Nội lực mở chu kỳ tăng trưởng mới
Nếu như ở các chu kỳ trước, thị trường thường “đi trước” nền kinh tế, thì năm 2026 có thể là thời điểm hiếm hoi khi ba yếu tố: Vĩ mô - lợi nhuận doanh nghiệp - cải cách thị trường cùng lúc hội tụ. Đây chính là cơ sở để giới đầu tư kỳ vọng vào một năm Bính Ngọ, nơi thị trường không chỉ “chạy nhanh, chạy nhẹ nhàng”, mà còn đủ nền tảng để “chạy đường dài”.
Bước vào chu kỳ phát triển 2026 - 2030, kinh tế Việt Nam được định hướng tăng trưởng ở mức cao hơn, với mục tiêu GDP tăng bình quân từ 10%/năm trở lên. Điểm khác biệt quan trọng của chu kỳ này nằm ở cấu trúc động lực tăng trưởng, khi nội lực được đặt ở vị trí trung tâm, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào cầu bên ngoài.
| |
Ông Lương Duy Phước, Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán Kafi |
Tiêu dùng nội địa được kỳ vọng trở thành trụ cột bền vững nhất. Việc nghiên cứu điều chỉnh Luật Thuế thu nhập cá nhân theo hướng giảm gánh nặng cho nhóm thu nhập trung bình - nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu dân số - không chỉ mang ý nghĩa an sinh, mà còn trực tiếp cải thiện thu nhập khả dụng, qua đó tạo ra sức cầu thực chất và mang tính dài hạn cho nền kinh tế. So với các gói kích cầu ngắn hạn trong quá khứ, đây là cách tiếp cận mang tính nền tảng hơn.
Song song với tiêu dùng, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò “đầu kéo” quan trọng. Mục tiêu giải ngân năm 2026 được nâng lên gần 1 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 17% so với mục tiêu năm trước. Quy mô này cho thấy quyết tâm duy trì nhịp tăng trưởng trong bối cảnh khu vực tư nhân đã phục hồi nhưng chưa khai thác hết công suất. Quan trọng hơn, đầu tư công không chỉ kích thích tổng cầu, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ sang các ngành xây dựng, vật liệu, hạ tầng, logistics và tài chính - ngân hàng.
Ở khu vực đối ngoại, hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục cho thấy khả năng chống chịu tốt trước những biến động địa chính trị và thương mại toàn cầu. Dòng vốn FDI có dấu hiệu quay trở lại rõ nét hơn khi các tập đoàn quốc tế đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Với lợi thế về ổn định chính trị, chi phí cạnh tranh và vị trí chiến lược trong khu vực, Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn trong bản đồ đầu tư dài hạn.
Đáng chú ý, việc Bộ Chính trị lần lượt ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79-NQ/TW về kinh tế nhà nước đã hoàn thiện khung chính sách cho hai trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Trong đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò ổn định và dẫn dắt, còn kinh tế tư nhân được xác lập là động lực tăng trưởng dài hạn. Sự nhất quán này tạo nền tảng quan trọng để duy trì đà tăng trưởng, ngay cả khi kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Lợi nhuận doanh nghiệp làm nền cho thị trường
Cơ hội đầu tư không nằm ở những nhịp hưng phấn ngắn ngủi, mà ẩn mình trong sự tái định giá của những doanh nghiệp có nền tảng tốt.
Trên nền vĩ mô thuận lợi, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết được kỳ vọng tăng trưởng 15 - 20% trong năm 2026. Đây là mức tăng đủ mạnh để hỗ trợ xu hướng thị trường trung hạn, đồng thời phản ánh sự cải thiện thực chất trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, thay vì chỉ đến từ các yếu tố tài chính hay sự mở rộng định giá.
Động lực tăng trưởng lợi nhuận đến từ ba trụ cột chính. Thứ nhất, đầu tư công và sự phục hồi của cầu nội địa giúp cải thiện sản lượng, công suất sử dụng và biên lợi nhuận ở nhiều ngành mang tính chu kỳ. Thứ hai, môi trường lãi suất ổn định cùng dòng vốn quay lại thị trường tài chính góp phần giảm chi phí vốn, cải thiện thanh khoản và tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng hoạt động. Thứ ba, sự dẫn dắt của các nhóm ngành trụ cột như ngân hàng, vật liệu xây dựng, thép và hạ tầng - những ngành hưởng lợi trực tiếp từ tăng trưởng tín dụng và giải ngân đầu tư công.
Một điểm khác biệt quan trọng của chu kỳ này là mức độ phân hóa sẽ diễn ra rõ rệt hơn. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch và vị thế ngành rõ ràng sẽ tận dụng tốt cơ hội, trong khi các doanh nghiệp yếu kém khó có thể “ăn theo” xu hướng chung như ở những giai đoạn tăng nóng trước đây. Điều này buộc nhà đầu tư phải dịch chuyển từ tư duy “đánh sóng chỉ số” sang lựa chọn cổ phiếu dựa trên chất lượng tăng trưởng lợi nhuận.
Thị trường chuyển pha, mở cơ hội tái định giá
Nếu vĩ mô là nền và doanh nghiệp là động cơ, thì thị trường năm 2026 chính là nơi hội tụ của các kỳ vọng tái định giá. Những tuần đầu năm Bính Ngọ đã chứng kiến sự bứt phá của nhóm doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối, nhờ hiệu ứng tích cực từ Nghị quyết 79. Diễn biến này tạo ra độ lệch định giá đáng kể so với nhiều doanh nghiệp tư nhân có hiệu quả hoạt động tương đương, qua đó mở ra cơ hội dịch chuyển dòng tiền trong các quý tiếp theo.
Thanh khoản thị trường được cải thiện rõ rệt nhờ dòng tiền trong nước gia tăng, trong khi khối ngoại bắt đầu quay lại mua ròng có chọn lọc. Trong bối cảnh đó, quá trình tái định giá không chỉ giúp nâng mặt bằng định giá chung, mà còn làm lộ diện những cổ phiếu đang bị thị trường định giá thấp so với tiềm năng tăng trưởng lợi nhuận.
Xa hơn, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước hàng loạt cải cách mang tính cấu trúc: Từ kỳ vọng thoái vốn và nâng cao hiệu quả hoạt động tại doanh nghiệp nhà nước, đến các cải tiến về hạ tầng giao dịch như rút ngắn chu kỳ thanh toán, giao dịch xuyên trưa hay phát triển các sản phẩm mới tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Những thay đổi này không chỉ cải thiện thanh khoản và hiệu quả vận hành của thị trường, mà còn là điều kiện cần để thu hút dòng vốn dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam hướng tới các mục tiêu nâng hạng.
Đầu tư không chỉ là câu chuyện của chỉ số
Nhìn tổng thể, năm 2026 hiện lên như một điểm giao thoa đặc biệt của thị trường chứng khoán Việt Nam - nơi các yếu tố vĩ mô, doanh nghiệp và cấu trúc thị trường không còn vận động rời rạc, mà dần hội tụ thành một dòng chảy chung. Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn chất chứa nhiều bất định, từ xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại cho tới sự đảo chiều của chính sách tiền tệ toàn cầu, việc Việt Nam kiên trì theo đuổi tăng trưởng dựa trên nội lực mang ý nghĩa như một điểm tựa quan trọng. Điểm tựa ấy giúp thị trường không chỉ “đi tiếp”, mà còn có cơ sở để đi xa hơn và bền vững hơn.
Nếu trong nhiều năm, câu chuyện của thị trường thường được kể bằng những con số của VN-Index, thì bước sang năm Bính Ngọ, trọng tâm dường như đang dịch chuyển. Chỉ số vẫn quan trọng, nhưng không còn là đích đến duy nhất. Điều nhà đầu tư tìm kiếm ngày càng rõ ràng hơn là giá trị thực của doanh nghiệp, là khả năng tăng trưởng lợi nhuận bền vững, là năng lực quản trị và vị thế dài hạn trong chuỗi giá trị. Chính trong quá trình ấy, cơ hội đầu tư không nằm ở những nhịp hưng phấn ngắn ngủi, mà ẩn mình trong sự tái định giá của những doanh nghiệp có nền tảng tốt nhưng còn đang “đi chậm hơn thị trường”.
Hình ảnh năm Bính Ngọ trong quan niệm phương Đông gợi liên tưởng đến sự chuyển động mạnh mẽ, tốc độ và khát vọng bứt phá. Nhưng với thị trường chứng khoán Việt Nam, “ngựa phi nước đại” không đồng nghĩa với việc lao về phía trước bằng mọi giá. Đó là một cuộc chuyển động có định hướng, nơi sức mạnh không đến từ những cú tăng sốc, mà từ nền tảng đủ vững để duy trì nhịp chạy dài hơi. Một thị trường như vậy đòi hỏi sự kiên nhẫn nhiều hơn là hưng phấn, đòi hỏi khả năng chọn lọc thay vì chạy theo đám đông.
Ở góc độ đó, năm 2026 có thể không phải là năm dễ dàng cho những chiến lược đầu tư ngắn hạn thuần túy. Sự phân hóa sẽ rõ nét hơn và thị trường sẽ “thử thách” nhà đầu tư bằng những giai đoạn lặng sóng xen kẽ các nhịp tăng. Nhưng chính trong sự phân hóa ấy, những giá trị thật sẽ dần lộ diện. Những doanh nghiệp có chiến lược dài hạn, nền tảng tài chính lành mạnh và quản trị minh bạch sẽ từng bước được thị trường ghi nhận, dù con đường có thể không ồn ào.