Nửa đầu năm nay, CTCP Licogi 14 (mã L14) trích lập dự phòng đầu tư chứng khoán thêm 15,26 tỷ đồng, nâng tổng mức dự phòng lên 25 tỷ đồng, tương đương 28,87% tổng giá trị danh mục. Việc gia tăng trích lập dự phòng giảm giá cổ phiếu khiến lợi nhuận sau thuế của Công ty chỉ còn 1,62 tỷ đồng, giảm tới 88% so với cùng kỳ.
Tại ngày 30/6/2026, Licogi 14 đang sở hữu 48,57% vốn điều lệ CTCP Đầu tư Tài chính và Bất động sản LFI, tương ứng giá trị đầu tư 56,1 tỷ đồng và đang hạch toán khoản đầu tư này theo giá gốc.
Giai đoạn 2021-2022, hoạt động đầu tư chứng khoán từng khiến Licogi 14 chịu ảnh hưởng nặng nề. Sau khi Công ty Đầu tư tài chính Licogi 14 phát hành 550.000 cổ phiếu ESOP, tỷ lệ sở hữu của Licogi 14 tại Đầu tư tài chính Licogi 14 giảm từ 51% xuống còn 48,57%, Licogi 14 không còn phải hợp nhất toàn bộ các khoản lỗ tài chính từ đầu tư chứng khoán tại Đầu tư tài chính Licogi 14. Nhờ đó, mức lỗ sau kiểm toán bán niên năm 2022 giảm mạnh từ 234,36 tỷ đồng xuống còn 23,73 tỷ đồng.
Đáng chú ý, hoạt động kinh doanh lõi của Licogi 14 cũng đang gặp khó khăn. Dự án Khu đô thị Nam Minh Phương, quy mô hơn 54 ha tại tỉnh Phú Thọ, với tổng mức đầu tư dự kiến 2.890 tỷ đồng dù Licogi 14 trúng thầu từ năm 2020 nhưng đến nay vẫn chưa có bước tiến rõ rệt. Việc dự án trọng điểm chậm triển khai khiến dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của Công ty chưa thể cải thiện, đồng thời làm gia tăng áp lực tìm kiếm nguồn thu từ các hoạt động đầu tư tài chính trong ngắn hạn.
Tương tự Licogi 14, CTCP Đầu tư Phát triển Nhà Đà Nẵng (mã NDN) phân bổ lượng vốn đáng kể cho hoạt động đầu tư tài chính sau khi hoàn tất hạch toán phần lớn lợi nhuận từ dự án The Monarchy - Block B vào năm 2023 và chưa có thêm dự án bất động sản lớn gối đầu. Tính đến ngày 30/6/2026, Nhà Đà Nẵng đã đầu tư 659,4 tỷ đồng vào thị trường chứng khoán, chiếm tới 48,6% tổng tài sản.
Danh mục đầu tư của doanh nghiệp này khá đa dạng, với 92,4 tỷ đồng cổ phiếu HPG, 83,99 tỷ đồng cổ phiếu VHM, 77,96 tỷ đồng cổ phiếu MBB, 71,29 tỷ đồng cổ phiếu VPB, 51,6 tỷ đồng cổ phiếu GEX và 282,1 tỷ đồng đầu tư vào các cổ phiếu khác.
Việc phân bổ gần một nửa tổng tài sản vào kênh chứng khoán đồng nghĩa lợi nhuận của doanh nghiệp trong tương lai sẽ chịu tác động đáng kể từ diễn biến của thị trường vốn, đặc biệt khi nhiều cổ phiếu trong danh mục đang giao dịch dưới đường MA200 và chịu áp lực bán ra mạnh.
Nếu như Nhà Đà Nẵng và Licogi 14 đầu tư chứng khoán như một giải pháp tận dụng dòng tiền trong giai đoạn hoạt động cốt lõi gặp khó khăn thì CTCP MHC (mã MHC) lại từng bước biến hoạt động đầu tư tài chính trở thành một trong những trụ cột của doanh nghiệp.
Tính đến ngày 31/3/2026, MHC đầu tư 159,7 tỷ đồng vào cổ phiếu, chiếm 22,8% tổng tài sản, bao gồm 92,4 tỷ đồng cổ phiếu GEL, 47,3 tỷ đồng cổ phiếu EIB, 20 tỷ đồng cổ phiếu VSH và một vài khoản đầu tư khác. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn đầu tư 196 tỷ đồng, tương ứng 39,6% vốn điều lệ tại CTCP Đầu tư MHC - công ty hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực đầu tư tài chính.
Thực tế, từ năm 2015, khi ngành vận tải biển gặp nhiều khó khăn, MHC từng bước chuyển hướng sang lĩnh vực đầu tư tài chính. Cuối năm 2015, tổng giá trị đầu tư chứng khoán của doanh nghiệp đạt 187,2 tỷ đồng, chiếm 40,4% tổng tài sản. Giai đoạn 2016 - 2018, tỷ trọng đầu tư tài chính có thời điểm lên tới 85% tổng tài sản và đến nay vẫn duy trì ở mức cao.
Tại đại hội cổ đông thường niên 2026, ông Phạm Bá Huy, Chủ tịch MHC cho biết, lĩnh vực đầu tư tài chính trong năm nay tiềm ẩn nhiều rủi ro nên Công ty đã giảm tỷ trọng đầu tư để chuyển hướng sang các lĩnh vực an toàn và bền vững hơn. Tuy nhiên, đầu tư tài chính vẫn là một trong những thế mạnh của MHC nên doanh nghiệp sẽ tiếp tục duy trì với tỷ trọng phù hợp.
Nhiều doanh nghiệp sản xuất và niêm yết khác cũng đang sử dụng dòng tiền nhàn rỗi để đầu tư chứng khoán như CTCP Vĩnh Hoàn (mã VHC), CTCP Thế giới Số (mã DGW), CTCP Phát triển đô thị Từ Liêm (mã NTL) hay Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (mã PET). Trong bối cảnh thị trường chứng khoán tiềm ẩn rủi ro tiếp tục điều chỉnh, nhiều khả năng các doanh nghiệp sẽ phải tăng trích lập dự phòng cho danh mục đầu tư chứng khoán trong quý III/2026, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh.
Việc tận dụng dòng tiền nhàn rỗi để đầu tư tài chính giúp nhiều doanh nghiệp ghi nhận khoản lãi tích cực khi thị trường chứng khoán tăng điểm mạnh mẽ. Song, khi đầu tư tài chính chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng tài sản, hoặc trở thành nguồn đóng góp chính cho lợi nhuận của doanh nghiệp, lợi nhuận của doanh nghiệp cũng gắn chặt với đà lên xuống liên tục của thị giá các cổ phiếu trong danh mục đầu tư.
