Ông đánh giá như thế nào về dòng vốn vào các quỹ mở cổ phiếu từ đầu năm đến nay? Nhà đầu tư có thay đổi đáng chú ý nào về khẩu vị rủi ro, thời gian nắm giữ hoặc cách lựa chọn sản phẩm quỹ?
Cùng với xu hướng bán ròng của thị trường, dòng vốn vào quỹ mở từ đầu năm đến nay cũng đang thu hẹp. Theo thống kê của Lighthouse Capital, tính đến hết 30/9, toàn thị trường quỹ mở (không tính ETF) bị rút ròng gần 5.300 tỷ đồng, trái ngược với mức hút ròng hơn 5.400 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Áp lực rút vốn rải đều, mỗi quý bình quân khoảng 1.500-2.000 tỷ đồng và phần lớn đến từ nhóm quỹ trái phiếu khi bị rút ròng 13 tháng liên tiếp và quy mô giảm hơn một nửa trong vòng 1 năm qua.
Với quỹ mở cổ phiếu, dòng vốn vẫn dương khoảng 3.100 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, dù thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, dòng tiền chủ yếu tập trung ở quý I (vào ròng hơn 3.000 tỷ đồng) nhờ dư âm 2025 cùng các kỳ vọng tích cực cho cả năm và tận dụng nhịp điều chỉnh của thị trường do chiến sự Trung Đông.
Từ quý II, dòng tiền chững lại (+600 tỷ đồng) và đổi chiều rút ròng nhẹ (-100 tỷ đồng) trong quý III. Nhóm quỹ cân bằng ổn định hơn, với tổng hút ròng khoảng 300 tỷ đồng trong 9 tháng, tập trung chủ yếu ở 2 quý đầu năm; riêng quý III hầu như không đổi.
Có thể thấy những thay đổi rõ rệt trong khẩu vị và hành vi của nhà đầu tư quỹ mở.
Trước tiên, có thể thấy khẩu vị nhà đầu tư đã thận trọng hơn khi phân bổ nhiều hơn vào tiền gửi thay vì chứng chỉ quỹ. Sau một thời gian dài lãi suất duy trì mức thấp, hiện nay mặt bằng lãi suất tiết kiệm của ngân hàng đã tăng lên đáng kể, quanh mức 7 - 8%/năm cho các kỳ hạn 6 tháng và 9 - 10%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm quỹ.
Với nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân, đây là mức sinh lời chắc chắn, không biến động và được bảo đảm. Trong khi đó, chứng chỉ quỹ, đặc biệt là quỹ cổ phiếu, chịu biến động trực tiếp từ thị trường, nên việc rút ròng từ quỹ và chuyển sang kênh tiền gửi cũng là hành vi rất dễ hiểu của nhà đầu tư.
Tuy nhiên, có thể thấy dấu hiệu tích cực khi nhà đầu tư có xu hướng mua khi thị trường giảm. Tháng 3, VN-Index giảm gần 11% về đáy 1.591 điểm do căng thẳng Trung Đông nhưng đây lại là tháng dòng tiền vào quỹ cổ phiếu cao nhất 9 tháng đầu năm khi hút ròng gần 1.400 tỷ đồng. Hành động gia tăng tích lũy khi điều chỉnh thay vì hoảng loạn bán tháo cho thấy xu hướng lành mạnh khi nhà đầu tư quỹ mở ngày càng có kinh nghiệm qua các chu kỳ thị trường.
| |
Ông Mã Tuấn Minh Hiển, Trưởng phòng Phân tích Đầu tư, Công ty Quản lý quỹ Lighthouse Capital |
Trong 9 tháng qua, chiến lược đầu tư của quỹ đã có những điều chỉnh đáng chú ý nào? Những quyết định đầu tư nào đóng góp tích cực nhất vào hiệu quả hoạt động và đâu là những khoản đầu tư chưa đạt kỳ vọng?
Chiến lược của Quỹ LHCDF trong 9 tháng vừa qua trải qua ba bước điều chỉnh quan trọng:
Trong quý I, chúng tôi đã chốt lời phần lớn các nhóm ngành Phân bón, Dầu khí và Thực phẩm sau chu kỳ tăng giá, đồng thời dịch chuyển trọng tâm sang nhóm ngành Ngân hàng, Bán lẻ, Vật liệu và Bất động sản khu công nghiệp - những nhóm hưởng lợi trực tiếp từ tăng trưởng kinh tế và dòng vốn FDI.
Trong quý II, Quỹ thu hẹp tỷ trọng nhóm ngân hàng tư nhân và bất động sản có đòn bẩy cao, đồng thời gia tăng tỷ trọng ở nhóm ngành Công nghệ, Thép và Chứng khoán.
Trong quý III, quyết định quan trọng nhất của Quỹ là thoái vốn tại khoản đầu tư trái phiếu chuyển đổi của một doanh nghiệp hạ tầng, qua đó nâng tỷ trọng tiền mặt từ mức dưới 4% NAV cuối quý II lên khoảng 11% NAV cuối quý III, để chủ động trước biến động lãi suất, áp lực bán của khối ngoại và nhu cầu thanh khoản của nhà đầu tư.
Các quyết định đóng góp tích cực nhất là việc chốt lời sớm nhóm phân bón - dầu khí, giúp Quỹ LHCDF có hiệu quả vượt trội khi tăng 1,53% trong quý I (so với mức giảm 6,16% của VN-Index cùng giai đoạn). Ngoài ra, khoản đầu tư vào trái phiếu chuyển đổi cùng với nhóm ngân hàng có tăng trưởng tín dụng và chất lượng tài sản tốt cũng đem lại hiệu quả tích cực cho danh mục.
Ngược lại, các khoản đầu tư chưa đạt kỳ vọng tập trung ở nhóm Bất động sản dân cư, Chứng khoán, Xây dựng và Thép - là những nhóm chịu tác động trực tiếp khi lãi suất và chi phí vốn tăng cao, cũng như ảnh hưởng bởi một số cổ phiếu Bán lẻ - Tiêu dùng bị khối ngoại bán mạnh.
Ông nhìn nhận như thế nào về triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam trong 3 tháng cuối năm 2026? Những yếu tố nào có khả năng hỗ trợ thị trường và đâu là các rủi ro đáng lưu ý nhất?
Lighthouse Capital đánh giá thị trường quý IV/2026 sẽ tiếp tục phân hóa mạnh; cơ hội nằm ở việc chọn đúng doanh nghiệp hơn là kỳ vọng vào một xu hướng tăng chung.
Hiện tại, có sự ngược pha khi VN-Index giảm 0,9% trong 9 tháng đầu năm, trong khi nền tảng vĩ mô vẫn khá tích cực. GDP 9 tháng tăng 9,01%, sản xuất công nghiệp tăng cao nhất cùng kỳ kể từ năm 2019 (không tính giai đoạn phục hồi sau Covid). Quý IV thường là giai đoạn giải ngân đầu tư công mạnh nhất trong năm, cùng với FDI tiếp tục là động lực tăng trưởng.
Thanh khoản hệ thống ngân hàng ổn định hơn, lãi suất liên ngân hàng đã giảm. Lợi nhuận doanh nghiệp duy trì tăng trưởng tốt, trong khi định giá đã rẻ hơn đáng kể so với đầu năm sau nhịp điều chỉnh. Ngoài ra, dòng vốn thụ động đã bắt đầu vào thị trường từ ngày 21/9 theo lộ trình nâng hạng của FTSE Russell.
Rủi ro lớn nhất đến từ bên ngoài. Giá dầu cao đã đẩy lạm phát bình quân 9 tháng lên 5,08%, khiến dư địa nới lỏng tiền tệ gần như không còn. Thị trường trái phiếu Mỹ đang phản ánh khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất, đồng USD mạnh lên khoảng 3,5% chỉ trong một tháng qua, gây áp lực lên dòng vốn ngoại. Hệ quả là dòng vốn ngoại chủ động vẫn bán ròng mạnh, gần 17.700 tỷ đồng trong 8 phiên đầu tháng 10, lấn át dòng vốn thụ động từ nâng hạng.
Trong nước, cán cân thương mại 9 tháng thâm hụt 19,4 tỷ USD cũng là yếu tố cần theo dõi, dù tỷ giá hiện vẫn ổn định. Bên cạnh đó là áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp, chủ yếu ở nhóm bất động sản, và nợ xấu ngân hàng có xu hướng nhích lên.
Về cấu trúc, đà tăng của chỉ số đang phụ thuộc vào một nhóm ít các doanh nghiệp chiếm gần 30% vốn hóa, trong khi thanh khoản trên thị trường đã suy giảm. Vì vậy, chúng tôi cho rằng chỉ số có thể còn biến động, nhưng chính sự phân hóa sẽ tạo cơ hội cho các doanh nghiệp có lợi nhuận thực và định giá hợp lý. Tóm lại, Lighthouse Capital duy trì quan điểm thận trọng và có chọn lọc cho quý cuối năm này.
Bước sang quý IV, quỹ đang ưu tiên những nhóm ngành nào? Những yếu tố nào khiến ông đánh giá các cơ hội này hấp dẫn về triển vọng lợi nhuận và định giá?
Trong quý IV/2026, Lighthouse Capital ưu tiên bốn nhóm ngành sau:
Nhóm thứ nhất là Xây dựng, Vật liệu và Hạ tầng gắn với đầu tư công: Vốn giải ngân từ ngân sách 9 tháng đạt khoảng 662 nghìn tỷ đồng - tăng 19% so với cùng kỳ nhưng mới hoàn thành khoảng 60% kế hoạch, nghĩa là khoảng 40% khối lượng sẽ dồn vào quý cuối năm. Theo đó, các nhóm ngành Xây dựng, Vật liệu (Thép, Nhựa…) gắn với hạ tầng và đầu tư công dự kiến sẽ được hưởng lợi.
Nhóm thứ hai là ngân hàng nhưng có chọn lọc, ưu tiên ngân hàng có nguồn vốn ổn định, tỷ lệ cho vay/huy động thấp và chất lượng tài sản tốt. Tính đến cuối tháng 9, tăng trưởng tín dụng tăng khoảng 11,6%, huy động tăng 9,78% - thu hẹp khoảng cách so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, biên lãi ròng chịu áp lực khi chi phí vốn tăng, vì vậy chất lượng tài sản là yếu tố quan trọng cần được đánh giá và sàng lọc kỹ, đặc biệt khi nợ xấu của nhóm ngân hàng niêm yết đã tăng trong 2 quý liên tiếp.
Nhóm thứ ba là Tiêu dùng - Bán lẻ, khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ 9 tháng tăng 13,4% và lượng khách quốc tế tăng 14,5%, tạo nhiều dư địa cho tăng trưởng tiêu dùng trong nước.
Nhóm thứ tư là Logistics, Cảng biển và Khu công nghiệp, khi hưởng lợi từ lượng vốn FDI giải ngân kỷ lục 21,07 tỷ USD - cao nhất cùng kỳ 5 năm qua.
Về định giá, sau nhịp điều chỉnh của quý III, phần lớn cổ phiếu đã giảm sâu khi hơn một nửa số cổ phiếu đang ở vùng đáy 52 tuần, P/E thị trường hiện khoảng 11,1 lần, loại nhóm Vingroup và Gelex chỉ khoảng 9,3 lần (lần lượt so với mức 13,9 và 12,1 lần cuối năm 2025). Trong khi đó, nền kinh tế vẫn tăng trưởng mạnh khi GDP quý III tăng 9,95%, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp Quý II tăng khoảng 50% và dự báo tăng trưởng tối thiểu 20% trong Quý III. Khoảng cách giữa giá cổ phiếu và triển vọng lợi nhuận này là cơ hội khi chọn đúng doanh nghiệp có lợi nhuận tăng mà giá chưa phản ánh.
Mùa báo cáo tài chính quý III từ giữa đến cuối tháng 10 sẽ là phép thử quan trọng. Chúng tôi chỉ gia tăng tỷ trọng ở những doanh nghiệp có lợi nhuận được xác nhận bằng số liệu công bố.