Chuyến thăm diễn ra vào thời điểm hai Đảng, hai nước đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nghị quyết Đại hội XII của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, đưa các mục tiêu phát triển của mỗi nước trong giai đoạn mới vào thực hiện.
Đây cũng là thời điểm tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, đặt ra yêu cầu hai nước phải phối hợp chặt chẽ hơn, nâng cao khả năng tự chủ, tự cường và hỗ trợ lẫn nhau trong phát triển.
Ý nghĩa nổi bật của chuyến thăm trước hết nằm ở tính kế thừa và tiếp nối chiến lược mà lãnh đạo cấp cao nhất của hai nước đã thống nhất.
Từ kết nối hạ tầng đến hành lang kinh tế
Đây là chuyến thăm chính thức Lào đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng, đồng thời là chuyến thăm song phương nước ngoài đầu tiên trên cương vị mới, thể hiện vai trò chủ động, tích cực và những ưu tiên đối ngoại của Việt Nam trong nhiệm kỳ mới.
Chuyến thăm cũng khẳng định sự coi trọng của lãnh đạo hai nước đối với quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào.
Trao đổi với TTXVN, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh, chuyến thăm chính thức Lào của Thủ tướng Lê Minh Hưng có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa nội hàm “gắn kết chiến lược”, đưa quan hệ Việt Nam - Lào đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn.
Ở tầm chiến lược, chuyến thăm là dịp để hai bên tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, phối hợp về các vấn đề liên quan đến phát triển, quốc phòng - an ninh, kinh tế, kết nối hạ tầng, năng lượng và nguồn nhân lực.
Trên nền tảng đó, Việt Nam và Lào không chỉ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ nhau mà còn từng bước tạo dựng sự bổ trợ, đan xen lợi ích ngày càng thực chất, để sự phát triển của nước này tạo thêm động lực và không gian phát triển cho nước kia.
Đại sứ Nguyễn Minh Tâm cho rằng một trong những kết quả quan trọng nhất của chuyến thăm là thúc đẩy triển khai các cam kết, thỏa thuận và văn kiện đã ký kết, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hợp tác.
Hai Thủ tướng sẽ trao đổi các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác, nhất là thương mại, đầu tư, đồng thời xác định những lĩnh vực có khả năng tạo chuyển biến rõ nét trong kết nối hai nền kinh tế như thể chế, tài chính - tiền tệ, giao thông, logistics, năng lượng, viễn thông, chuyển đổi số, du lịch, giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Cũng theo Đại sứ, quan hệ chính trị Việt Nam - Lào hiện có độ tin cậy cao, các cơ chế hợp tác giữa hai Đảng, hai Chính phủ, hai Quốc hội, các bộ, ngành và địa phương được duy trì thường xuyên. Vấn đề đặt ra là mức độ gắn bó đặc biệt về chính trị cần được phản ánh tương xứng hơn trong hiệu quả hợp tác kinh tế và sự gắn kết giữa hai nền kinh tế.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam có 21 dự án đầu tư tại Lào với tổng vốn đăng ký gần 700 triệu USD, nâng tổng số dự án đầu tư tại Lào lên 301 dự án, tổng vốn đăng ký lũy kế hơn 7 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành nhà đầu tư lớn thứ hai tại Lào. Thương mại hai nước đạt hơn 1,6 tỷ USD.
Những kết quả này là cơ sở để hai nước hướng tới mục tiêu thương mại 5 tỷ USD trong thời gian tới, 10 tỷ USD về thương mại và hơn 10 tỷ USD về đầu tư vào năm 2030.
Đại sứ Nguyễn Minh Tâm cho rằng hai nước cần đẩy nhanh các dự án hợp tác chiến lược, tập trung xử lý những điểm nghẽn về thể chế, nguồn vốn và tổ chức thực hiện. Các dự án giao thông, logistics, năng lượng và đầu tư quy mô lớn cần được rà soát cụ thể để xác định rõ vướng mắc và hướng xử lý.
| |
Quan trọng hơn, hợp tác kinh tế không nên chỉ được nhìn qua kim ngạch thương mại hay số lượng dự án, mà cần hướng tới hình thành các liên kết lâu dài về sản xuất, năng lượng, nguyên liệu, logistics, thị trường và chuỗi cung ứng.
Theo Đại sứ Nguyễn Minh Tâm, Việt Nam và Lào cần chuyển từ kết nối từng dự án riêng lẻ sang hình thành những hành lang kinh tế thực sự kết nối hai nền kinh tế. Để làm được điều này, cần đồng thời xử lý 4 mắt xích gồm hạ tầng giao thông - logistics; năng lượng và sản xuất; thể chế và hạ tầng số; nguồn nhân lực.
Về hạ tầng, Lào có vị trí trung tâm của Tiểu vùng Mekong, trong khi Việt Nam có đường bờ biển dài, hệ thống cảng biển và khả năng kết nối với các tuyến hàng hải quốc tế. Hai lợi thế này có tính bổ trợ rõ rệt.
Các dự án như cao tốc Hà Nội - Vientiane, đường sắt Vũng Áng - Vientiane, các tuyến đường bộ kết nối Đông - Tây, hệ thống cửa khẩu và cảng Vũng Áng cần được nhìn trong một tổng thể nhằm hình thành các hành lang kinh tế kết nối khu vực.
Hiệu quả bước đầu đã được thể hiện qua dòng hàng hóa. Trong 8 tháng đầu năm 2026, hàng hóa của Lào chiếm 40,2% tổng lượng hàng hóa thông qua 3 cầu cảng do Công ty Cổ phần Cảng quốc tế Lào - Việt quản lý tại Vũng Áng.
Tuy nhiên, theo Đại sứ, có hạ tầng phải có hàng hóa, năng lượng, sản xuất và thị trường. Vì vậy, cần gắn các tuyến giao thông với trung tâm logistics, khu kinh tế cửa khẩu, cơ sở sản xuất, chế biến, năng lượng và chuỗi cung ứng.
| |
Tập trung 3 trụ cột hợp tác kinh tế
Bình luận về chuyến thăm, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào Thongsavan Phomvihane cho rằng, chuyến thăm tiếp tục khẳng định sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Lào - Việt Nam.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên dự kiến ký và trao hơn 10 văn kiện hợp tác trên nhiều lĩnh vực, tạo cơ sở triển khai các chương trình hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương, đồng thời chuẩn bị cho Kỳ họp lần thứ 49 Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác song phương dự kiến đầu năm 2027.
Đáng chú ý, Hội nghị Xúc tiến đầu tư Lào - Việt Nam dự kiến thu hút khoảng 1.000 đại biểu, tạo diễn đàn kết nối nhu cầu và tiềm năng hợp tác thành các dự án cụ thể.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào cho biết Lào kỳ vọng chuyến thăm tạo bước đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, tập trung vào 3 trụ cột.
Thứ nhất là kết nối hạ tầng và giao thông, trong đó thúc đẩy các dự án đường bộ, đường sắt, năng lượng và xăng dầu, hỗ trợ Lào phát huy vai trò “trung tâm kết nối khu vực”, đồng thời giảm chi phí vận tải và nâng sức cạnh tranh của hàng hóa.
Thứ hai là thúc đẩy thương mại và đầu tư hai chiều, tạo thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Lào, nhất là trong năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao, khai khoáng và chế biến sâu; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc trong thương mại biên giới.
Thứ ba là hợp tác về năng lượng, giáo dục và du lịch, trong đó tăng cường trao đổi, mua bán năng lượng, xây dựng các cơ sở giáo dục chung và thúc đẩy mô hình du lịch “Một hành trình - Hai điểm đến”.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, hai bên cần đẩy nhanh các dự án kết nối giao thông, năng lượng và logistics; đổi mới phương thức làm việc theo hướng “nhanh - sát thực - hiệu quả - thực chất”, kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.