Trong hai năm qua, chính sách sâu rộng của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thay đổi trong bối cảnh không có sự phản đối từ Quốc hội và những chính sách này liên tục tác động đến thị trường toàn cầu, từ thuế quan đến căng thẳng ở Trung Đông.
Các nhà đầu tư đã đón nhận chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, và thị trường đã phục hồi với kỳ vọng tình trạng bế tắc chính trị tại Washington sẽ hạn chế những kịch bản tồi tệ nhất trong một số lĩnh vực, chẳng hạn như cuộc chiến tại Iran. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt với những lo ngại mới, nổi bật là phản ứng phản đối việc mở rộng hạ tầng AI, vốn là lĩnh vực đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp.
Mark Hackett, chiến lược gia trưởng thị trường tại Nationwide cho biết: “Tình trạng bế tắc chính trị là bạn của thị trường… Bất kể hai bên đang tuyên bố điều gì vào lúc này, những đề xuất không thực sự cần thiết gần như chắc chắn sẽ không được thông qua trong hai năm tới. Điều này giúp môi trường đầu tư trở nên dễ dự đoán hơn”.
Thị trường đã lo ngại trong nhiều tuần về việc cuộc bầu cử tại Mỹ sẽ ảnh hưởng như thế nào đến triển vọng tài chính, bối cảnh quản lý AI và cuộc chiến tại Iran, vốn đã làm tăng giá và tàn phá thị trường trái phiếu và chứng khoán trong những tuần gần đây. Giờ đây, các nhà đầu tư cho biết họ xem kết quả bầu cử là tín hiệu cho phép gia tăng mức độ chấp nhận rủi ro.
Sau những phản ứng sụt giảm ban đầu của thị trường trước lo ngại về làn sóng AI chậm lại, chứng khoán toàn cầu đã tăng điểm, trái phiếu chính phủ Mỹ cũng tăng do các nhà đầu tư kỳ vọng chính phủ bị chia rẽ sẽ hạn chế chi tiêu của chính phủ, cùng với đó là quy định về AI cũng có thể làm chậm tốc độ tăng trưởng và giảm nhu cầu tăng lãi suất.
Shawn Snyder, chiến lược gia kinh tế tại Potomac Fund Management cho biết: “Các nhà đầu tư có thể đang bắt đầu tính đến khả năng căng thẳng hạ nhiệt”.
Những lo ngại rằng sự tăng trưởng nhanh chóng của lĩnh vực AI có thể bị cản trở bởi sự giám sát của cơ quan quản lý đè nặng lên các nhà đầu tư. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy sự phản đối ngày càng tăng của cử tri đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu và AI, đồng thời các nhà đầu tư kỳ vọng Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát sẽ giám sát chặt chẽ hơn đối với lĩnh vực này.
Tuy nhiên, phản ứng ngay lập tức của thị trường không như một số người lo ngại. Áp lực từ Đảng Dân chủ có thể làm chậm tốc độ xây dựng trung tâm dữ liệu vào thời điểm các nhà đầu tư bắt đầu lo lắng về chi phí đi vay khi xây dựng.
Tại sao kết quả bầu cử Mỹ lại quan trọng đối với giá dầu
Giá dầu đã giảm gần 9% vào ngày 5/11, và nếu diễn biến này tiếp tục có thể làm giảm bớt áp lực lạm phát, đồng thời giảm áp lực Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) phải tăng lãi suất.
Chiến lược gia trưởng thị trường của Nationwide, Mark Hackett cho biết giá dầu đang giảm "với hy vọng xung đột Iran hạ nhiệt, ngay cả khi các tín hiệu ngoại giao vẫn còn mơ hồ".
Kết quả của cuộc bầu cử đã thay đổi những cân nhắc chính trị xung quanh cuộc xung đột Trung Đông. Việc đảng Dân chủ chuẩn bị nắm quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện có thể khiến Tổng thống Trump gặp khó khăn hơn trong việc đảm bảo hỗ trợ chính trị và tài chính cho một chiến dịch quân sự mở rộng.
Thị trường trước đây đã tính đến nguy cơ xảy ra xung đột rộng hơn liên quan đến Iran, Israel và các quốc gia khác ở vùng Vịnh. Bất kỳ sự leo thang nào nữa có thể đe dọa hoạt động sản xuất, xuất khẩu và vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.
Phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị là số tiền bổ sung mà các nhà giao dịch sẵn sàng trả cho dầu vì họ lo ngại rằng một cuộc xung đột có thể làm gián đoạn nguồn cung. Khi khả năng leo thang giảm, khoản chênh lệch đó có thể giảm ngay cả trước khi các chuyến hàng dầu thực tế trở lại bình thường.
Phoenix Kalen, chiến lược gia trưởng về nghiên cứu thị trường mới nổi của Societe Generale cho biết, việc đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội có thể đồng nghĩa với việc giám sát mạnh mẽ hơn các chính sách tài khóa và hạn chế những gì Tổng thống Trump có thể làm trong việc tăng chi tiêu.
“Điều đó đặt ra những giới hạn chặt chẽ hơn đối với chính sách tài khóa và sẽ giúp giảm bớt một chút áp lực lên lợi suất trái phiếu Mỹ”, bà cho biết.
Lợi suất trái phiếu đã tăng trong năm nay do lo ngại về sự gia tăng ổn định của khoản nợ của Mỹ gần đây đã lên tới 40.000 tỷ USD.
Tuy nhiên, một chính phủ bị chia rẽ sẽ làm tăng nguy cơ bế tắc về tài chính và đóng cửa chính phủ. Mặc dù phản ứng đầu tiên của thị trường trước kết quả bầu cử là nhẹ nhõm nhưng các nhà đầu tư vẫn còn nhiều điều phải lo lắng.
Ed Mills, nhà phân tích chính sách của Raymond James Washington cho biết: “Sự không chắc chắn trong các hành động điều hành, tranh chấp chi tiêu, rủi ro địa chính trị, sự không chắc chắn về chính sách AI và việc khởi động chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2028 sắp tới đã tạo ra một bức tường lo lắng đáng kể”.