Chủ tịch HĐND thành phố Cần Thơ Đồng Văn Thanh.
Thời gian qua, HĐND thành phố Cần thơ đã triển khai đồng bộ với nhiều giải pháp nhằm kiểm soát quyền lực đối với bộ máy chính quyền hai cấp, Chủ tịch HĐND Đồng Văn Thanh cho biết khi tham luận tại Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc, sáng 28/5.
Các giải pháp kiểm soát quyền lực, theo ông Thanh được tập trung vào 4 hoạt động cốt lõi.
Thứ nhất, kiểm soát quyền lực nhà nước thông qua hoạt động ban hành nghị quyết. Từ 1/7/2025 đến nay, HĐND thành phố đã tổ chức 11 kỳ họp, ban hành hơn 150 nghị quyết, trong đó có nhiều nghị quyết quan trọng về thể chế, phân cấp, phân quyền, phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách và công tác tổ chức, bộ máy, cán bộ. Cụ thể, trong quá trình xây dựng, ban hành nghị quyết, HĐND thành phố chú trọng đến công tác thẩm tra khi cho chủ trương xây dựng nghị quyết, thẩm tra trước khi trình ra kỳ họp và đôn đốc triển khai nghị quyết sau ban hành.
Đối với các nội dung dự kiến trình tại kỳ họp, nếu xét thấy cần thiết, các Ban Hội đồng nhân dân thành phố chủ động khảo sát trước khi thẩm tra. Đồng thời, Sau khi nghị quyết được ban hành, Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố thường xuyên chỉ đạo rà soát, đôn đốc Ủy ban nhân dân thành phố tổ chức triển khai và báo cáo tình hình triển khai.
“Hoạt động ban hành nghị quyết nói chung, công tác thẩm tra và đôn đốc nói riêng, được xem là những công cụ hữu hiệu của Hội đồng nhân dân thành phố trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước đối với chính quyền địa phương hai cấp”, ông Thanh nhấn mạnh.
Về hoạt động kiểm soát quyền lực nhà nước thông qua hoạt động giám sát, Chủ tịch HĐND thành phố cho biết Cần Thơ quan tâm thực hiện một số hình thức có tính đặc thù, trong đó có việc tổ chức Chương trình “Lắng nghe và Trao đổi”, được truyền hình trực tiếp. Đây là diễn đàn để chính quyền lắng nghe, trao đổi những vấn đề mà cử tri, Nhân dân và doanh nghiệp quan tâm...
Đồng thời, sau Chương trình, một số nghị quyết, chính sách mới đã được nghiên cứu, xem xét, ban hành, qua đó thể hiện sự quan tâm của cấp uỷ, chính quyền trong hiện thực hoá nguyện vọng chính đáng của cử tri, Nhân dân góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Đối với hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn, HĐND thành phố trong thời gian qua thực hiện ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất, bảo đảm tính dân chủ, sôi nổi, có trọng tâm, trọng điểm. Đại biểu HĐND thể hiện tinh thần trách nhiệm, đặt câu hỏi ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề. Lãnh đạo các sở, ngành được chất vấn làm rõ trách nhiệm và đề xuất giải pháp khắc phục các tồn tại, hạn chế, vướng mắc trong lĩnh vực phụ trách.
Về phiên giải trình của Thường trực HĐND, vấn đề quan trọng và được quan tâm nhất, theo ông Thanh là sau khi kết thúc phiên giải trình thì phải có được các giải pháp, lộ trình giải quyết vấn đề và trách nhiệm thực hiện các giải pháp đó, để làm cơ sở cho các Ban và đại biểu HĐND tiếp tục theo dõi, giám sát, đảm bảo vấn đề sẽ được “đeo bám đến cùng”...
Những hoạt động này đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả điều hành của chính quyền địa phương - thiết thực trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước.
Hoạt động thứ ba, kiểm soát quyền lực nhà nước thông qua phân cấp phân quyền, tham luận nêu rõ, bên cạnh công tác giám sát việc triển khai quy định pháp luật của Nhà nước, Hội đồng nhân dân thành phố thường xuyên quan tâm việc rà soát, xử lý các văn bản ban hành trước sáp nhập, đặc biệt là ban hành các nghị quyết về phân cấp, phân quyền cho UBND thành phố và UBND cấp xã đảm bảo đúng quy định của pháp luật và phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.
Ví dụ, gần đây ban hành Nghị quyết quy định phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch UBND xã, phường được ủy quyền cho công chức cấp xã thực hiện trong lĩnh vực chứng thực... ông Thanh dẫn chứng.
Về kiểm soát quyền lực nhà nước thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri, theo ông Thanh, những ý kiến chính đáng của người dân cũng là một “kênh kiểm soát quyền lực” quan trọng, cần được theo dõi, đôn đốc việc giải quyết kịp thời, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền địa phương.
Thời gian tới, HĐND thành phố sẽ đổi mới mạnh mẽ và toàn diện hoạt động tiếp xúc cử tri theo hướng thực chất, dân chủ và trách nhiệm; lấy sự hài lòng, tín nhiệm của cử tri, Nhân dân làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền.
Cùng đó là đi sâu kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và thực thi công vụ, cụ thể HĐND thành phố sẽ tăng cường cơ chế lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do HĐND bầu một cách thực chất, định kỳ.
Đây là công cụ kiểm soát quyền lực tối cao, buộc người đứng đầu bộ máy nhà nước hành chính hai cấp phải liên tục tự soi, tự sửa và nâng cao trách nhiệm, Chủ tịch Đồng Văn Thanh nhấn mạnh.
