Bảo hiểm nhân thọ cần bán “thời khắc của sự thật”

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Nền kinh tế và người tiêu dùng Việt Nam đang phát triển cả về lượng và chất, thế nhưng độ phủ bảo hiểm nhân thọ còn rất thấp và để thay đổi thực trạng này, ngành bảo hiểm phải thay đổi xuyên suốt chuỗi giá trị, từ thiết kế sản phẩm, phân phối, phục vụ sau bán hàng… đến bồi thường - vốn được xem là “thời khắc của sự thật” và cũng là giá trị khách hàng thực sự mua.
Tầng lớp trung lưu gia tăng sẽ kéo theo nhu cầu bảo hiểm tăng lên Tầng lớp trung lưu gia tăng sẽ kéo theo nhu cầu bảo hiểm tăng lên

Cùng một ngành, hai nhịp tăng trưởng

Trong khi khối bảo hiểm phi nhân thọ vẫn duy trì đà tăng trưởng 2 con số (tính đến hết tháng 9 năm 2026, doanh thu phí toàn thị trường phi nhân thọ tăng 16,6% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam - IAV), thậm chí một số doanh nghiệp như Bảo hiểm PVI, Bảo Minh thông báo đã hoàn thành kế hoạch kinh doanh cả năm khi năm 2026 còn chưa khép lại, thì bức tranh bảo hiểm nhân thọ chưa thể khởi sắc.

Theo IAV, trong 9 tháng đầu năm 2026, phí khai thác mới ước đạt 15.894 tỷ đồng, thấp hơn cùng kỳ 10,6%. Tính chung toàn thị trường nhân thọ, tổng doanh thu phí ước đạt 101.621 tỷ đồng, giảm 4%. Lãnh đạo một số doanh nghiệp bảo hiểm chia sẻ rằng, doanh thu khai thác mới năm 2026 khó có thể bứt khá cho đến năm 2027.

Trước câu hỏi vì sao nền kinh tế và người tiêu dùng Việt Nam đang trưởng thành, nhưng khoảng trống bảo vệ vẫn khá lớn và làm sao để thay đổi thực trạng này, một chuyên gia có hơn 20 năm kinh nghiệm trong ngành bảo hiểm cho rằng, ngành phải thay đổi xuyên suốt chuỗi giá trị, từ thiết kế sản phẩm, phân phối, phục vụ sau bán hàng… đến bồi thường - vốn được xem là “thời khắc của sự thật” và cũng là giá trị khách hàng thực sự mua.

Khi mới bắt đầu với thị trường bảo hiểm, vị chuyên gia này từng nghĩ mọi chuyện đơn giản: Sản phẩm tuyệt vời, quyền lợi tốt, mức phí hợp lý, bồi thường tử tế, thế là có niềm tin. Giờ thì quan điểm đã khác. Khi người ta còn tin mình không cần được che chở, việc của ngành bảo hiểm là căng sẵn một tấm lưới để lúc họ ngã sẽ có thứ đỡ lấy. Điều đó đòi hỏi một cách rất khác để thiết kế, phân phối sản phẩm và phục vụ khách hàng.

Khi người ta còn tin mình không cần được che chở, việc của ngành bảo hiểm là căng sẵn một tấm lưới để lúc họ ngã sẽ có thứ đỡ lấy. Điều đó đòi hỏi một cách rất khác để thiết kế, phân phối sản phẩm và phục vụ khách hàng.

Không chỉ ở Việt Nam, nhìn rộng ra các thị trường khác, ngành bảo hiểm nhân thọ cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Mặc dù người tiêu dùng nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ, nhiều người vẫn chưa thấy bảo hiểm nhân thọ phù hợp với cuộc sống của họ như thế nào. Điều này cản trở các công ty bảo hiểm xây dựng mối quan hệ khách hàng lâu dài.

Báo cáo Bảo hiểm Nhân thọ Thế giới do Viện Nghiên cứu Capgemini và LIMRA phối hợp nghiên cứu và công bố hồi tháng 9/2026 cho thấy, 47% người tiêu dùng cho biết đang cân nhắc mua bảo hiểm nhân thọ, trong đó hơn 40% cảm thấy bối rối, không chắc chắn hoặc không tin tưởng vào thông tin họ tìm thấy. Kết quả là, cứ 4 người thì có 1 người bỏ ngang quá trình mua bảo hiểm trước khi hoàn tất.

Báo cáo cũng cho thấy, nhiều công ty bảo hiểm nhân thọ “mất đà” sau khi hợp đồng được phát hành. Gần 40% người được bảo hiểm cho biết hiếm khi nhận được liên lạc từ công ty bảo hiểm sau khi mua. Đồng thời, một nửa số người tiêu dùng hủy hợp đồng trong vòng 3 năm đầu tiên, trước khi các công ty bảo hiểm có cơ hội xây dựng mối quan hệ bền vững, lâu dài. Đáng chú ý, 48% cho biết nhiều khả năng sẽ gắn bó với nhà cung cấp hướng dẫn chủ động trước, trong và sau khi mua. Như vậy, khách hàng không hẳn thiếu nhu cầu, mà điều họ cần là sự đồng hành rõ ràng và nhất quán từ phía nhà bảo hiểm.

Báo cáo cũng đưa ra một số giải pháp như chuyển đổi cách thức tương tác với khách hàng, phát triển đội ngũ tư vấn viên, xây dựng trí tuệ nhân tạo (AI) thông qua nền tảng dữ liệu được nâng cao…

Điều gì thu hút “tay chơi” mới?

Theo bảng phân loại các nền kinh tế năm 2026 dựa trên tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người của năm 2025 do Ngân hàng Thế giới công bố, với mức GNI đạt 4.970 USD/người, vượt ngưỡng tối thiểu 4.636 USD/người, Việt Nam chính thức được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Cùng với đó, báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho thấy, tầng lớp trung lưu (có mức chi tiêu bình quân đầu người từ 11-110 USD/ngày) cũng tăng lên mức 26% vào năm 2026.

Tuy vậy, việc ngày càng nhiều người bước vào tầng lớp trung lưu không đồng nghĩa họ đã được bảo vệ đầy đủ: Chỉ một hóa đơn viện phí cũng đủ kéo họ tụt khỏi vị thế ấy, thậm chí đẩy xuống dưới ngưỡng nghèo. Thêm vào đó, mức độ thâm nhập bảo hiểm của Việt Nam còn thấp so với trung bình thế giới. Chính những “lỗ thủng” trên tấm lưới bảo vệ ấy là yếu tố hấp dẫn đối với các ngân hàng và tập đoàn tài chính nước ngoài mong muốn dấn thân vào sân chơi bảo hiểm nhân thọ Việt Nam - vốn luôn cạnh tranh khốc liệt.

Thực tế, thị trường đang đón nhận làn sóng ngân hàng thành lập công ty bảo hiểm riêng như TechcomLife , VPLife, Sacom Life (tên cũ là LP Life), MSB Life… và dự kiến còn một số tên tuổi nữa trong thời gian tới. Với các ngân hàng, việc sở hữu công ty bảo hiểm con giúp họ nắm toàn bộ chu trình tư vấn, chăm sóc và quản lý khách hàng, đồng thời dễ khai thác hơn nhóm khách VIP, khách giàu có vốn được xem là “mỏ vàng”. Vì vậy, không khó hiểu khi nhiều ngân hàng muốn tự làm bảo hiểm nhân thọ, thay vì chỉ làm đại lý phân phối. Họ đã thấy mình chín muồi cả về năng lực lẫn tham vọng để nắm chuỗi giá trị và tìm lợi nhuận dài hạn từ lĩnh vực này.

Trong một diễn biến khác đến từ Nhật Bản, ngày 31/10/2026, MVI Life đã hoàn tất chuyển nhượng 100% vốn điều lệ cho Asahi Mutual Life Insurance và đổi tên thành Asahi Life. Việc Asahi Life chính thức hiện diện tại Việt Nam đánh dấu cột mốc quan trọng trong chiến lược mở rộng của Asahi Mutual Life tại khu vực Đông Nam Á. Hãng bảo hiểm này dự kiến tuyển hàng nghìn nhân sự kinh doanh trong năm tới.

Tuy nhiên, sự lấn sân của ngân hàng nội cũng như việc góp mặt của công ty bảo hiểm ngoại không có nghĩa nhu cầu bảo hiểm nhân thọ sẽ bùng nổ ngay hay thị trường sẽ mở rộng nhanh chóng. Trong tương lai gần, bảo hiểm nhân thọ còn đối mặt với không ít khó khăn như khó tuyển dụng đại lý, cạnh tranh gia tăng... Những khó khăn ấy cho thấy, việc mở rộng thị trường sẽ cần nhiều thời gian hơn.

Theo vị chuyên gia bảo hiểm đề cập ở trên, đã qua rồi cái thời công ty bảo hiểm tìm cách chi trả càng ít càng tốt. Mục tiêu lớn của ngành bây giờ là bồi thường “không cần yêu cầu”: Công bằng với khách hàng, có quyền lợi thì chi trả và làm cho quy trình dễ đến mức khách hàng không phải làm gì. Khi sự kiện kích hoạt đã rõ ràng, tiền được chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng của khách hàng kèm một thông báo. Cách làm này giúp bồi thường thực sự trở thành “thời khắc của sự thật” theo đúng nghĩa tích cực.

Còn với những người “cầm lái”, đây không phải thời điểm chờ đến khi các con số thúc ép mới quyết định thay đổi. Họ vừa điều hành doanh nghiệp hôm nay, vừa phải dựng doanh nghiệp cho ngày mai, lắng nghe khách hàng và tự điều chỉnh mình trước khi số liệu buộc họ phải làm vậy.

Gia Linh

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục