Giá dầu tăng, cổ phiếu dầu khí trở lại tâm điểm
Giá dầu tăng mạnh khi căng thẳng tại Trung Đông làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng. Trong phiên 15/9, giá dầu Brent tăng 2,9%, lên 108,75 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 4,38%, lên 105,83 USD/thùng. Đây là mức đóng cửa cao nhất của cả hai loại dầu kể từ ngày 19/5. Sang ngày 16/9, giá dầu vẫn duy trì trên 108 USD/thùng đối với Brent và 105 USD/thùng đối với WTI.
Động lực tăng giá đến từ lo ngại gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và căng thẳng trong khu vực tiếp diễn.
Giá dầu tăng nhanh lập tức tạo hiệu ứng lên nhóm cổ phiếu dầu khí trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong phiên 15/9, BSR tăng hết biên độ, trong khi GAS, PLX, PVD... đồng loạt tăng trên 4%. Diễn biến này cho thấy nhóm năng lượng đang thu hút dòng tiền trở lại sau một thời gian phân hóa.
Ở góc độ thị trường, giá dầu cao có thể tác động khác nhau tới từng mắt xích trong chuỗi giá trị. Các doanh nghiệp thượng nguồn có thể hưởng lợi khi hoạt động thăm dò, khai thác được thúc đẩy; trong khi doanh nghiệp dịch vụ dầu khí được hỗ trợ bởi nhu cầu đầu tư, khoan và xây lắp. Trong khi đó, lợi nhuận của các doanh nghiệp lọc hóa dầu phụ thuộc nhiều hơn vào biên lợi nhuận lọc dầu, tồn kho và giá đầu vào.
Do đó, triển vọng của cổ phiếu dầu khí hiện không chỉ phụ thuộc vào diễn biến giá dầu. Đáng chú ý hơn, chu kỳ đầu tư mới của ngành đang tạo nguồn việc và backlog cho nhiều doanh nghiệp trong giai đoạn 2026-2028.
Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cũng đưa nhóm dầu khí vào nhóm có thể chờ giải ngân trong chiến lược ngắn hạn, trong đó đề cập GAS, BSR và PVS. Trong đó, PVS nổi bật nhờ lượng backlog lớn và triển vọng gia tăng các hợp đồng mới.
PVS, PVD: Đón chu kỳ đầu tư mới
Với Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (mã PVS), câu chuyện tăng trưởng được hỗ trợ bởi quy mô backlog lớn và hàng loạt dự án dầu khí trong nước bước vào giai đoạn triển khai.
Theo Yuanta, PVS có backlog khoảng 28.600 tỷ đồng cho năm 2026 và hơn 20.000 tỷ đồng cho năm 2027, tạo nền tảng doanh thu khi nhiều dự án bước vào giai đoạn cao điểm thi công.
Mảng cơ khí và xây lắp (M&C) của PVS được kỳ vọng hưởng lợi từ tiến độ các dự án Lô B và Lạc Đà Vàng, cùng đóng góp mới từ Sư Tử Trắng - giai đoạn 2B, Nam Du - U Minh, Khánh Mỹ - Đầm Dơi, dự án điện gió ngoài khơi tại Hàn Quốc và Kho cảng LNG Thị Vải - giai đoạn 2.
Dư địa tăng trưởng của PVS có thể được mở rộng nếu các dự án dầu khí lớn trong nước được đẩy nhanh tiến độ. Yuanta đánh giá, Cá Voi Xanh và Hải Sư Vàng là những dự án có khả năng mở ra các gói thầu EPC quy mô lớn trong những năm tới.
Với Cá Voi Xanh, Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam đặt mục tiêu tái khởi động dự án trong quý IV/2026. Nếu tiến độ diễn ra thuận lợi, quyết định đầu tư cuối cùng có thể được đưa ra trong nửa cuối năm 2027 hoặc nửa đầu năm 2028.
Trong khi đó, triển vọng Hải Sư Vàng được củng cố sau kết quả khoan thẩm lượng thành công của Murphy Oil và trữ lượng ước tính khoảng 450 triệu thùng dầu thô. PVS kỳ vọng Hải Sư Vàng có thể đạt quyết định đầu tư cuối cùng trong năm 2027, với kịch bản sớm vào quý IV/2026.
Ngày 13/9/2026, một công ty con do PVS sở hữu 100% vốn nhận thư trao thầu từ QatarEnergy cho gói thầu liên quan đến thiết kế, mua sắm, thi công, vận chuyển, lắp đặt ngoài khơi, đấu nối, chạy thử và hoán cải, nâng cấp cụm mỏ MM.
Hợp đồng tại Qatar mở thêm cơ hội cho PVS trên thị trường quốc tế, trong bối cảnh đầu tư năng lượng toàn cầu bước vào chu kỳ mới.
Trước đó, Công ty Chứng khoán Vietcap đánh giá, PVS đang có vị thế đón đầu chu kỳ tăng trưởng đầu tư năng lượng toàn cầu. Theo báo cáo tháng 6/2026, Vietcap duy trì kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của PVS trong năm 2027, trong đó tiến độ dự án Lô B là một động lực quan trọng.
Nếu PVS đại diện cho câu chuyện xây lắp và backlog, thì Tổng công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (mã PVD) lại có câu chuyện tăng trưởng gắn với sự phục hồi của thị trường khoan.
Theo Vietcap, lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của PVD được dự báo tăng 28% trong năm 2026 và 38% trong năm 2027. Động lực đến từ sự phục hồi hiệu suất hoạt động của các giàn khoan tự nâng, đóng góp của PVD VIII và PVD IX, giá thuê ngày giàn khoan tăng và tăng trưởng của mảng dịch vụ giếng khoan.
Vietcap dự báo, lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của PVD giai đoạn 2026-2028 đạt tốc độ tăng trưởng kép 57%. Động lực chính đến từ giá thuê ngày tăng khoảng 7%/năm và công suất đội giàn tự nâng tăng gần gấp đôi, với sự đóng góp của PVD IX, PVD X và PVD XII.
Với PVD, yếu tố đáng chú ý trong những năm tới là sự gia tăng công suất đội giàn. Việc đưa PVD X vào vận hành từ tháng 4/2027, sớm hơn giả định trước đó, cùng khả năng đầu tư thêm giàn PVD XV, có thể tạo thêm dư địa tăng trưởng nếu thị trường khoan duy trì thuận lợi.
GAS, BSR và sự phân hóa trong nhóm năng lượng
Chu kỳ đầu tư mới của ngành đang tạo nguồn việc và backlog cho nhiều doanh nghiệp trong giai đoạn 2026-2028.
Bên cạnh PVS và PVD, GAS và BSR cũng thu hút sự quan tâm khi giá dầu tăng mạnh.
Với Tổng công ty Khí Việt Nam (mã GAS), lợi thế nằm ở vị trí đầu chuỗi khí và hệ thống hạ tầng, qua đó doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ sự phục hồi của nhu cầu năng lượng cũng như các dự án khí mới. Động lực dài hạn đáng chú ý là Lô B - Ô Môn, được kỳ vọng tạo thêm nguồn khí cho hệ thống điện và mở rộng quy mô vận chuyển khí của GAS.
Theo ước tính trước đây của Vietcap, GAS có thể ghi nhận doanh thu và lợi nhuận đáng kể từ hoạt động vận chuyển khí cho Lô B, với sản lượng khí kỳ vọng đạt khoảng 5-7 tỷ m3/năm trong giai đoạn 2027-2050. GAS hiện sở hữu 51% cổ phần trong đường ống dẫn khí Lô B - Ô Môn.
Do đó, câu chuyện tăng trưởng của GAS không hoàn toàn phụ thuộc vào giá dầu trong ngắn hạn, mà còn đến từ nhu cầu vận chuyển, phân phối và hạ tầng khí khi các dự án lớn được triển khai.
Trong khi đó, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (mã BSR) có đặc thù khác khi hoạt động chính gắn với lọc hóa dầu. Cổ phiếu tăng kịch biên độ trong phiên 15/9, cùng diễn biến tích cực của nhiều mã dầu khí, cho thấy nhóm năng lượng đang thu hút sự chú ý của dòng tiền.
Tuy nhiên, với doanh nghiệp lọc dầu, giá dầu tăng không đồng nghĩa lợi nhuận chắc chắn tăng tương ứng. Biên lợi nhuận lọc dầu, tồn kho cũng như sản lượng tiêu thụ mới là những biến số quan trọng đối với kết quả kinh doanh.
Công ty Chứng khoán Phú Hưng nhận định, lợi nhuận sau thuế cả năm 2026 của BSR ước đạt khoảng 24.601 tỷ đồng. BSR hiện đáp ứng khoảng 30% nhu cầu xăng dầu nội địa. Bên cạnh đó, lợi thế của BSR không chỉ nằm ở công suất mà còn ở khả năng chế biến nhiều loại dầu thô. Hiện doanh nghiệp có thể chế biến 40 loại dầu, qua đó tăng khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường năng lượng.
Nhóm cổ phiếu dầu khí đang có chất xúc tác từ diễn biến giá dầu khi Brent tiến sát mốc 110 USD/thùng. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi không đồng đều giữa các doanh nghiệp. PVS và PVD được chú ý nhờ câu chuyện đầu tư thượng nguồn và dịch vụ dầu khí, trong khi GAS và BSR chịu tác động rõ hơn từ đặc thù từng mô hình kinh doanh.
Sau một thời gian dòng tiền tập trung vào các nhóm cổ phiếu dẫn dắt khác, diễn biến gần đây cho thấy nhóm dầu khí đang thu hút sự chú ý trở lại. Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở vùng cao, nhóm cổ phiếu này có thể tiếp tục được quan tâm. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa mặt bằng giá năng lượng và chu kỳ đầu tư mới thành tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận thực tế sẽ là yếu tố quan trọng đối với triển vọng của từng doanh nghiệp.