Cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông là lần thứ hai chỉ trong hơn một năm mà các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng loạt gây chấn động đối với các ngân hàng trung ương trên toàn cầu. Trước đó là các mức thuế quan đối ứng lần đầu tiên vào tháng 4/2025 nhằm tái định hình hệ thống thương mại thế giới.
Trải nghiệm về sự bất định và rủi ro từ những cú sốc này có thể khiến các nhà hoạch định chính sách phải duy trì trạng thái cảnh giác cao độ trong những tháng tới.
Cuộc họp chính sách của Fed
Trước đó, thị trường phần lớn đều dự đoán rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách vào thứ Ba (17/3) và thứ Tư (18/3). Nhưng trong những ngày gần đây, luận điểm xoay quanh việc giữ nguyên lãi suất có thể duy trì ổn định trong nhiều tháng đã bị phá vỡ bởi những biến động mới trên thị trường lao động và cuộc chiến ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt.
“Đối với Fed, nhiều điều phụ thuộc vào diễn biến của cuộc xung đột. Nếu kết thúc nhanh chóng, chúng tôi dự đoán tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng nhẹ và lạm phát cơ bản sẽ giảm, cho phép cắt giảm lãi suất khoảng 100 điểm cơ bản trong năm nay. Nếu xung đột kéo dài, giữ giá năng lượng ở mức cao và đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao, thì việc tính toán sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều”, các nhà kinh tế của Bloomberg Economics nhận định.
Sự kết hợp này khiến hai nhiệm vụ của Fed mâu thuẫn, làm lu mờ triển vọng về lãi suất, ít nhất là trong ngắn hạn.
Cuộc họp chính sách của ECB
Thị trường dự đoán Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ giữ nguyên lãi suất tiền gửi trong cuộc họp chính sách hôm thứ Năm (19/3). Nhưng cuộc xung đột Trung Đông đã gần như làm lung lay chính sách của ECB khỏi “vị thế tốt” mà Chủ tịch Christine Lagarde và các nhà hoạch định chính sách trước đây tuyên bố.
Các nhà đầu tư đã chỉ ra những điểm tương đồng giữa cú sốc năng lượng hiện nay và cuộc khủng hoảng năm 2022 sau khi xung đột Nga-Ukraine diễn ra. Khi đó, ECB nổi bật với lập trường kiên quyết chống lại áp lực từ thị trường đòi tăng lãi suất. Tuy nhiên, dù ngân hàng trung ương này sẽ cố gắng tránh lặp lại những sai lầm trước đây, họ cũng khó có khả năng vội vàng nâng lãi suất ngay lập tức.
Cuộc họp chính sách của BOJ
Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) được dự đoán sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách vào thứ Năm (19/3), đồng thời đưa ra thông điệp rằng ngân hàng trung ương vẫn đang trên con đường bình thường hóa chính sách.
Thống đốc Kazuo Ueda có thể sẽ nhấn mạnh sự cần thiết phải theo dõi chặt chẽ các diễn biến do sự phụ thuộc lớn của đất nước vào nhập khẩu dầu từ Trung Đông.
Trong khi giá dầu thô cao kéo dài có thể gây tổn hại cho nền kinh tế Nhật Bản, chúng cũng sẽ làm gia tăng áp lực lạm phát. Các nhà hoạch định chính sách cũng phải đánh giá rủi ro làm suy yếu thêm đồng yên nếu họ có lập trường quá ôn hòa. Tuần qua, đồng yên đã giảm xuống mức thấp nhất so với đô la kể từ năm 2024.
Cuộc họp chính sách của BoE
Cuộc họp chính sách sắp tới của Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) cũng thu hút sự chú ý của thị trường, khi các nhà đầu tư đang theo dõi liệu ngân hàng trung ương này có điều chỉnh lãi suất hay không trong bối cảnh lạm phát tại Anh vẫn ở mức cao và triển vọng kinh tế còn nhiều bất định.
Giới phân tích cho rằng BoE nhiều khả năng duy trì lập trường thận trọng, tiếp tục đánh giá tác động của các cú sốc giá năng lượng và diễn biến kinh tế toàn cầu trước khi đưa ra những bước đi chính sách tiếp theo, khi dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách hôm thứ Năm (19/3).
Các nhà kinh tế tại ING dự đoán rằng lạm phát có thể tăng trở lại gấp đôi mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương nếu sự tăng vọt gần đây của giá năng lượng kéo dài.
Thị trường năng lượng tiếp tục bất ổn
Thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể tiếp tục đối mặt thêm một tuần biến động mạnh sau khi Mỹ tấn công trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran, làm gia tăng rủi ro đối với nguồn cung tại Trung Đông và làm sâu sắc thêm lo ngại về một cuộc xung đột đã khiến các dòng chảy năng lượng toàn cầu bị đảo lộn.
Tổng thống Donald Trump cho biết vào ngày 13/3 rằng lực lượng Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg của Iran. Ông cũng cảnh báo có thể mở rộng các cuộc tấn công sang cơ sở hạ tầng năng lượng nếu Iran can thiệp vào hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Về phía Iran, nước này tuyên bố rằng bất kỳ cuộc tấn công nào như vậy sẽ dẫn đến hành động trả đũa nhằm vào các cơ sở năng lượng có liên hệ với Mỹ trong khu vực.
“Tôi không cho rằng thị trường sẽ đón nhận những diễn biến mới nhất một cách tích cực…Tôi dự đoán thị trường năng lượng sẽ lại có một khởi đầu tuần căng thẳng với số phận của đảo Kharg vẫn chưa rõ ràng, do tầm quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu”, Tim Waterer, nhà phân tích thị trường tại KCM Trade cho biết.
