Đất nền thoái trào
Những năm trước, bà Huỳnh Khánh Linh - một nhà đầu tư bất động sản tại TP.HCM - từng xem đất nền là kênh đầu tư “dễ thở” nhất. Với vài mối quen tại các huyện vùng ven, nhà đầu tư này thường tìm mua những khu đất nông nghiệp diện tích lớn, hoàn tất thủ tục chuyển mục đích sử dụng rồi tách thửa bán lại cho người có nhu cầu xây nhà.
Theo bà Linh, mô hình này từng mang lại lợi nhuận ổn định nhờ chi phí đầu vào thấp và nhu cầu ở thực cao. Chỉ cần làm đường nội bộ, kéo điện nước đơn giản là có thể bán được. Mỗi khu vài chục nền là đủ xoay vòng vốn.
Tuy nhiên, khoảng 3 năm trở lại đây, đặc biệt sau khi Luật Đất đai mới chính thức có hiệu lực với cách tính giá đất mới, thị trường đất nền bắt đầu thay đổi rõ rệt.
Bảng giá đất điều chỉnh tăng khiến chi phí chuyển mục đích sử dụng đất tăng mạnh, trong khi yêu cầu pháp lý và hạ tầng ngày càng chặt chẽ. Thời gian hoàn tất thủ tục kéo dài, vốn bị chôn lâu hơn, khiến lợi nhuận giảm đáng kể.
Không chỉ chi phí tăng, việc ứng dụng công nghệ quản lý đất đai bằng tọa độ, dữ liệu số và viễn thám cũng khiến các dự án phân lô nhỏ lẻ khó triển khai hơn trước. Nhiều khu đất dù đã chuẩn bị hồ sơ vẫn bị dừng ngay từ đầu do không đáp ứng điều kiện pháp lý.
Lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản tại TP.HCM cũng cho hay, chi phí phát triển đất nền hiện nay tăng mạnh, từ tiền sử dụng đất, đầu tư hạ tầng… đến tiện ích, trong khi thời gian triển khai kéo dài và giá bán khó cạnh tranh với nhà liền kề hoặc căn hộ.
Chưa kể khẩu vị đầu tư hiện nay cũng thay đổi. Trong chu kỳ trước, nhiều người thua lỗ khi rót vốn vào đất nền - loại tài sản chủ yếu dựa vào kỳ vọng tăng giá, mà không tạo ra dòng tiền trong quá trình nắm giữ. Khi thị trường giảm thanh khoản, nhà đầu tư dễ rơi vào tình trạng kẹt vốn dài hạn, từ đó chuyển hướng sang các phân khúc có khả năng khai thác thực tế như căn hộ.
Dựa trên dữ liệu khảo sát những dự án đã có quy hoạch 1/500, hoặc quy mô từ 1 ha trở lên, DKRA Group cho biết, trong năm qua, nguồn cung mở bán mới chỉ chiếm khoảng 13% tổng cung sơ cấp, phần lớn sản phẩm trên thị trường là hàng tồn kho từ các năm trước. Nguồn cung mới tập trung chủ yếu tại các địa phương có quỹ đất lớn như Tây Ninh, Long An, Bình Dương (cũ), trong khi TP.HCM gần như không có dự án mới.
Năm nay, DKRA dự báo, các khu vực vùng ven này tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong việc cung cấp sản phẩm cho thị trường phía Nam và nguồn cung mới này có xu hướng dịch chuyển về các khu đô thị vệ tinh, đặc biệt là những nơi quỹ đất dồi dào, mặt bằng giá còn “mềm” và được hưởng lợi trực tiếp từ hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng và kết nối trực tiếp về trung tâm TP.HCM.
Sức cầu trong năm 2026 được dự báo tiếp tục đà phục hồi, nhưng giao dịch có sự chọn lọc hơn, tập trung chủ yếu ở một số địa phương và nhóm sản phẩm hoàn thiện hạ tầng, pháp lý, giao thương kết nối vùng thuận lợi.
Ở góc nhìn khác, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt - Giám đốc Bộ phận Tiếp thị dự án nhà ở, CBRE Việt Nam nhận định, thị trường đang chứng kiến sự “chấm dứt kỷ nguyên phân lô” đối với phân khúc đất nền.
Trong chu kỳ mới, những loại hình đất nông nghiệp hay đất rừng “núp bóng” bất động sản nghỉ dưỡng sẽ mất dần thanh khoản và bị đào thải nhanh chóng do sự siết chặt của hành lang pháp lý mới như quy định về định danh tài sản.
Chung cư là “xương sống” của thị trường
Trong khi đất nền mất dần lợi thế, phân khúc căn hộ nổi lên như là trụ cột chính của thị trường bất động sản trong chu kỳ mới. Đây không chỉ là xu hướng ngắn hạn, mà là sự thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường.
Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt đánh giá, thị trường bất động sản đang bước vào một quá trình sàng lọc tự nhiên sau giai đoạn biến động mạnh mẽ cả về vi mô lẫn vĩ mô.
| |
Đầu tư đất nền không còn đem lại lợi nhuận cao. Ảnh: Lê Toàn. |
Theo đại diện CBRE Việt Nam, năm 2026 sẽ là năm sàng lọc “cực mạnh” khi các quy định mới được áp dụng đồng bộ, giúp bóc tách triệt để mọi giá trị ảo và nhường chỗ cho những tài sản có tính bền vững cao.
Đây cũng là thời điểm các chủ đầu tư buộc phải thay đổi chiến lược, chú trọng đa dạng hóa nguồn vốn, đặc biệt là xác lập các nguồn vốn xanh để thích ứng với tiêu chuẩn mới của thị trường.
Trong chu kỳ mới này, ông Kiệt nhận định, căn hộ sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là “trục xương sống” của đô thị trong ít nhất 5 năm tới, phục vụ nhu cầu an cư của giới trẻ, tập trung mạnh vào các dự án đa tiện ích và được phát triển theo mô hình TOD.
Theo các chuyên gia, việc chung cư trở thành phân khúc dẫn dắt thị trường không phải là hiện tượng nhất thời, mà phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc nhu cầu và cách vận hành của thị trường bất động sản.
Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh, quỹ đất nội đô ngày càng hạn chế và giá đất liên tục leo thang, căn hộ trở thành loại hình phù hợp nhất với khả năng chi trả của số đông người dân, đặc biệt là người trẻ và tầng lớp trung lưu đang gia tăng nhanh tại TP.HCM. Khác với đất nền vốn phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng tăng giá, chung cư gắn trực tiếp với nhu cầu an cư, nhờ đó tạo ra nguồn cầu ổn định và bền vững, giúp duy trì thanh khoản ngay cả khi thị trường biến động.
Không chỉ phục vụ nhu cầu ở thực, căn hộ còn cho thấy lợi thế rõ rệt về khả năng khai thác sử dụng.
Trong điều kiện dòng tiền ngày càng được kiểm soát chặt chẽ và chi phí vốn tăng cao, những sản phẩm có thể tạo ra dòng tiền từ cho thuê hoặc kinh doanh lâu dài sẽ trở nên hấp dẫn hơn so với các tài sản chỉ dựa vào việc tăng giá đơn thuần. Điều này thúc đẩy nhà đầu tư dần chuyển dịch sang căn hộ như một kênh tích lũy tài sản an toàn, thay vì “đặt cược” vào đất nền.
TS. Nguyễn Văn Đính - Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) đánh giá, thị trường bất động sản Việt Nam vẫn có nền tảng tăng trưởng tốt sau hơn 2 thập kỷ phát triển, đặc biệt nhờ sự thúc đẩy mạnh mẽ của đầu tư công trong những năm gần đây.
Tuy vậy, thị trường còn tồn tại những “điểm nghẽn”, nổi cộm là sự lệch pha cung - cầu và chất lượng sản phẩm chưa đồng đều. Nhiều sản phẩm phục vụ mục đích đầu tư vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi nhu cầu ở thực chưa được đáp ứng đầy đủ.
Theo ông Đính, thị trường trong giai đoạn hiện nay cần quay trở lại với các giá trị cốt lõi, tập trung vào sản phẩm thực, pháp lý thực và giá trị thực. Nhà đầu tư cần thay đổi tư duy, ưu tiên những tài sản có khả năng khai thác thực tế và hạn chế các tài sản mang tính đầu cơ.
“Đầu tư vào giá trị thực không chỉ bảo vệ tài sản cá nhân, mà còn góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch và bền vững hơn”, ông Đính nhấn mạnh.