Văn Thành - một nhân viên môi giới địa ốc tại TP.HCM, nhận được nhiều lời chúc mừng từ đồng nghiệp sau khi đăng lên mạng xã hội tấm ảnh chụp chứng chỉ hành nghề vừa được cấp với dòng trạng thái: “Cuối cùng cũng có chứng chỉ”.
“Không chỉ mình tôi đi thi. Mấy tháng nay, nhiều môi giới trong các nhóm nghề cũng hỏi nhau chỗ đăng ký, lịch thi, tài liệu ôn...”, Thành kể.
Theo môi giới này, trước đây không ít người bước vào nghề khá đơn giản. Chỉ cần được sàn tuyển dụng, học sản phẩm, tìm khách và bán hàng. Chứng chỉ hành nghề chưa phải mối quan tâm hàng đầu.
Nhưng nay, các doanh nghiệp đã đưa chứng chỉ vào điều kiện tuyển dụng. Nhân viên chưa có chứng chỉ không được nhận vào vị trí môi giới chính thức, thậm chí còn không được nhận hoa hồng sau giao dịch thành công.
“Giờ muốn theo nghề thì phải có chứng chỉ. Công ty làm chặt hơn trước nhiều”, Thành nhấn mạnh.
Tương tự, chị Ngọc Lan - người cũng mới hoàn thành kỳ thi chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản cách đây không lâu cho biết, số người đăng ký tham gia khá đông, nội dung thi chủ yếu xoay quanh các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động môi giới và những tình huống giả định có thể gặp trong thực tế.
“Tổng chi phí cho một lần hoàn thiện chứng chỉ vào khoảng 3 triệu đồng, gồm tiền học và lệ phí thi. Mức chi phí này không quá lớn so với thu nhập của một môi giới, nhưng yêu cầu từ cơ quan chức năng và doanh nghiệp đang khiến nhiều người chủ động đi thi hơn”, chị Lan cho hay.
Theo ông Phạm Lâm - Phó chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), môi giới giữ vai trò quan trọng bởi đây là lực lượng trực tiếp tư vấn cho khách hàng. Nếu người hành nghề thiếu năng lực hoặc đạo đức, rủi ro không chỉ dừng ở từng giao dịch, mà còn có thể tác động đến niềm tin của thị trường. Vì vậy, chuẩn hóa hoạt động đào tạo và điều kiện hành nghề không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là bước nâng vị thế nghề môi giới, cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng tính chuyên nghiệp của thị trường bất động sản Việt Nam.
Ông Lâm cho biết, ở Singapore, nghề môi giới được quản lý chặt và có vị trí rõ ràng trong hệ thống giao dịch bất động sản. Mỗi người hành nghề được cấp một mã số riêng và phải sử dụng mã số này khi đăng thông tin bất động sản. Trường hợp cung cấp thông tin sai sẽ bị xử lý nghiêm.
Tại Việt Nam, cả nước hiện có khoảng 300.000 người tham gia hoạt động môi giới dưới nhiều hình thức, cùng khoảng 2.000 doanh nghiệp và sàn giao dịch bất động sản. Tuy nhiên, số có chứng chỉ hành nghề mới hơn 40.000 người, tương đương hơn 10% lực lượng môi giới.
Khoảng cách này đang tạo áp lực không nhỏ lên quá trình chuẩn hóa nghề. Đại diện VARS cho hay, hàng chục nghìn học viên đã hoàn thành chương trình đào tạo nhưng chưa thể tham gia kỳ thi sát hạch do tiến độ tổ chức tại một số địa phương còn chậm. Khoảng 416 sàn giao dịch cũng phản ánh tình trạng thiếu nhân sự đạt chuẩn, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.
Ông Nguyễn Hoàng - Phó giám đốc Học viện Eagle Academy cũng cho hay, TP.HCM hiện có hàng chục nghìn người hoạt động trong lĩnh vực môi giới địa ốc, nhưng từ đầu năm đến nay mới tổ chức một đợt thi sát hạch. Nhiều người đã hoàn thành chương trình đào tạo nhưng vẫn phải chờ lịch thi, trong khi thông tin về các kỳ sát hạch tại địa phương khác chưa được công bố rộng rãi.
Không chỉ thiếu kỳ thi, nội dung đào tạo và sát hạch hiện chưa thực sự đồng nhất. Quy định mới dừng ở việc xác định các nhóm kiến thức cần đào tạo, trong khi chưa có hướng dẫn đủ cụ thể về nội dung, giáo trình và chuẩn đầu ra. Vì vậy, mỗi cơ sở đào tạo có thể triển khai theo cách khác nhau.
Sự thiếu đồng bộ cũng xuất hiện trong các kỳ thi giữa các địa phương. Theo ông Hoàng, mức độ đề thi và tỷ lệ thí sinh đạt có sự chênh lệch, dẫn đến tình trạng một số môi giới tìm đến những địa phương được cho là có kỳ thi “dễ” hơn để hoàn tất điều kiện hành nghề.
Theo các chuyên gia, chuẩn hóa nghề môi giới là cần thiết để nâng chất lượng dịch vụ và bảo vệ khách hàng. Tuy nhiên, quá trình này cần được tổ chức theo hướng minh bạch, thống nhất và thuận lợi hơn cho những người đáp ứng đủ yêu cầu. Tránh để chứng chỉ trở thành một rào cản hành chính, thay vì công cụ xác nhận năng lực hành nghề.