Làn sóng tư nhân hóa hãng bay
Những ngày đầu năm 2026, sân bay Nội Bài (Hà Nội) nhộn nhịp hơn thường lệ. Dòng hành khách hối hả nối dài từ quầy làm thủ tục đến khu vực lên máy bay. Gia đình anh Nguyễn Thanh Hà (Phú Quốc, An Giang) đáp chuyến bay về quê trong tâm trạng phấn khởi.
“Từ cuối năm 2025, Phú Quốc có thêm hãng Sun PhuQuoc Airways khai thác, cùng với Vietnam Airlines và Vietjet Air, nên việc mua vé và di chuyển thuận tiện hơn rất nhiều. Không chỉ rút ngắn khoảng cách về nhà, chúng tôi còn có nhiều lựa chọn hơn”, anh Hà chia sẻ.
Những chuyến bay cất - hạ cánh liên tục, mang theo cảm giác hối hả của một thị trường đang trở lại đầy sinh lực. Năm 2025, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành hàng không Việt Nam, với tổng lượng hành khách đạt 83,5 triệu lượt, tăng 10,7% so với năm 2024 - mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, vận tải quốc tế tiếp tục là điểm sáng với khoảng 46,6 triệu lượt hành khách, tăng 12%.
Ngành hàng không năm qua ghi dấu ấn của làn sóng tư nhân hóa mạnh mẽ. T&T Group đã trở thành cổ đông chiến lược của Vietravel Airlines, đánh dấu việc tham gia sâu vào lĩnh vực hàng không, qua đó đưa hãng bay này trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi sinh thái của mình. Sun Group thành lập Sun PhuQuoc Airways (SPA), theo đuổi mô hình hãng hàng không nghỉ dưỡng kết nối hệ sinh thái du lịch. Công ty cổ phần Tập đoàn Du lịch Crystal Bay thành lập hãng hàng không Crystal Bay Airlines vốn điều lệ 300 tỷ đồng.
Trước đó, thị trường hàng không chào đón Công ty cổ phần Hàng không LOTHA (LOTHA Airlines) có trụ sở tại Đồng Nai với vốn điều lệ 10 tỷ đồng. Trong tháng 8/2025, Công ty cổ phần Tập đoàn Masterise (Masterise Group) chính thức tham gia vào lĩnh vực hạ tầng - hàng không khi thành lập Công ty TNHH Cảng hàng không Masterise với vốn điều lệ 29.300 tỷ đồng.
Hiện tại, thị phần thị trường hàng không nội địa phần lớn thuộc về 2 hãng lớn là Vietnam Airlines và Vietjet Air, trong khi Bamboo Airways, Pacific Airlines và Vietravel Airlines đang tái cấu trúc từ mô hình tài chính đến chiến lược mạng bay.
Bước sang năm 2026, với sự nhập cuộc của nhiều hãng bay mới, thị trường được kỳ vọng sẽ sôi động hơn. Ngành hàng không đặt mục tiêu duy trì đà tăng trưởng 2 con số, cụ thể: Tổng sản lượng vận chuyển dự kiến đạt khoảng 95 triệu lượt hành khách và hơn 1,6 triệu tấn hàng hóa, tăng lần lượt 13% và 15% so với năm 2025.
Áp lực cạnh tranh và “cuộc chơi” hệ sinh thái
Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán MB (MBS), động lực tăng trưởng chính của ngành hàng không Việt Nam năm 2026 đến từ sự phục hồi bền vững của lượng du khách quốc tế, chính sách miễn thị thực, môi trường chính trị - xã hội ổn định cùng chi phí cạnh tranh. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu Jet A1 dự báo giảm về quanh mức 2,2 USD/gallon, giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận cho các hãng bay.
Một động lực quan trọng khác đến từ sự phát triển của hạ tầng hàng không. Theo phân tích của Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), Việt Nam đang sở hữu mạng lưới sân bay vượt mức trung bình toàn cầu, với khả năng tiếp cận ngày càng tốt hơn theo quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt.
Năm 2025, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành hàng không Việt Nam, với tổng lượng hành khách đạt 83,5 triệu lượt, tăng 10,7% so với năm 2024 - mức cao nhất từ trước đến nay.
Đáng chú ý, môi trường pháp lý thuận lợi mở ra cánh cửa cho khu vực tư nhân tham gia đầu tư phát triển cảng hàng không. Sân bay Vân Đồn - sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam do Sun Group đầu tư theo hình thức BOT là minh chứng rõ nét cho xu hướng này. Trong bối cảnh đó, hàng loạt doanh nghiệp tư nhân đã đổ vốn đầu tư vào cảng hàng không hoặc thành lập hãng bay mới, tạo tiền đề cho một giai đoạn cạnh tranh mạnh mẽ chưa từng có.
Ngay những ngày đầu năm 2026, thị trường hàng không nội địa đã chứng kiến những biến động lớn về quy mô đội tàu bay. Vietjet Air gây bất ngờ khi tiếp nhận hơn 20 máy bay mới trong chưa đầy 1 tháng - là đợt tăng cường lực lượng đội bay lớn nhất trong lịch sử hãng hàng không chi phí thấp này, nhằm củng cố vị thế dẫn đầu thị phần (khoảng 44%) và phục vụ chiến lược mở rộng mạng bay quốc tế sang Úc, Ấn Độ và Đông Bắc Á.
“Tân binh” SPA tiếp nhận chiếc Airbus A321 thứ 6. Dù mới đi vào khai thác từ tháng 11/2025, nhưng SPA đã thể hiện tham vọng rõ rệt khi đặt mục tiêu nâng đội bay lên 20 chiếc trong năm 2026 và 35 chiếc vào năm 2027.
Trong khi đó, Bamboo Airways đang quay trở lại mạnh mẽ dưới sự điều hành của tập đoàn sáng lập FLC với kế hoạch bổ sung 8 - 10 tàu bay mỗi năm từ nay tới năm 2030, còn Vietravel Airlines tăng tốc hiện thực hóa mục tiêu đội bay 30 chiếc nhờ sự hậu thuẫn vốn từ T&T Group.
Ở nhóm dẫn đầu, Vietnam Airlines cũng xúc tiến dự án đầu tư 50 máy bay thân hẹp, đồng thời dự kiến mua hoặc thuê thêm khoảng 30 máy bay thân rộng trong giai đoạn 2028 - 2032 để phục vụ chiến lược dài hạn.
Theo MBS, áp lực cạnh tranh năm 2026 sẽ gia tăng mạnh khi tốc độ mở rộng đội tàu bay (dự báo tăng 18%) cao hơn đáng kể so với đà tăng trưởng hành khách, tạo sức ép lớn lên thị phần nội địa.
Trong bối cảnh đó, sự phân hóa giữa các nhóm hãng bay ngày càng rõ rệt. Nhóm dẫn đầu gồm Vietnam Airlines và Vietjet Air tập trung nguồn lực vào các đường bay quốc tế, khu vực và xuyên lục địa để bảo vệ biên lợi nhuận, đồng thời duy trì sự ổn định ở trục nội địa cốt lõi. Nhóm “đang bứt phá” như Sun PhuQuoc Airways, Bamboo Airways và Vietravel Airlines cạnh tranh quyết liệt ở phân khúc du lịch và các chặng bay theo mô hình tập trung luồng khách qua một điểm trung tâm nhằm tối ưu chi phí và hiệu quả khai thác.
Theo Công ty Chứng khoán VNDirect, điểm khác biệt lớn nhất của thị trường năm 2026 là xu hướng đầu tư theo mô hình hệ sinh thái tích hợp. Nhiều chuyên gia nhận định, đối thủ đáng gờm nhất của Vietnam Airlines trong 5 năm tới không phải Vietjet Air, mà chính là SPA.
Lợi thế của SPA đến từ hệ sinh thái khép kín của Sun Group, đơn vị vừa sở hữu hãng bay, vừa đầu tư và vận hành các cảng hàng không chiến lược như Vân Đồn và dự án mở rộng sân bay Phú Quốc (22.000 tỷ đồng). Việc làm chủ cả “đôi cánh” lẫn “đường băng” giúp SPA tối ưu chi phí và kiểm soát dòng khách du lịch trong hệ sinh thái nghỉ dưỡng.
Tương tự, T&T Group đang định vị Vietravel Airlines như một mắt xích trong chuỗi logistics toàn diện, kết nối từ Việt Nam SuperPort tại Vĩnh Phúc đến các cảng hàng không ở Quảng Trị và Cà Mau, chuyển trọng tâm sang mảng vận tải hàng hóa đầy tiềm năng.
Bamboo Airways trở lại đường đua, Vietravel Airlines tăng tốc với sự hậu thuẫn vốn mới, còn Vietnam Airlines chuẩn bị cho những kế hoạch dài hơi với các dòng máy bay thân hẹp, thân rộng thế hệ mới. Bầu trời trở nên chật chội hơn, cạnh tranh gay gắt hơn. Năm 2026 vì thế không chỉ là năm tăng trưởng, mà còn là điểm khởi đầu của một chu kỳ sàng lọc. Trên bầu trời ngày càng đông đúc ấy, chỉ những hãng bay đủ tiềm lực, đủ bản lĩnh và đủ tầm nhìn mới có thể bay cao và bay xa.
Hiện nay, thị trường hàng không Việt Nam vẫn do Vietnam Airlines và Vietjet Air chi phối, với tổng thị phần nội địa vượt 86%. Ở mảng quốc tế, các hãng bay trong nước nắm khoảng 40 - 45% thị phần, trong đó Vietjet Air chiếm ưu thế với 56%, cao hơn Vietnam Airlines với 42%. Vietnam Airlines đang củng cố vị thế bằng việc đầu tư vào dịch vụ mặt đất và trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa máy bay quy mô lớn tại sân bay Long Thành, đồng thời dự kiến ra mắt hãng hàng không chở hàng đầu tiên trong năm 2026.
Ông Santisuk Klongchaiya - Tổng giám đốc (CEO) Thai AirAsia đánh giá, thị trường hàng không Việt Nam còn dư địa tăng trưởng lớn với sự phát triển mạnh mẽ của các hãng bay. Các hãng hứa hẹn vận hành hiệu quả hơn trong tương lai, mang lại sự tăng trưởng tích cực.
Theo CEO Thai AirAsia, Việt Nam có thế mạnh về văn hóa, cảnh quan và ẩm thực, thu hút khách quốc tế. Sự kết nối của các hãng hàng không qua nhiều đường bay thẳng đã thúc đẩy du lịch tăng trưởng mạnh. Xu hướng phát triển của thị trường hàng không Việt Nam được kỳ vọng sẽ ngày càng mạnh mẽ.
Trong cuộc đua tăng tốc của các hãng hàng không, lợi thế thuộc về những hãng bay sở hữu tiềm lực tài chính mạnh, hệ sinh thái bổ trợ hiệu quả và chiến lược linh hoạt giữa thị trường nội địa - quốc tế. Bầu trời hàng không Việt Nam bước vào giai đoạn bứt tốc khi những đội bay nối dài, đường bay mở rộng và các hãng bay liên tục tăng tốc đầu tư.