Apple đã khai thác Alibaba và Baidu cho AI ở Trung Quốc, trong khi Ford đã chuyển sang CATL cho công nghệ pin. Volkswagen đã hợp tác với Xpeng để phát triển xe điện thông minh tại Trung Quốc, trong khi Stellantis đang mở rộng quan hệ đối tác với Leapmotor trong việc sản xuất và mua bán chung xe điện.
Các nhà phân tích cho rằng có sự thay đổi lớn đang diễn ra, với việc các công ty Trung Quốc trở thành nguồn cung cấp công nghệ và đổi mới mà các doanh nghiệp toàn cầu không thể dễ dàng thay thế.
Kitty Fok, Giám đốc điều hành tại công ty nghiên cứu thị trường IDC China cho biết: "5 năm trước, Trung Quốc chủ yếu là nơi các công ty toàn cầu đến bán hàng. Ngày nay, trong một số lĩnh vực nhất định, đó là nơi họ tìm đến nguồn năng lực".
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng mở rộng các biện pháp nhằm hạn chế công nghệ Trung Quốc.
Kể từ khi đưa Huawei vào danh sách hạn chế năm 2019, Mỹ đã áp dụng hàng loạt biện pháp kiểm soát đối với chip tiên tiến và thiết bị sản xuất chip, hạn chế một số khoản đầu tư của doanh nghiệp Mỹ vào các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ lượng tử và AI của Trung Quốc, đồng thời đưa các công ty như SMIC vào diện bị hạn chế.
Từ thị trường tiêu thụ đến nguồn cung công nghệ
Trung Quốc đã xây dựng được vị thế đáng kể trong lĩnh vực công nghệ.
Theo Soumen Mandal, nhà phân tích chính của Counterpoint Research, các nhà sản xuất ô tô bao gồm BYD, Changan và Chery chiếm gần 63% thị trường xe điện toàn cầu vào năm 2025, trong khi các nhà sản xuất pin bao gồm CATL, BYD, CALB và Gotion nắm giữ gần 70% thị trường xe điện.
“Sự phát triển công nghệ của Trung Quốc đang chuyển từ sản xuất chi phí thấp sang quy mô, chiều sâu chuỗi cung ứng và tốc độ đổi mới”, ông cho biết.
Bên cạnh đó, các công ty toàn cầu đang duy trì sự cân bằng giữa rủi ro địa chính trị và thực tế thương mại. Sự thay đổi đó đặc biệt tiến triển trong lĩnh vực pin xe điện.
CATL đã hội nhập sâu rộng vào ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Ví dụ, Ford đang hợp tác với CATL để sử dụng công nghệ pin lithium-iron phosphate tại nhà máy pin trị giá 3,5 tỷ USD ở Michigan.
“Đối với pin xe điện, quá trình chuyển đổi cấu trúc đã hoàn tất… Việc chuyển đổi nhà cung cấp không phải là một quyết định mua sắm thể đưa ra trong một quý. Nó phải mất nhiều năm kỹ thuật, thử nghiệm và chứng nhận lại”, bà Kitty Fok cho biết.
Tuy nhiên, đối với một số công ty, hợp tác với các công ty công nghệ Trung Quốc chủ yếu vẫn là cạnh tranh bên trong Trung Quốc.
Theo bà Kitty Fok, các công ty đa quốc gia cần dịch vụ AI hoặc cơ sở hạ tầng đám mây cho hoạt động tại Trung Quốc phải làm việc với các nhà cung cấp địa phương vì những hạn chế đối với các nhà cung cấp nước ngoài.
Lian Jye Su, nhà phân tích trưởng của Omdia cho biết việc tiếp cận thị trường Trung Quốc vẫn là động lực chính cho nhiều mối quan hệ đối tác như vậy, đặc biệt khi các nhà sản xuất ô tô toàn cầu ngày càng chuyển sang các nhà cung cấp phần mềm, AI và các hệ thống khác của Trung Quốc để bán ở Trung Quốc.
AI có thể là lĩnh vực tiếp theo
Xu hướng này cũng đang bắt đầu xuất hiện trong lĩnh vực AI, khi các mô hình AI ngày càng tiên tiến của Trung Quốc đang thách thức quan niệm cho rằng doanh nghiệp tìm đến công nghệ Trung Quốc chủ yếu vì chi phí thấp hơn.
Một cuộc khảo sát của IDC với các công ty châu Âu hồi đầu năm nay cho thấy các yêu cầu về bảo mật và tuân thủ cũng như hiệu suất vượt trội là hai lý do hàng đầu khiến các mô hình AI của Trung Quốc áp dụng rộng rãi.
Không giống như Anthropic và OpenAI, các công ty Trung Quốc bao gồm Alibaba và DeepSeek đã tập trung vào các mô hình nguồn mở, giúp các nhà phát triển trên toàn cầu dễ tiếp cận hơn.
Sự tiến bộ về AI của Trung Quốc diễn ra ngay cả khi các hạn chế của Mỹ đã hạn chế Trung Quốc trong các lĩnh vực như chất bán dẫn tiên tiến, đồng thời thúc đẩy đổi mới trong nước.
“Tác động chính của lệnh hạn chế của Mỹ đã trở thành chất xúc tác cho sự đổi mới và hiệu quả trong nước của Trung Quốc”, nhà phân tích Lian Jye Su cho biết.
Giới hạn của sự thay đổi
Những cân nhắc về địa chính trị tiếp tục định hình cách thức và nơi công nghệ Trung Quốc được áp dụng.
Nhà phân tích Lian Jye Su dự báo rằng sự phản đối đối với công nghệ Trung Quốc sẽ diễn ra mạnh mẽ nhất ở các lĩnh vực như chất bán dẫn tiên tiến, các dịch vụ liên quan đến an ninh mạng, quốc phòng và an ninh quốc gia.
Thay vì áp dụng một cách tiếp cận đơn giản là tẩy chay hay chấp nhận hoàn toàn, các nhà phân tích cho rằng việc sử dụng công nghệ Trung Quốc sẽ khác nhau tùy theo từng lĩnh vực.
Nhà phân tích Mandal dự báo, ứng dụng công nghệ Trung Quốc sẽ mở rộng trên toàn cầu trong các lĩnh vực như xe điện, pin, điện tử tiêu dùng, robot, máy bay không người lái cùng một số mảng cụ thể của AI và chất bán dẫn, điều này sẽ dẫn tới một hệ sinh thái công nghệ toàn cầu phân mảnh hơn nhưng mang tính thực tiễn cao.
Hơn nữa, sự chuyển dịch này đã mang tính cơ cấu trong ngành sản xuất pin và thiết bị điện tử, trong khi lĩnh vực AI đang trong giai đoạn chuyển đổi và phần mềm ô tô vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.
