Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng đã yêu cầu Cục Xuất nhập khẩu thực hiện loạt nhiệm vụ trọng tâm nhằm thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu, hài hòa cán cân thương mại, mở rộng các thị trường mới và thực hiện mục tiêu xuất khẩu cho cả năm 2026.
| |
Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu báo cáo tình hình xuất nhập khẩu 4 tháng đầu năm. |
Theo báo cáo của Cục Xuất nhập khẩu, hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục là điểm sáng của nước ta trong những tháng đầu năm. Tổng kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đạt 169 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực với mức tăng trưởng 21,7%; nhóm nhiên liệu, khoáng sản tăng 28,5%.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 176,7 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ.
"Điểm tích cực là xuất khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, vượt mục tiêu tăng trưởng bình quân 15-16% đã đề ra. Động lực tăng trưởng đến từ cả nhóm nông sản, thủy sản và công nghiệp chế biến; đồng thời hầu hết các thị trường xuất khẩu lớn đều ghi nhận mức tăng trưởng khả quan", Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn nhấn mạnh.
Cơ cấu xuất khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực khi nhóm hàng công nghiệp chiếm tới 87,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, cơ cấu nhập khẩu chủ yếu là nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất và tiêu dùng, chiếm khoảng 89,7% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Công tác quản lý, điều hành trong lĩnh vực xuất nhập khẩu tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng minh bạch, hiện đại và tạo thuận lợi thương mại.
4 tháng qua, Cục Xuất nhập khẩu đã trình lãnh đạo Bộ ký ban hành 7 thông tư trong lĩnh vực xuất nhập khẩu; đồng thời tiếp tục xây dựng 4 nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 8 thông tư khác nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động thương mại quốc tế.
Theo yêu cầu của lãnh đạo Bộ Công thương, Cục Xuất nhập khẩu hiện đang xây dựng Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Ông Sơn cho biết, Chiến lược xuất nhập khẩu là định hướng lớn nhằm tái cơ cấu hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và tăng khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong lĩnh vực quản lý xuất xứ hàng hóa, công tác cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) tiếp tục được đẩy mạnh. Tính đến nay, các cơ quan, tổ chức cấp C/O đã cấp hơn 811.000 bộ C/O; 32/34 Sở Công thương địa phương đã thực hiện cấp C/O theo cơ chế phân quyền, phân cấp.
Song song đó, Cục Xuất nhập khẩu tăng cường phối hợp với cơ quan hải quan và cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu để kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa, ngăn chặn gian lận thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA.
Từ nay đến cuối năm, Cục Xuất nhập khẩu đặt mục tiêu tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu theo hướng bền vững, phấn đấu duy trì mức tăng trưởng xuất khẩu bình quân 15-16%, kiểm soát nhập khẩu hợp lý và đẩy mạnh tận dụng các FTA thế hệ mới.
Quy mô xuất nhập khẩu trong năm ngoái đã vượt 930 tỷ USD, trong đó xuất khẩu trên 475 tỷ USD, và sắp tiến tới mốc 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh tình hình thế giới còn tiềm ẩn nhiều khó khăn nhưng Việt Nam vẫn duy trì quy mô thương mại lớn, xuất khẩu sang nhiều thị trường vẫn tăng trưởng 2 con số.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu Cục Xuất nhập khẩu đẩy nhanh tiến độ xây dựng Chiến lược xuất nhập khẩu, bảo đảm đồng bộ với chiến lược phát triển ngành và định hướng chung của Bộ Công thương. Đồng thời, rà soát lại toàn bộ hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan để kịp thời sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn phát triển.
"Đối với nhiệm vụ điều hành năm 2026, cần đánh giá hoạt động xuất nhập khẩu không chỉ dừng ở số liệu thống kê mà phải tiếp cận dưới góc độ quản trị theo từng ngành hàng, lĩnh vực và thị trường. Trên cơ sở đó, xây dựng các giải pháp điều hành linh hoạt, mở rộng thị trường xuất khẩu mới và phối hợp đồng bộ với các đơn vị sản xuất để xử lý hài hòa bài toán xuất khẩu, nhập khẩu và cán cân thương mại", Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.
Năm 2026, xuất khẩu đặt mục tiêu tăng trưởng 15-16%, tương ứng kim ngạch xuất khẩu khoảng 546 - 550 tỷ USD. Đồng nghĩa với việc bình quân mỗi tháng, Việt Nam phải xuất khẩu được khoảng 45 - 46 tỷ USD.
Tuy nhiên, xuất khẩu 15 ngày đầu tháng 5/2026 đã chậm lại, chỉ đạt hơn 21 tỷ USD, giảm 13,6% so với nửa cuối tháng 4, trong khi đó, nhập khẩu lại tăng 10,2%, đạt 26,71 tỷ USD, khiến thâm hụt thương mại nửa đầu tháng 5 lên tới 5,69 tỷ USD.
Với mức thực hiện trong 15 ngày đầu tháng, đưa tổng trị giá xuất nhập khẩu cả nước tính từ đầu năm đến 15/5 đạt 394 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu đạt hơn 190 tỷ USD, tăng khoảng 21%, nhập khẩu tăng 31%, đạt hơn 204 tỷ USD.
Do nhập khẩu tăng mạnh, còn xuất khẩu suy giảm, nên nhập siêu 5,5 tháng đầu năm 2026 khoảng 14 tỷ USD.