Trong tháng 10, xuất khẩu cá các loại khác trở thành động lực tăng trưởng của ngành, ước đạt 309,3 triệu USD, tăng 55%, tương đương tăng thêm gần 110 triệu USD. Riêng nhóm này đóng góp khoảng 70% phần kim ngạch tăng thêm của toàn ngành trong tháng.
Cá tra đạt 249,4 triệu USD, tăng 14,9%; cá ngừ đạt 97,5 triệu USD, tăng 13,4%; mực, bạch tuộc đạt 94,8 triệu USD, tăng 14,8%.
Đặc biệt trong nhóm cá, cá tra có triển vọng thuận lợi hơn. Kim ngạch xuất khẩu 10 tháng đạt gần 1,98 tỷ USD, tăng 11%, tiến sát mốc 2 tỷ USD. Giá cá tuyết Đại Tây Dương duy trì ở mức cao do nguồn cung hạn chế, trong khi cá minh thái cũng chịu sức ép về giá nguyên liệu. Khoảng cách giá giữa cá khai thác và cá nuôi tạo thêm lý do để các nhà phân phối tìm đến cá tra trong phân khúc cá thịt trắng có giá vừa phải.
 |
Ngược lại, xuất khẩu tôm đạt 473,8 triệu USD, giảm 4,9%. Trong đó, tôm chân trắng giảm 8,3%, còn gần 307 triệu USD. Lũy kế 10 tháng, xuất khẩu tôm đạt gần 4,22 tỷ USD, tăng 9%, nhưng tôm chân trắng mới đạt 2,62 tỷ USD, tăng 4%.
Điểm tích cực là tôm hùm xanh đạt gần 915 triệu USD, tăng 31%, đóng góp hơn 216 triệu USD, tương đương khoảng 62% phần tăng thêm của toàn bộ nhóm tôm. Điều này cho thấy mức tăng trưởng chung của ngành tôm đang được hỗ trợ đáng kể bởi tôm hùm, trong khi tôm chân trắng - sản phẩm chủ lực của ngành nuôi và chế biến tôm tăng chậm hơn.
Theo VASEP, diễn biến này phù hợp với bức tranh tiêu thụ tôm quốc tế. Trong 8 tháng, lượng nhập khẩu tôm của Mỹ giảm 0,7%, EU giảm 2,3%, trong khi Trung Quốc tăng 25,5%. Nhu cầu tại các thị trường lớn chưa phục hồi đồng đều, còn lượng xuất khẩu của Ecuador trong cùng kỳ tăng tới 19,8%. Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn cung gia tăng, tôm Việt Nam khó trông chờ vào một đợt tăng giá chung của thị trường để cải thiện kim ngạch xuất khẩu cuối năm.
Trung Quốc và ASEAN giữ vai trò động lực, Mỹ trở thành điểm nghẽn
Xét theo thị trường, Trung Quốc - Hồng Kông tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Trong 10 tháng, kim ngạch sang thị trường này đạt 2,62 tỷ USD, tăng 30,3%, đóng góp khoảng 54% phần kim ngạch tăng thêm của toàn ngành.
ASEAN cũng duy trì mức tăng trưởng tích cực, với kim ngạch đạt 722 triệu USD, tăng 22,9%. Hai thị trường này cộng lại tạo thêm gần 745 triệu USD, chiếm khoảng hai phần ba mức tăng xuất khẩu thủy sản trong 10 tháng.
Trong khi đó, xuất khẩu sang EU và Nhật Bản có dấu hiệu cải thiện trong tháng 10, lần lượt tăng 22,1% và 6,7%, đưa mức tăng trưởng lũy kế lên 1,1% và 2,8%. Dù vậy, phần kim ngạch tăng thêm của hai thị trường trong 10 tháng chỉ khoảng 49 triệu USD, còn khá nhỏ so với đóng góp của Trung Quốc và ASEAN.
Đáng chú ý, xuất khẩu sang Mỹ lại đi xuống. Riêng tháng 10, kim ngạch đạt gần 200 triệu USD, giảm 11,8% so với cùng kỳ, kéo kết quả 10 tháng xuống còn 1,63 tỷ USD, giảm 1,2%.
Sự suy giảm tại Mỹ diễn ra cùng thời điểm xuất khẩu tôm chân trắng giảm, cho thấy thị trường này vẫn là một trong những điểm nghẽn đối với khả năng phục hồi của ngành tôm. Trong khi Trung Quốc và ASEAN đang tạo lực đỡ cho tăng trưởng chung, sự suy yếu tại Mỹ khiến dư địa mở rộng xuất khẩu của một số mặt hàng chủ lực vẫn gặp hạn chế.
Mục tiêu 12 tỷ USD có cơ sở
Sau 10 tháng, xuất khẩu thủy sản đạt 10,459 tỷ USD. Theo VASEP, để hoàn thành mục tiêu 12 tỷ USD trong năm 2026, ngành cần đạt thêm khoảng 1,541 tỷ USD trong hai tháng cuối năm, tương đương bình quân khoảng 770 triệu USD/tháng, thấp hơn đáng kể mức kim ngạch ước đạt trong tháng 10.
Với kết quả hiện tại, VASEP đánh giá, mục tiêu 12 tỷ USD có cơ sở để thực hiện. Tuy nhiên, khả năng vượt xa mốc này vẫn phụ thuộc vào việc Trung Quốc và ASEAN duy trì sức mua, đồng thời các mặt hàng chủ lực, đặc biệt là tôm, cần cải thiện kết quả xuất khẩu trong những tháng cuối năm.
