Các địa phương trước yêu cầu bứt tốc
Một thông tin đáng chú ý trong báo cáo mà Bộ Tài chính trình Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 là: cập nhật đến tháng 5/2026, có 26/34 địa phương dự kiến tăng trưởng thấp hơn mục tiêu; trong đó có các địa phương lớn như TP.HCM (thấp hơn khoảng 1,7 điểm phần trăm), Hà Nội (khoảng 2,75 điểm phần trăm), Bắc Ninh (khoảng 1,1 điểm phần trăm), Quảng Ninh (khoảng 0,85 điểm phần trăm)…
“Điều này sẽ làm ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả nước”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 5/2026 mới đây.
Số liệu do Bộ Tài chính tổng hợp, dựa trên báo cáo của các địa phương cho thấy: quý II/2026, tăng trưởng GRDP của đầu tàu kinh tế TP.HCM dự kiến đạt khoảng 8,71%, 6 tháng đạt 8,47%. Dựa trên kết quả 6 tháng, TP.HCM dự báo tăng trưởng cả năm đạt khoảng 8,51%, trong khi để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, GRDP TP.HCM phải đạt khoảng 10,2%. Như vậy, khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế là khoảng 1,7 điểm phần trăm.
Khoảng cách này còn lớn hơn với Hà Nội. Dự kiến, tăng trưởng GRDP quý II của Hà Nội đạt khoảng 7,64%; 6 tháng là 7,87%. Với kết quả này, Hà Nội dự báo tăng trưởng cả năm khoảng 8,25%, thấp hơn 2,75 điểm phần trăm so với mục tiêu 11%.
Tương tự, Quảng Ninh dù dự kiến vẫn đạt tăng trưởng 2 con số, với GRDP quý II đạt 10,56%; 6 tháng đạt 10,22% và cả năm dự kiến 12,15%, nhưng vẫn thấp hơn 0,85 điểm phần trăm so với mục tiêu 13% để góp phần đưa tăng trưởng GDP cả nước đạt từ 10% trở lên.
Trong khi đó, Bắc Ninh được dự báo tăng trưởng GRDP 10,64% trong quý II; 10,27% trong 6 tháng và 11,41% trong cả năm, vẫn thấp hơn 1,1 điểm phần trăm so với mục tiêu 12,5%…
Tất nhiên, trong bức tranh dự báo tăng trưởng GRDP của các địa phương, vẫn có những địa phương đạt tốc độ tăng trưởng tích cực. Hải Phòng - địa phương nhiều năm liên tục đạt tăng trưởng 2 con số, là một ví dụ. Theo dự báo, tăng trưởng GRDP quý II/2026 của thành phố cảng là 13,47%, cao nhất cả nước; 6 tháng là 12,42%; cả năm là 13,09%, đạt mục tiêu 13% đề ra. Chỉ cần duy trì tốc độ này, Hải Phòng sẽ đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng GDP của cả nước năm 2026.
Nhóm các địa phương chỉ cần duy trì đà tăng trưởng còn có Phú Thọ, với tăng trưởng GRDP dự báo quý II, 6 tháng và cả năm lần lượt là 12,32%, 10,87% và 11,25%, cao hơn mục tiêu 11%. Các con số tương tự của Ninh Bình là 12,11%, 12,04% và 11,39%; của Thái Nguyên là 10,73%, 9,38% và 11,6%; của Hà Tĩnh là 11,6%, 12,2% và 10,96%…
Nhìn vào bức tranh tăng trưởng GRDP của các địa phương, nhóm các địa phương cần “duy trì đà tăng trưởng” không nhiều. Phần còn lại là nhóm còn khoảng cách giữa thực tế và mục tiêu khá lớn, đòi hỏi nỗ lực rất lớn trong nửa cuối năm để đạt mục tiêu đề ra.
Mệnh lệnh “không bàn lùi”
Để thúc đẩy tăng trưởng, các địa phương có vai trò trọng điểm phải “gánh vác” cho nền kinh tế. Tính toán cho thấy, TP.HCM phải tăng thêm 1,7 điểm phần trăm, Hà Nội 2,75 điểm phần trăm, Bắc Ninh 1,1 điểm phần trăm…
Có thể thấy khó khăn của nền kinh tế còn rất lớn. Xung đột Trung Đông và biến động địa chính trị toàn cầu vẫn diễn biến phức tạp, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ vẫn chứa đựng nhiều rủi ro… Trong khi đó, ở trong nước, hiện tượng El Niño, thời tiết nắng nóng bất thường và bão lũ có thể diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến sản xuất - kinh doanh và đời sống nhân dân… Các động lực tăng trưởng như tiêu dùng nội địa, giải ngân vốn đầu tư công đều chưa như kỳ vọng.
Tất cả đang tạo áp lực lên mục tiêu tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế năm 2026. Tuy vậy, như Báo Tài chính - Đầu tư đã đưa tin, tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 5/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn kiến nghị nguyên tắc điều hành thời gian tới là “kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số”, đồng thời theo dõi chặt chẽ để kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.
Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng chỉ đạo phải quyết liệt và nỗ lực rất lớn để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Theo đó, các bộ, ngành phải nắm chắc diễn biến tình hình quốc tế, khu vực và trong nước; xây dựng các kịch bản điều hành vĩ mô chi tiết hơn theo từng trường hợp, từng ngành, lĩnh vực, khu vực…; đồng thời chuẩn bị các giải pháp chính sách với liều lượng cụ thể để tạo “tấm đệm giảm sốc” trước các biến động bên ngoài; kiên định thực hiện mục tiêu đã đề ra.
Để thúc đẩy tăng trưởng, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước sử dụng các công cụ để giữ ổn định thanh khoản thị trường, bảo đảm ổn định mặt bằng lãi suất; đánh giá kỹ cơ cấu huy động tiền gửi và cho vay để chủ động phối hợp với Bộ Tài chính trong các giải pháp tiền tệ - tài khóa; tập trung xử lý nhanh, bố trí tín dụng cho các dự án trọng điểm quốc gia phục vụ tăng trưởng…
Trong khi đó, Bộ Tài chính điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; tiếp tục áp dụng các biện pháp miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí (như thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, tiền thuê đất…) để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp có thêm dòng tiền cho sản xuất - kinh doanh.
“Trong bối cảnh khó khăn, bên cạnh việc đánh giá kỹ tác động tới thu ngân sách thì việc khoan sức dân, hỗ trợ doanh nghiệp cũng rất quan trọng”, Thủ tướng nêu rõ, đồng thời chỉ đạo đẩy mạnh phát triển các sản phẩm chủ chốt cho Trung tâm tài chính quốc tế; tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ các địa phương thu hút FDI và xử lý các dự án lớn; thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia… Tất cả nhằm hỗ trợ tăng trưởng.
Bài toán “gánh vác” tăng trưởng
Để thúc đẩy tăng trưởng, không cách nào khác, các địa phương có vai trò trọng điểm phải giải bài toán “gánh vác” tăng trưởng cho nền kinh tế. Tính toán cơ học cho thấy, TP.HCM phải tăng thêm 1,7 điểm phần trăm, Hà Nội 2,75 điểm phần trăm, Bắc Ninh 1,1 điểm phần trăm…
Đây là nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi nỗ lực điều hành và các kịch bản hành động đột phá của địa phương. Hiện tại, điểm tích cực là các địa phương đang rất quyết tâm đạt mục tiêu đề ra.
Tại Hội nghị giao ban kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung thúc đẩy tăng trưởng và các động lực phát triển, trong đó nhấn mạnh giải ngân đầu tư công.
Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, nếu giải ngân hiệu quả, đầu tư công có thể đóng góp khoảng 3-4% cho tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, Thành phố chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giải ngân các dự án, đặc biệt là dự án lớn như Tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương… Các dự án giải ngân bằng 0 hoặc quá thấp sẽ bị điều chuyển vốn.
Hiện tỷ lệ giải ngân đầu tư công của TP.HCM mới đạt 16-17%, thấp hơn nhiều so với yêu cầu 30% trong quý I và 60-70% trong quý II.
Trong khi đó, tại phiên họp thường kỳ tháng 6, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, nhất là các dự án hạ tầng chiến lược như Vành đai 4, Vành đai 2,5, Quốc lộ 6, các cầu vượt sông Hồng, các tuyến đường sắt đô thị…
Lãnh đạo TP. Hà Nội cũng thừa nhận mục tiêu tăng trưởng 2 con số là thách thức lớn, do đó phải nỗ lực cao độ trong những tháng cuối quý II và cả năm. Bên cạnh đầu tư công, Hà Nội cũng tập trung thu hút FDI, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn và AI…
Còn Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Văn Khắng chỉ đạo, nhiệm vụ trọng tâm là bám sát kịch bản tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 13%. Theo đó, cần theo dõi sát diễn biến sản xuất công nghiệp, nhất là khai khoáng, chế biến chế tạo, điện năng và các dự án FDI mới; đồng thời chủ động hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh…
Các kịch bản hành động đã được các địa phương đặt ra, nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP được giao. Những nỗ lực này sẽ góp phần quan trọng đưa nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo.