doanh", ông nói.
Thể chế ổn định, doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị
Từ câu chuyện vốn và các dự án bị đình trệ, yêu cầu hoàn thiện thể chế được đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) nhấn mạnh như một điều kiện để chuyển hóa tiềm năng và nguồn lực thành tăng trưởng.
 |
Đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) |
Theo đại biểu, cần chuyển từ tư duy sửa từng quy định sang xử lý những điểm nghẽn của cả hệ thống pháp luật. Giá trị của việc rà soát, sửa đổi văn bản không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng văn bản đã được rà soát hay số quy định được sửa đổi, mà phải thể hiện ở khả năng giải quyết những vướng mắc thực tế.
Đại biểu cho rằng, một nền kinh tế có thể có tiềm năng, nguồn lực, doanh nghiệp và khát vọng phát triển, nhưng những yếu tố đó có được chuyển hóa thành tăng trưởng hay không phụ thuộc rất lớn vào chất lượng thể chế.
Vì vậy, hoàn thiện pháp luật cần gắn với trách nhiệm cụ thể trong toàn bộ vòng đời chính sách, từ xây dựng, ban hành đến tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả.
Ở góc độ năng lực cạnh tranh của khu vực doanh nghiệp trong nước, đại biểu Phạm Hùng Thắng (đoàn Ninh Bình) đề nghị nâng cao khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng, qua đó tạo ra và giữ lại nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế.
Phân tích số liệu xuất nhập khẩu 9 tháng năm 2026, đại biểu cho biết xuất khẩu tăng 24,5%, nhập khẩu tăng 36,7%; khu vực doanh nghiệp trong nước nhập siêu lớn, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu.
Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và khả năng tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp nội địa.
 |
Đại biểu Phạm Hùng Thắng (đoàn Ninh Bình) |
Theo đại biểu, hiệu quả thu hút đầu tư không nên chỉ được nhìn qua số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký, mà cần đánh giá cả chất lượng liên kết và sức lan tỏa đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Việc hỗ trợ doanh nghiệp trong nước cần xuất phát từ nhu cầu mua hàng, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện lựa chọn nhà cung ứng của doanh nghiệp dẫn dắt, trong đó có doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo đại biểu, trên cơ sở đánh giá năng lực doanh nghiệp Việt Nam, Nhà nước có thể hỗ trợ những khâu còn thiếu như thử nghiệm, chứng nhận chất lượng, cải tiến quy trình, đào tạo kỹ thuật và đổi mới thiết bị.
Đại biểu cũng đề nghị cụ thể hóa mục tiêu tăng số doanh nghiệp trong nước trở thành nhà cung ứng, tham gia chuỗi giá trị thành các chỉ tiêu hằng năm, gắn với từng ngành và nhóm sản phẩm có tiềm năng liên kết.
