Quan điểm trên được ông Phan Duy Hưng, Giám đốc, Chuyên gia Phân tích Cao cấp, Khối Xếp hạng Tín nhiệm và Nghiên cứu, VIS Rating chia sẻ tại tọa đàm báo chí do Moody's Ratings và VIS Ratings tổ chức ngày 26/2.
Theo ông Hưng, nếu nhìn vào môi trường kinh doanh và đánh giá năng lực hoạt động của doanh nghiệp năm 2026 sẽ ở mức tương đối ổn định như năm 2025 thay vì bứt phá mạnh. Nhận định này dựa trên bốn yếu tố chính là chính sách hỗ trợ của Chính phủ, khả năng tiếp cận nguồn vốn của doanh nghiệp, điều kiện kinh doanh, và sức khỏe tài chính của khối doanh nghiệp.
 |
Ông Phan Duy Hưng, Giám đốc, Chuyên gia Phân tích Cao cấp, Khối Xếp hạng Tín nhiệm và Nghiên cứu, VIS Rating chia sẻ tại Tọa đàm |
Về yếu tố chính sách, ông Hưng cho biết, trong thời gian qua Chính phủ đã có nhiều thay đổi và điều chỉnh nhằm thúc đẩy đầu tư công, đặc biệt là các dự án hạ tầng quy mô lớn như sân bay, đường cao tốc, đường sắt. Đồng thời, các nỗ lực sửa đổi và hoàn thiện hành lang pháp lý, nhất là trong lĩnh vực bất động sản đã và đang tạo nền tảng tích cực hơn cho thị trường.
“Với những kỳ vọng này, chúng ta có thể thấy hoạt động kinh doanh và dòng tiền của các doanh nghiệp trong các lĩnh vực như xây dựng, vật liệu xây dựng, logistics sẽ tiếp tục cải thiện và từ đó dẫn dắt dần sự phục hồi của thị trường bất động sản”, ông Hưng nói.
Tuy nhiên, có một yếu tố được ông Hưng đánh giá là kém tích cực hơn so với năm 2025, đó là khả năng tiếp cận nguồn vốn của doanh nghiệp bởi một số nguyên nhân.
Thứ nhất, từ tháng 10/2025 đến nay, tốc độ tăng trưởng tín dụng đã vượt tốc độ tăng trưởng huy động vốn. Tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của toàn hệ thống đã lên mức cao nhất trong vòng 5 năm, đạt xấp xỉ 110%, là mức khá cao so với các ngân hàng trong khu vực. Điều này khiến các ngân hàng phải tăng lãi suất huy động để thu hút tiền gửi.
Theo thống kê cùng thời điểm, lãi suất huy động đã tăng khoảng 60 - 70 điểm cơ bản. Tuy nhiên, trên thực tế, mức lãi suất mà các ngân hàng phải trả để thu hút nguồn tiền gửi có thời điểm cao hơn đáng kể, thậm chí chênh lệch gần 2% so với mức niêm yết. Khi lãi suất huy động tăng, lãi suất cho vay mới cũng bắt đầu tăng theo. Ví dụ, lãi suất cho vay bất động sản tại một số ngân hàng quốc doanh gần đây đã ở mức khoảng 14%, là mức tương đối cao.
Hai là, tăng trưởng tín dụng năm 2026 được Ngân hàng Nhà nước định hướng ở mức khoảng 15%, thấp hơn mức 19% của năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc dòng vốn cho vay, đặc biệt vào lĩnh vực bất động sản, sẽ được kiểm soát chặt chẽ hơn. Sự cạnh tranh trong tiếp cận vốn giữa các doanh nghiệp vì thế sẽ gia tăng. Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tăng, chi phí vay vốn của doanh nghiệp và cả hộ gia đình đều tăng lên, tạo áp lực lên dòng tiền và khả năng trả nợ.
Mặc dù VIS Rating đánh giá toàn ngành ngân hàng vẫn tương đối ổn định và tỷ lệ nợ xấu có thể được kiểm soát trong thời gian tới, nhưng sẽ xuất hiện một số rủi ro mới đến từ chi phí vay tăng cao. Bên cạnh đó, rủi ro còn đến từ cơ cấu tín dụng, đặc biệt là các khoản vay mua nhà cá nhân có liên quan đến các phân khúc mang tính đầu cơ như bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng hoặc đất nền tại một số địa phương.
Ông Hưng nhận định, khi lãi suất cao, nhu cầu đầu tư vào các phân khúc này có thể suy giảm, ảnh hưởng đến khả năng thanh lý tài sản bảo đảm của ngân hàng và chất lượng tài sản của một số tổ chức tín dụng. Ngoài ra, các yếu tố bên ngoài như chính sách thuế quan của Mỹ cũng có thể tác động gián tiếp đến hoạt động doanh nghiệp, qua đó ảnh hưởng đến hệ thống ngân hàng.
“Với việc tăng trưởng tín dụng năm 2026 dự kiến thấp hơn năm 2025, vai trò của kênh dẫn vốn thay thế, đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp, sẽ trở nên quan trọng hơn trong việc cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế”, ông Hưng nhấn mạnh.
