Một nguồn lực lớn đã được Quốc hội duyệt cho đầu tư phát triển năm 2027. Trong ảnh: Thi công cầu Trần Hưng Đạo (Hà Nội). Ảnh: Đức Thanh
Gia tăng nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng
Một nguồn lực lớn đã được Quốc hội duyệt cho đầu tư phát triển năm 2027. Cụ thể, theo Nghị quyết về Dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, tổng chi cho đầu tư phát triển năm 2027 sẽ vào khoảng 1,755 triệu tỷ đồng. Con số này chiếm khoảng 43% tổng chi ngân sách nhà nước năm 2027, tăng khá mạnh so với mức 35,5% của dự toán năm 2026, đồng thời cao hơn đáng kể so với dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 cho đầu tư phát triển (trên 1,12 triệu tỷ đồng).
Trong số này, riêng ngân sách trung ương, Quốc hội cũng đã quyết nghị chi đầu tư phát triển năm 2027 là 757.200 tỷ đồng, tăng 287.200 tỷ đồng so với dự toán năm 2026. Trong đó, phần được bố trí cho đầu tư công của ngân sách trung ương là 690.000 tỷ đồng, tăng 260.000 tỷ đồng so với dự toán năm 2026.
Chưa kể, trong dự toán ngân sách năm 2027, ngay từ đầu năm, sẽ tiết kiệm 5% chi đầu tư công khi phân bổ ngân sách để bổ sung cho các dự án trọng điểm, cấp thiết.
Như vậy, một nguồn lực lớn sẽ được dành cho đầu tư phát triển năm 2027, trong đó có đầu tư công. Điều này là dễ hiểu trong bối cảnh Chính phủ đang quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027. Theo Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 mà Quốc hội vừa thông qua, một trong những mục tiêu hàng đầu là đạt tốc độ tăng trưởng từ 10% trở lên. Năm 2027 được coi là năm “tăng tốc, bứt phá”. Gia tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển chính là một trong những giải pháp quan trọng để tạo sức bật tăng trưởng cho nền kinh tế.
Ưu tiên vốn cho những công trình tạo sức lan tỏa
Năm 2027 được coi là năm “tăng tốc, bứt phá”. Gia tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển chính là một trong những giải pháp quan trọng để tạo sức bật tăng trưởng cho nền kinh tế.
Nguồn lực đã có, vấn đề còn lại là làm sao chi nhanh, chi đúng, chi hiệu quả để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Thảo luận tại Quốc hội, đại biểu Lê Văn Thế (Ninh Bình) cho rằng, với chi đầu tư phát triển năm 2027 gần 1,76 triệu tỷ đồng, cần nâng cao hiệu quả chuyển hóa vốn đầu tư thành năng lực sản xuất và giá trị gia tăng.
Để làm được điều đó, việc lựa chọn dự án đầu tư là rất quan trọng. Trên thực tế, Nghị quyết về Dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 đã chỉ rõ, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung tổ chức triển khai Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị dự án, đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, nhất là đối với các dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa; điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang những dự án có khả năng thực hiện và giải ngân.
Liên quan đến vấn đề này, ngay trong báo cáo về tình hình kinh tế trước Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng nhấn mạnh, đối với đầu tư công, yêu cầu đặt ra là phải có trọng tâm, trọng điểm, phân bổ vốn theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, giải ngân 100% vốn. Đồng thời, cần điều chuyển vốn từ nơi giải ngân thấp sang nơi giải ngân tốt, cần bổ sung vốn và có giải pháp hiệu quả để cải thiện Hệ số ICOR (hiệu quả sử dụng vốn đầu tư).
Khi thảo luận tại tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng một lần nữa nhấn mạnh điều này. Theo Thủ tướng, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được một phần. Vì vậy, đầu tư công phải phấn đấu giải ngân 100% vốn được giao, đồng thời tập trung vào các dự án thực sự hiệu quả, có tác động lan tỏa, tránh đầu tư dàn trải.
“Nhiệm kỳ trước, cả nước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công; nhiệm kỳ này phải giảm tối thiểu 30% số dự án để tập trung nguồn lực. Chính phủ sẽ giao Bộ Tài chính và các địa phương rà soát kỹ danh mục, xác định thứ tự ưu tiên đầu tư”, Thủ tướng nhấn mạnh và cho biết, đối với Kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch năm 2027, Chính phủ sẽ đẩy nhanh việc phân bổ vốn vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Tuy nhiên, một vấn đề cần lưu ý là việc lựa chọn thứ tự ưu tiên đầu tư thuộc trách nhiệm của chính quyền địa phương. “Trên cơ sở nguồn vốn được phân bổ, các địa phương phải cân nhắc kỹ, ưu tiên những dự án sớm mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao, có sức lan tỏa lớn, trực tiếp phục vụ người dân và doanh nghiệp, kể cả các dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia”, Thủ tướng nhấn mạnh.
 |
Tiếp sau năm 2026, một nguồn lực không nhỏ, trong đó có đầu tư công tiếp tục được dành cho đầu tư phát triển năm 2027 nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Ảnh: LT; Đồ họa: Đan Nguyễn |
Đưa ngay vốn vào nền kinh tế, không để vốn chờ dự án
Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, một trong những giải pháp hàng đầu chính là đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công. Đây là giải pháp được Chính phủ thúc đẩy mạnh mẽ trong nhiều năm qua. Và đó cũng là một trong những lý do khiến tính đến hết tháng 10/2026, theo số liệu của Bộ Tài chính, giải ngân vốn đầu tư công đã đạt trên 708.567 tỷ đồng, bằng 74,1% kế hoạch, cao hơn 19,7 điểm phần trăm về tỷ lệ và hơn 217.524 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ.
Con số này rất tích cực. Phát biểu giải trình, làm rõ ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã nhấn mạnh kết quả khả quan trong giải ngân vốn đầu tư công, coi đây là kết quả của sự nỗ lực, cố gắng của Chính phủ cũng như các bộ, ngành, địa phương.
“Hiện nay, Chính phủ đang tập trung giải ngân được 100% vốn kế hoạch”, Phó thủ tướng nói.
Theo tính toán của Phó thủ tướng, nếu giải ngân hết 100% vốn kế hoạch trong quý IV, kết quả này sẽ đóng góp 2,5% vào tăng trưởng của quý cuối cùng của năm và 1,7% vào tăng trưởng cả năm. Vì thế, giải ngân vốn đầu tư công là động lực rất quan trọng, cần được tập trung thúc đẩy với nỗ lực cao nhất.
Thúc đẩy giải ngân tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2027, khi nguồn lực dành cho đầu tư công còn lớn hơn năm 2026. Các yêu cầu như phân bổ chi tiết ngay khi kế hoạch năm 2027 được giao, thực hiện tốt công tác chuẩn bị dự án, không để tình trạng vốn chờ dự án, sớm tập trung thực hiện và giải ngân... cũng đã được đặt ra.
Trong Nghị quyết về Phân bổ ngân sách trung ương năm 2027, có một con số rất đáng chú ý, đó là khoản chưa phân bổ chi tiết lên tới hơn 307.321 tỷ đồng. Khoản vốn này cũng sẽ góp phần quan trọng giúp Chính phủ chủ động trong điều hành, chỉ phân bổ vốn khi dự án có khả năng giải ngân, đồng thời chủ động điều chuyển vốn sang các dự án có khả năng thực hiện và giải ngân tốt hơn, qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư.
Khi thảo luận tại Quốc hội, các đại biểu cũng đã nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, không chỉ đối với kế hoạch năm mà cả Kế hoạch đầu tư công trung hạn nói chung.
Thậm chí, theo đại biểu Hoàng Quang Hàm (Tây Ninh), cần đẩy nhanh cả tiến độ phân bổ, giao vốn của Kế hoạch đầu tư công trung hạn, bởi hiện nay tiến độ vẫn còn quá chậm. Nếu không, nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng thông qua đầu tư công sẽ chậm phát huy tác dụng.
Không chỉ dừng ở việc giải ngân, để nâng cao hiệu quả đầu tư công, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) cho rằng, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân, cần tiếp tục quan tâm đến chất lượng công trình, tiến độ hoàn thành và hiệu quả khai thác, sử dụng sau đầu tư, đặc biệt là thời điểm đưa công trình vào khai thác và năng lực sản xuất tăng thêm.
“Muốn giảm Hệ số ICOR xuống, bắt buộc các công trình đầu tư phải sớm đưa vào sử dụng. Muốn vậy, từ khâu chuẩn bị đầu tư đến khâu tổ chức triển khai, thanh quyết toán và đưa vào vận hành đều phải khẩn trương”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu.
Ở góc độ khác, để thúc đẩy tăng trưởng, các đại biểu Quốc hội cũng cho rằng, bên cạnh việc nâng cao hiệu quả đầu tư công, cần huy động tốt nguồn lực từ xã hội, như vốn đầu tư tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng yêu cầu đẩy mạnh huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, đầu tư nước ngoài và các nguồn vốn khác. Theo Thủ tướng, nếu chỉ dựa vào đầu tư công sẽ không thể đáp ứng nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Đồng quan điểm, đại biểu Lê Hữu Trí (Khánh Hòa) nói thêm: “Đầu tư công, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài đều có vai trò rất quan trọng đối với tăng trưởng. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là huy động được bao nhiêu vốn, mà còn là sử dụng đồng vốn đó có hiệu quả hay không”.
Cũng theo vị đại biểu này, cần đánh giá thực chất hơn về chất lượng giải ngân, tiến độ hoàn thành và khả năng chuyển hóa vốn đầu tư thành năng lực sản xuất, hạ tầng và dịch vụ công.
