ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (đoàn Phú Thọ) thảo luận tại tổ chiều 3/8
Cắt giảm thủ tục cần thực chất
Tại phiên thảo luận tổ Quốc hội chiều 3/8 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, đại biểu Nguyễn Cao Sơn (đoàn Phú Thọ) đánh giá, dự thảo Luật có ý nghĩa quan trọng, trực tiếp tháo gỡ rào cản tiếp cận thị trường, mở rộng quyền tự do kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tạo thêm động lực cho người dân, doanh nghiệp đầu tư, sản xuất và phát triển.
Tuy vậy, theo đại biểu, điều đáng quan tâm không chỉ là đưa được bao nhiêu ngành, nghề kinh doanh có điều kiện ra khỏi Phụ lục IV, mà quan trọng hơn là sau khi Quốc hội bãi bỏ điều kiện kinh doanh, điều kiện đó có thực sự chấm dứt hay lại xuất hiện dưới một tên gọi khác trong nghị định, thông tư, quy trình nội bộ hoặc trong quá trình hậu kiểm.
"Từ thực tiễn trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh và đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, tôi nhận thấy "giấy phép con" không phải lúc nào cũng mang tên là giấy phép", vị đại biểu là lãnh đạo doanh nghiệp, Chủ tịch Hội doanh nhân tỉnh Phú Thọ cho biết.
Theo ông, những "giấy phép con" này có thể mang tên là xác nhận, chấp thuận, phê duyệt phương án, công nhận đủ năng lực, đăng ký kế hoạch, lấy ý kiến cơ quan quản lý hoặc một văn bản đồng ý trước khi doanh nghiệp được hoạt động.
Vì vậy, theo đại biểu, mục tiêu của dự án Luật không chỉ là cắt giảm một số thủ tục đang tồn tại, mà phải hình thành được một cơ chế đủ mạnh để ngăn chặn việc tái lập rào cản kinh doanh dưới bất kỳ tên gọi nào.
Về đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O (bóng cười) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, nhưng loại trừ các mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học., đại biểu Nguyễn Cao Sơn bày tỏ thống nhất và cho rằng cần kiểm soát, xử lý nghiêm hành vi kinh doanh này.
Tuy vậy, đại biểu nhấn mạnh, khi tổ chức thực hiện, cần tiếp tục giữ đúng tinh thần này, tức là chỉ cấm đúng hành vi nguy hiểm, không mở rộng thành cơ chế "giấy phép con" bao trùm toàn bộ hoạt động sản xuất, nhập khẩu và phân phối hợp pháp.
Ông cũng cho rằng doanh nghiệp phải lưu vết giao dịch, xác minh khách hàng trong trường hợp cần thiết và chịu trách nhiệm nếu biết hoặc có đủ căn cứ để biết hàng hóa được cung cấp cho mục đích bị cấm.
"Tuy nhiên, không nên mặc nhiên buộc doanh nghiệp sản xuất hoặc đơn vị phân phối đầu chuỗi phải chịu trách nhiệm đối với mọi hành vi vi phạm của người sử dụng cuối cùng nằm ngoài khả năng kiểm soát hợp lý. Việc xử lý cần bảo đảm đúng chủ thể, đúng hành vi và tương xứng với mức độ lỗi", ông Sơn nói.
Đề xuất rút gọn thủ tục hải quan với hàng hóa giá trị nhỏ qua thương mại điện tử
Cũng tại phiên thảo luận tổ chiều cùng ngày, Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.
Tại dự thảo luật, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử. Theo đó, giao dịch hàng hóa qua các nền tảng thương mại điện tử phải làm thủ tục hải quan và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan này. Đồng thời, tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua thương mại điện tử phải xác thực định danh điện tử.
Đóng góp ý kiến cho nội dung này, đại biểu Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình), Chủ tịch HĐQT, Giám đốc CTCP Xây dựng và Phát triển hạ tầng kỹ thuật Hà Nam đề xuất áp dụng thủ tục hải quan rút gọn với hàng hóa thương mại điện tử có giá trị nhỏ, số lượng giao dịch lớn.
 |
Đại biểu Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình) phát biểu tại thảo luận tổ chiều 3/8 |
Cho rằng đặc thù của hàng hóa thương mại điện tử là số lượng đơn hàng rất lớn, nhưng giá trị từng đơn vị nhỏ lẻ và yêu cầu tốc độ luân chuyển nhanh, theo bà Hiền, nếu áp dụng quy trình kiểm tra, giám sát như hàng hóa truyền thống có thể gây ách tắc tại cửa khẩu.
Do đó, đại biểu đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung phương thức quản lý phù hợp với hàng hóa thương mại điện tử có giá trị nhỏ, số lượng giao dịch lớn trên cơ sở quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin.
Theo đó, đại biểu đoàn Ninh Bình kiến nghị, có thể áp dụng thủ tục hải quan điện tử rút gọn, nhằm tránh gây ùn tắc thông quan và tạo thuận lợi cho thương mại điện tử xuyên biên giới.
Ngoài ra, đại biểu cũng kiến nghị chỉ bắt buộc xác thực định danh điện tử đối với các giao dịch vượt quá một ngưỡng giá trị nhất định hoặc cho phép gián tiếp thông qua hệ thống thanh toán (ngân hàng, ví điện tử). Đề xuất này nhằm hạn chế phát sinh chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.
Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (đoàn TP.HCM) cho rằng Chính phủ cần xác lập nguyên tắc riêng (quy định cụ thể mức xác định giá trị) áp dụng với hàng hóa giá trị thấp qua thương mại điện tử, tránh tình trạng hải quan, doanh nghiệp mỗi nơi hiểu một cách khác nhau.
Về cơ chế khiếu nại, đại biểu đoàn TP.CM cho biết quy trình khiếu nại hiện nay theo luật kéo dài khoảng 30-45 ngày, khiến hàng hóa bị giữ lại cửa khẩu, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp.
Vì vậy, bà Phong Lan gợi ý xây dựng cơ chế cho phép ký quỹ bảo lãnh như một số quốc gia để doanh nghiệp được tạm đưa hàng hóa khỏi cửa khẩu. Sau khi quá trình khiếu nại được giải quyết xong, doanh nghiệp sẽ chịu trách nhiệm về việc này.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan dự kiến được Quốc hội thảo luận tại hội trường ngày 7/8 và xem xét biểu quyết thông qua ngày 23/8.
