Tín hiệu tích cực từ các tổ chức quốc tế
Báo cáo của bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong buổi làm việc mới đây với Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng huy động qua thị trường chứng khoán đạt gần 85.000 tỷ đồng, huy động qua trái phiếu doanh nghiệp đạt gần 60.500 tỷ đồng, lần lượt tăng 52% và 42% so với cùng kỳ năm ngoái.
Qua rà soát căn cứ nghị quyết họp đại hội đồng cổ đông của các doanh nghiệp, trong những tháng còn lại của năm 2026, sẽ có khoảng 420.400 tỷ đồng được huy động thông qua thị trường chứng khoán. Hàng loạt doanh nghiệp lớn đang chuẩn bị kế hoạch tăng vốn, phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) gắn với niêm yết trong năm 2026.
Về hoạt động nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi, có hiệu lực từ tháng 9/2026 và sẽ có khoảng 30 cổ phiếu Việt Nam lọt vào rổ chỉ số của họ. Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các tổ chức quốc tế cũng đang mở tài khoản để giải ngân vào thị trường Việt Nam, trong đó Tập đoàn Vanguard ước tính giải ngân ít nhất 1,5 tỷ USD.
Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hệ thống hạ tầng công nghệ và tăng lượng sản phẩm hàng hóa trên thị trường chứng khoán vẫn đang là những nhiệm vụ trọng tâm để thúc đẩy dòng vốn vào thị trường. Các nhà đầu tư tiếp tục mong chờ cú hích mới từ tác động nâng hạng thị trường chứng khoán, đặc biệt là kỳ vọng nâng hạng bởi MSCI.
Trước đó, theo dự báo của nhiều lãnh đạo các công ty chứng khoán, cũng như các chuyên gia phân tích, Việt Nam có nhiều cơ hội được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (watchlist) từ tháng 6 năm nay. Theo kế hoạch, MSCI sẽ công bố kết quả đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu năm 2026 vào ngày 19/6 và đánh giá phân loại thị trường thường niên năm 2026 vào ngày 24/6.
Mở cửa đón dòng vốn lớn vào thị trường chứng khoán
Theo kế hoạch, MSCI sẽ công bố kết quả đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu năm 2026 vào ngày 19/6 và đánh giá phân loại thị trường thường niên năm 2026 vào ngày 24/6.
Ông Trương Quang Bình, Giám đốc Nghiên cứu phân tích khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho biết, việc nâng hạng thị trường sẽ là bước tiến quan trọng, đặc biệt trong thu hút dòng vốn nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường Việt Nam.
Theo ông Bình, khối ngoại vẫn đang bán ròng. Bên cạnh các nguyên nhân từ biến động quốc tế, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị nâng hạng, nên các quỹ cận biên có động thái rút dần. Tuy nhiên, trong giai đoạn tới, các tác động tích cực sẽ quay trở lại thị trường.
Thị trường chứng khoán Việt Nam những năm gần đây có nhiều bước tiến quan trọng và đáng kể như vận hành hệ thống KRX, triển khai giao dịch không ký quỹ trước cho nhà đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM cũng khuyến khích các doanh nghiệp niêm yết công bố thông tin bằng tiếng Anh kể từ năm 2026 giúp nâng cao tính minh bạch. Việc triển khai mô hình Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào năm 2027 là một nỗ lực đáng ghi nhận và sẽ giúp thu hút dòng vốn ngoại, nhất là giúp đáp ứng tiêu chí MSCI.
Ông Bình dự báo, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% từ đây đến năm 2030 là khả thi, nếu cả thị trường nợ và thị trường vốn thông thoáng. Phát triển thị trường vốn là điều kiện cần để giúp dẫn dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh. Và dòng vốn ngoại là động lực quan trọng đối với thị trường chứng khoán khi khối ngoại hiện nắm giữ 14,25% giá trị vốn hóa toàn thị trường. Bên cạnh đó, việc giữ lại dòng vốn ngoại, thay vì bị rút ròng, góp phần cải thiện cán cân thanh toán, ổn định tỷ giá và tạo dư địa cho chính sách tiền tệ linh hoạt.
Việc nâng hạng lên thị trường thứ cấp mới nổi là bước tiến quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Mặc dù vậy, thị trường cần hướng đến tầm nhìn dài hạn 5 năm tới với 2 sự kiện quan trọng là nâng hạng MSCI và nâng hạng tín nhiệm quốc gia, giúp thu hút dòng vốn lớn hơn nhiều lần.
Ở tầm nhìn dài hạn, ông Bình cho biết, việc nâng hạng MSCI mang lại ý nghĩa lớn hơn. Với số lượng quỹ lấy MSCI làm chuẩn tham chiếu áp đảo so với FTSE, dòng vốn đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam hứa hẹn sẽ dồi dào hơn đáng kể. Sự vận hành của hệ thống bù trừ thanh toán trung tâm vào năm 2027 sẽ là bước đệm quan trọng để dọn đường cho tiến trình này.
Tính đến tháng 5/2026, Việt Nam đã hoàn thành 10/18 tiêu chí của MSCI và tiệm cận 17/18 tiêu chí định tính để được vào danh sách theo dõi. Tuy nhiên, trước đó, thị trường cần chuẩn bị cho giai đoạn nằm trong danh sách theo dõi (từ 2 đến 3 năm) trước khi việc nâng hạng thực sự diễn ra.
Đặc biệt, vị chuyên gia này nhấn mạnh, một yếu tố quan trọng nữa chính là xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam. Các đợt nâng xếp hạng tín nhiệm tiếp theo sẽ đưa Việt Nam vào nhóm “có thể đầu tư”, mở ra tiềm năng cho dòng vốn khổng lồ đổ vào thị trường vốn.