Đồng thời, trên thị trường chứng khoán, dòng tiền tiếp tục tập trung mạnh vào nhóm doanh nghiệp đầu ngành, đặc biệt là hệ sinh thái Vingroup cùng nhiều doanh nghiệp sở hữu quỹ đất, tài sản đang triển khai dự án quy mô lớn.
Hai diễn biến tưởng như riêng biệt này thực chất đang phản ánh một xu hướng quan trọng của nền kinh tế: nguồn lực tài chính ngày càng tập trung vào các chủ thể hấp thụ vốn lớn, có lợi thế chính sách và tạo ra tác động lan tỏa cho tăng trưởng.
Theo công văn của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại được yêu cầu chủ động xem xét khả năng cấp tín dụng đối với các dự án của Vingroup, Sun Group và Masterise trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật, đánh giá hiệu quả dự án và khả năng trả nợ của khách hàng. Dư nợ cho vay này không bị tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng. Danh mục dự án được đề cập có tổng quy mô vốn đầu tư lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, trải dài từ hạ tầng giao thông, sân bay, đường sắt tốc độ cao đến các khu đô thị, trung tâm hội nghị quốc tế và các dự án phục vụ APEC.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao được đặt ra cho giai đoạn 2026-2030, những dự án quy mô hàng chục tỷ USD đòi hỏi năng lực triển khai, quản trị và huy động vốn rất lớn. Vì vậy, việc dòng vốn tín dụng, vốn cổ phần và cả nguồn lực chính sách hướng về các doanh nghiệp đầu ngành là thực tế dễ thấy.
Nhìn từ góc độ thị trường chứng khoán, xu hướng này đã xuất hiện từ khá lâu. Trong khi chỉ số chung tăng trưởng tích cực, phần lớn mức tăng vốn hóa lại tập trung vào một số doanh nghiệp lớn. Nhóm doanh nghiệp sở hữu tài sản chiến lược, quỹ đất lớn, năng lực huy động vốn trong, ngoài nước hoặc tham gia vào các dự án hạ tầng quốc gia đang nhận được sự quan tâm vượt trội của nhà đầu tư.
Tất nhiên, xu hướng này dẫn tới sự phân hóa ngày càng lớn trên thị trường. Không phải tất cả doanh nghiệp niêm yết đều được hưởng lợi từ sự tăng trưởng của nền kinh tế. Đây cũng là chủ đề được chúng tôi phân tích kỹ hơn trong mục Tiêu điểm số báo này.
Nhìn ra các thị trường phát triển để thấy, trong mỗi chu kỳ tăng trưởng thường chỉ có một nhóm doanh nghiệp tạo ra phần lớn giá trị gia tăng cho nhà đầu tư. Phần còn lại hoặc tăng trưởng chậm hơn, hoặc thậm chí suy giảm do không theo kịp yêu cầu mới về vốn, công nghệ và quản trị. Vì vậy, việc thị trường chứng khoán tăng điểm không đồng nghĩa với việc mọi cổ phiếu đều tăng giá.
Nhiều nhà đầu tư kinh nghiệm đã chuyển đổi nhận thức rất rõ rằng lựa chọn doanh nghiệp quan trọng hơn lựa chọn thị trường. Họ chọn giải ngân vào những doanh nghiệp có vị thế dẫn đầu ngành, sở hữu tài sản chiến lược, khả năng tiếp cận vốn và tham gia vào các chương trình phát triển lớn của quốc gia.
Trong môi trường kinh tế mới, khả năng tiếp cận nguồn vốn rẻ và dài hạn trở thành yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng và có lợi thế vượt trội.
Một số nhà đầu tư lại tìm kiếm cơ hội ở các doanh nghiệp hưởng lợi gián tiếp như nhóm xây dựng, vật liệu, logistics, hạ tầng, ngân hàng và nhiều doanh nghiệp vệ tinh khác.
Đối với nhà đầu tư, thời điểm này rất quan trọng và không dễ bỏ vốn theo cách truyền thống. Cơ hội có thể nằm ở việc đồng hành cùng những doanh nghiệp lớn trong một chu kỳ tăng trưởng dài hạn. Nhưng thách thức lại đến từ việc thị trường sẽ ngày càng phân hóa mạnh, biến động rất lớn và nhanh, đòi hỏi khả năng lựa chọn doanh nghiệp và quản trị rủi ro cao hơn trước.