Chia sẻ trong sáng 17/9 tại hội thảo về “Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam” do SSI tổ chức, ông Thomas Nguyen, Giám đốc Khối Thị trường toàn cầu SSI, cho rằng những chuyển động gắn với tiến trình nâng hạng thị trường đang tạo ra một bối cảnh đặc biệt mà doanh nghiệp cần tính đến trong chiến lược tiếp cận vốn.
Kỳ vọng dòng vốn lớn, nhà đầu tư tổ chức tăng hiện diện
Theo SSI Research, lượng vốn dự kiến phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam từ các quỹ Vanguard được liệt kê đạt khoảng 2,21 tỷ USD. Kịch bản dự kiến phân bổ qua bốn đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.
| |
| Ông Thomas Nguyen, Giám đốc Khối Thị trường toàn cầu SSI |
Ông Thomas cho rằng con số này còn thận trọng. Dự đoán cá nhân, ông kỳ vọng riêng dòng vốn từ Vanguard có thể đạt khoảng 3 tỷ USD. Khi xét thêm các nhà đầu tư thụ động khác và dòng vốn chủ động, ông đưa ra kỳ vọng khoảng 10 tỷ USD vào thị trường Việt Nam trong 12 tháng tới.
Cơ sở cho sự lạc quan này, theo ông, đến từ những chuyển động trên thị trường quốc tế - dòng tiền tiếp tục chảy vào các nhà quản lý tài sản lớn như Vanguard và BlackRock, khiến quy mô nguồn vốn có khả năng phân bổ vào các thị trường ngày càng mở rộng.
Tại SSI, sự quan tâm của nhà đầu tư quốc tế đã thể hiện qua hoạt động đăng ký và mở tài khoản. Theo cập nhật của ông Thomas tại hội thảo, công ty ghi nhận khoảng 260 tài khoản do các tổ chức đăng ký mở, phần lớn đến từ Mỹ.
Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 9, SSI đã mở thành công 150 tài khoản cho nhà đầu tư chủ động. Mô hình môi giới toàn cầu, với sự thúc đẩy của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và phối hợp từ cộng đồng quốc tế, đã góp phần thu hút nhóm nhà đầu tư này tiếp cận thị trường.
SSI cũng đã ký thêm 10 hợp đồng với các tổ chức môi giới toàn cầu. Với ông Thomas, đây là một trong những giá trị thực tế mà tiến trình nâng hạng mang lại. Một yêu cầu kỹ thuật về kết nối thị trường đang mở ra thêm cơ hội tiếp cận khách hàng và hợp tác quốc tế cho công ty chứng khoán.
Những chuyển động này gắn với một thay đổi rộng hơn mà ông quan sát được: vai trò của các nhà đầu tư tổ chức trên thị trường Việt Nam đang gia tăng.
Thị trường chuyển mình, cần thêm hàng hóa chất lượng
| |
Tỷ trọng giao dịch của khối ngoại tăng từ 7,4% năm 2021 lên 13,2% trong bảy tháng đầu năm 2026. Từ những diễn biến quan sát được tại SSI, ông Thomas cho rằng sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức sẽ tiếp tục gia tăng.
| |
Một động lực được ông đặc biệt nhấn mạnh là giao dịch định lượng, tức sử dụng mô hình và dữ liệu để thực hiện chiến lược giao dịch. Nhóm này được ước tính chiếm khoảng 6,6% tổng khối lượng giao dịch trên HOSE. Tại SSI, giao dịch của các quỹ định lượng chiếm khoảng 50% tổng khối lượng giao dịch của nhóm khách hàng tổ chức nước ngoài.
Ông Thomas chia sẻ rằng tại SSI, có những ngày thị trường xuất hiện tâm lý lo ngại, các nhà đầu tư định lượng tham gia mua vào, qua đó đóng góp thanh khoản và hỗ trợ sự ổn định. Đây là một thành phần cần thiết trong quá trình phát triển thị trường.
Sự tham gia của nhóm khách hàng này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với các công ty chứng khoán. Điều họ quan tâm là độ trễ, năng lực xử lý và tính ổn định của hệ thống. Vì vậy, việc nâng cấp công nghệ và hiểu nhu cầu của những nhà đầu tư mới trở thành yêu cầu thiết thực đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ.
Bên cạnh thay đổi về thành phần và cách thức giao dịch, ông Thomas dành một phần đáng kể để nói về mức độ tập trung của thị trường vào một số cổ phiếu lớn.
Theo ông, đây là hiện tượng cũng xuất hiện ở nhiều thị trường khác. Ví dụ nhóm bảy cổ phiếu công nghệ lớn của Mỹ, thường được gọi là Magnificent 7, chiếm khoảng 34% chỉ số S&P 500 tại thời điểm cuối tháng 7/2026. Nhà đầu tư và doanh nghiệp đang cân nhắc niêm yết cần hiểu đặc điểm này khi đánh giá thị trường Việt Nam.
Dự báo mức độ tập trung có thể gia tăng cùng sự tham gia của dòng vốn thụ động sau nâng hạng. Lý do là các quỹ mô phỏng chỉ số phân bổ vốn theo cơ cấu của chỉ số mà họ theo dõi; những cổ phiếu có tỷ trọng lớn sẽ nhận được phần phân bổ tương ứng.
Đặc điểm này cũng tạo sức ép đối với các nhà quản lý quỹ chủ động trong việc theo kịp mức tăng của chỉ số. Ông Thomas lý giải rằng quy định và giới hạn đầu tư của từng quỹ có thể khiến họ không thể tập trung danh mục vào những cổ phiếu đang dẫn dắt thị trường. Theo ông, cần nhìn nhận khó khăn này trong mối liên hệ với cấu trúc thị trường và khuôn khổ đầu tư của quỹ.
Dù đưa ra kỳ vọng lớn về dòng vốn, ông Thomas nhấn mạnh giá trị dài hạn của quá trình nâng hạng nằm ở những cải cách đã được thực hiện. Ông cho rằng sự chú ý hiện nay đang tập trung quá nhiều vào việc sẽ có bao nhiêu tỷ USD vào thị trường, trong khi những thay đổi mang tính cấu trúc mới là nền tảng bền vững.
Ông nhắc đến các cải cách liên quan đến yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, thủ tục mở tài khoản và hệ thống KRX như những bước tiến giúp việc tiếp cận, giao dịch trên thị trường thuận tiện hơn. Đó là kết quả của nỗ lực từ cơ quan quản lý và các thành viên trong hệ sinh thái thị trường vốn.
Từ đây, ông trở lại với vấn đề cốt lõi của hội thảo: thị trường cần thêm sản phẩm đầu tư chất lượng để đáp ứng dòng vốn được kỳ vọng sẽ đến.
Ông ví những cải cách vừa qua như việc nâng cấp cửa ra vào và chỉnh trang một cửa hàng, giúp khách hàng bước vào thuận tiện hơn. Tuy nhiên, khi khách đã vào, cửa hàng cần có đủ những sản phẩm hấp dẫn trên kệ. Theo ông, thị trường Việt Nam vẫn cần bổ sung thêm hàng hóa chất lượng.
Đó cũng là lý do ông nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp FDI trong câu chuyện phát triển thị trường vốn. Với đóng góp của khu vực này đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam, ông xem việc đưa thêm doanh nghiệp FDI lên thị trường là một nội dung quan trọng.
Đối với các doanh nghiệp đang cân nhắc niêm yết, ông Thomas đề nghị nhìn nhận đồng thời những thay đổi về cơ cấu nhà đầu tư, cách thức giao dịch và triển vọng dòng vốn. Thông điệp ông đặt ở phần kết là thị trường đang thay đổi, dòng vốn cần những địa chỉ đầu tư chất lượng, và doanh nghiệp FDI cần nhận diện cơ hội của mình trong bối cảnh đó.