Ông Phạm Toàn Vượng, Tổng giám đốc Agribank phát biểu tại Hội nghị
Tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” ngày 18/9, ông Phạm Toàn Vượng, Tổng giám đốc Agribank, cho biết ngân hàng xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là nhóm khách hàng quan trọng và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn của khu vực này.
Hiện khoảng 60% dư nợ cho vay doanh nghiệp của Agribank là dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cao hơn mức khoảng 40% của toàn hệ thống. Khoảng 90% số doanh nghiệp có quan hệ tín dụng với Agribank là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Bên cạnh chương trình tín dụng 70.000 tỷ đồng dành cho DNNVV trong hai năm tới, Agribank cũng chủ động triển khai nhiều gói tín dụng khác dành cho khu vực này.
Theo ông Vượng, ngân hàng sẽ chủ động rà soát, tiếp cận và tư vấn cho DNNVV về phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, nhất là các doanh nghiệp trong lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng và tham gia chuỗi giá trị. Cùng với đó là hỗ trợ khách hàng hoàn thiện phương án vay vốn, tiếp tục đổi mới phương thức cấp tín dụng, chuẩn hóa và đơn giản hóa hồ sơ, đẩy mạnh giải ngân trực tuyến, giải ngân điện tử, ứng dụng công nghệ và khai thác dữ liệu trong quá trình cấp tín dụng.
“Chúng tôi sẽ tăng cường thẩm định trên cơ sở dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng đầu ra và hiệu quả kinh doanh, từng bước không phụ thuộc vào tài sản bảo đảm đối với những doanh nghiệp minh bạch, có dòng tiền và khả năng hoạt động tốt”, ông Vượng nói.
Minh bạch dữ liệu để mở rộng tín dụng
Từ thực tế triển khai, ông Vượng cho rằng minh bạch và hệ thống dữ liệu là một trong những vấn đề then chốt để giải phóng nguồn lực tín dụng. Hiện có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, nhưng số doanh nghiệp có quan hệ tín dụng với ngân hàng còn thấp hơn nhiều. Sau quá trình làm sạch dữ liệu, khoảng 60-70% doanh nghiệp được định danh và có quan hệ với hệ thống ngân hàng thông qua các dịch vụ ngân hàng, tương đương khoảng 700.000 doanh nghiệp. Trong số này, khoảng 300.000 doanh nghiệp có quan hệ tín dụng.
“Như vậy, đang có 400.000 doanh nghiệp cũng chưa qua tín dụng”, ông Vượng đặt vấn đề.
Theo Tổng giám đốc Agribank, cần tiếp tục làm rõ nguyên nhân khiến một bộ phận lớn doanh nghiệp chưa có quan hệ tín dụng, trong đó có vấn đề về dữ liệu, tính minh bạch và khả năng đáp ứng các điều kiện vay vốn. Cùng với đó, cần phát huy vai trò của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động xếp hạng tín nhiệm và thẩm định độc lập.
Ông Vượng cho rằng đây là hướng đi tích cực, nhưng cần được triển khai bài bản, có căn cứ và tạo được niềm tin cho các bên.
Thực tế tại Agribank cho thấy, ngay cả khi doanh nghiệp đã có báo cáo kiểm toán, ngân hàng vẫn phải thực hiện các bước thẩm định, đối chiếu với dữ liệu thuế và các nguồn thông tin khác. Nguyên nhân là ngân hàng vẫn phải chịu trách nhiệm về khoản tín dụng và đối mặt với yêu cầu giải trình khi có thanh tra, kiểm tra.
“Dù doanh nghiệp đã có báo cáo kiểm toán, ngân hàng vẫn phải thẩm định lại và đối chiếu với dữ liệu thuế. Báo cáo kiểm toán đã xác nhận số liệu, doanh nghiệp hoàn toàn chịu trách nhiệm, nhưng ngân hàng vẫn phải thực hiện thêm bước đối chiếu này”, ông Vượng nói.
Theo ông Vượng, nếu giải quyết được bài toán minh bạch và chuẩn hóa dữ liệu, việc cho vay dựa trên dòng tiền sẽ có thêm cơ sở để mở rộng, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Khi có nguồn dữ liệu đủ tin cậy, ngân hàng cũng có thể rút ngắn thời gian kiểm tra, xác minh và đánh giá chính xác hơn năng lực, uy tín cũng như hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, dữ liệu hiện vẫn chưa được kết nối và thống nhất. Các ngân hàng đều đang chủ động xây dựng, khai thác hệ thống dữ liệu riêng, nhưng thiếu một nền tảng thông tin thống nhất, trong khi mức độ minh bạch của doanh nghiệp chưa đồng đều, khiến bài toán này chưa thể giải quyết tận gốc.
“Tôi rất mong muốn những kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội và ngân hàng được giải quyết một cách dứt điểm. Nếu lần sau chúng ta vẫn kiến nghị những vấn đề này thì có nghĩa là những vấn đề đó chưa được giải quyết”, ông Vượng nhấn mạnh.
Đưa vốn đến doanh nghiệp nhanh hơn
Về phía Agribank, ông Vượng cho biết Ngân hàng đang triển khai chương trình tín dụng quy mô 1 triệu tỷ đồng đối với doanh nghiệp, trong đó có DNNVV, với các mức lãi suất và chính sách ưu đãi. Ngân hàng cũng giao chỉ tiêu cụ thể cho các chi nhánh và cán bộ, đồng thời thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh của khách hàng.
Theo ông Vượng, việc thiết lập đầu mối tiếp nhận phản ánh nhằm bảo đảm những vướng mắc trong quá trình tiếp cận vốn được ghi nhận và xử lý kịp thời, thay vì để doanh nghiệp tự xoay xở khi gặp khó khăn trong quan hệ tín dụng.
“Khách hàng nào không được đáp ứng nhu cầu vay vốn, hoặc bị cắt tín dụng, mà phản ánh có tình trạng gây khó khăn cho doanh nghiệp thì chúng tôi hoàn toàn sẽ xử lý, kỷ luật rất nghiêm”, ông Vượng khẳng định.
Cam kết này được đưa ra trong bối cảnh Agribank đang cùng hệ thống ngân hàng đẩy mạnh các giải pháp mở rộng tín dụng đối với DNNVV. Theo ông Vượng, bên cạnh việc ngân hàng đổi mới cách thẩm định và đơn giản hóa quy trình, doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực tài chính, quản trị và minh bạch thông tin.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, thông tin doanh nghiệp rõ ràng hơn và phương án kinh doanh có khả năng tạo dòng tiền, ngân hàng sẽ có thêm cơ sở để chuyển từ cách tiếp cận dựa nhiều vào tài sản bảo đảm sang đánh giá tổng thể khả năng hoạt động và trả nợ của doanh nghiệp. Khi đó, mục tiêu rút ngắn thời gian tiếp cận vốn mới có thể được thực hiện đồng thời với yêu cầu kiểm soát rủi ro tín dụng.
Với Agribank, ông Vượng cho biết ngân hàng sẵn sàng phối hợp với các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp để làm rõ những vướng mắc cụ thể, qua đó tìm cách đưa các chương trình tín dụng đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và phát huy hiệu quả trên thực tế.
