Không quốc gia nào có thể tự giải quyết các thách thức chung
Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 diễn ra trong bối cảnh thế giới tiếp tục có những biến động sâu sắc, với nhiều cuộc xung đột kéo dài, cùng các thách thức như biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và những vấn đề mới phát sinh từ sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI).
Tiến độ thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững còn chậm, trong khi nguồn lực cho phát triển tiếp tục suy giảm. Riêng năm 2025, viện trợ phát triển chính thức giảm hơn 23%, trong khi chi tiêu quân sự toàn cầu tăng lên mức kỷ lục gần 2.900 tỷ USD.
Những khác biệt về lợi ích, xu hướng hành động đơn phương và các biểu hiện làm xói mòn luật pháp quốc tế đang làm gia tăng nghi kỵ, suy giảm lòng tin chiến lược, cản trở đối thoại và hợp tác.
Trong bối cảnh đó, nhu cầu hợp tác quốc tế và vai trò của Liên hợp quốc càng trở nên rõ nét. Không một quốc gia nào, dù lớn hay nhỏ, có thể tự mình giải quyết các thách thức chung.
Liên hợp quốc vẫn là diễn đàn rộng lớn nhất để các nước duy trì đối thoại, tìm kiếm điểm tương đồng, xây dựng các khuôn khổ hợp tác và cùng hành động trước những thách thức toàn cầu.
Vì vậy, chủ đề của Đại hội đồng khóa 81 - “Khôi phục lòng tin, định hướng chuyển đổi: Một Liên hợp quốc hành động hiệu quả vì tất cả mọi người” - có ý nghĩa thiết thực. Việc khôi phục niềm tin vào Liên hợp quốc và chủ nghĩa đa phương cần được củng cố bằng việc thực hiện các cam kết và tạo ra những kết quả cụ thể.
Đại hội đồng khóa 81 cũng diễn ra trong thời điểm Liên hợp quốc đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Sáng kiến UN80 tiếp tục được triển khai, hướng tới một hệ thống Liên hợp quốc tinh gọn, gắn kết và hiệu quả hơn. Cùng với đó, tiến trình lựa chọn Tổng Thư ký thứ 10 đang bước vào giai đoạn quyết định.
Chương trình Tuần lễ Cấp cao năm nay tập trung vào nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến hòa bình, an ninh, phát triển và đời sống người dân, như quyền phát triển, biến đổi khí hậu và chuyển đổi công bằng, nước biển dâng, phòng chống và ứng phó với đại dịch, giải trừ vũ khí hạt nhân.
Khẳng định sự coi trọng chủ nghĩa đa phương
Đánh giá về sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Tuần lễ Cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc, Đại sứ Đỗ Hùng Việt - Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc cho rằng, đây trước hết là sự khẳng định sự coi trọng của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương và vai trò trung tâm của Liên hợp quốc.
Theo Đại sứ, chuyến công tác cũng thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam.
“Sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại diễn đàn đa phương lớn nhất thế giới càng có ý nghĩa khi năm nay là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, mở đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước”, Đại sứ nói.
Trong giai đoạn mới, đối ngoại và hội nhập quốc tế lần đầu tiên được xác định là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”. Theo Đại sứ, yêu cầu đặt ra là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, mở thêm cơ hội hợp tác, kết nối Việt Nam sâu rộng hơn với những dòng chảy phát triển mới của thế giới, đồng thời nâng tầm đóng góp của Việt Nam cho nền chính trị toàn cầu, nền kinh tế thế giới và nền văn minh nhân loại.
Tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh thông điệp về củng cố lòng tin, cùng chung tay hành động để những chuyển dịch lớn của thế giới mở ra thêm cơ hội cho hòa bình, hợp tác và phát triển, hướng tới một trật tự quốc tế công bằng và nhân văn hơn.
Đại sứ Đỗ Hùng Việt cho rằng thông điệp này xuất phát từ một Việt Nam đã trải qua nhiều thập kỷ chiến tranh, chia cắt, bao vây, cấm vận và thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập, tự chủ; đồng thời là thông điệp của một Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Hướng tới các mục tiêu chiến lược năm 2030 và 2045, Việt Nam đang phát huy những động lực mới từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời quan tâm đầu tư cho con người, văn hóa, công bằng xã hội và hài hòa với môi trường.
Theo Đại sứ, những ưu tiên này có sự tương đồng với các chương trình nghị sự lớn của Liên hợp quốc, mở ra dư địa để Việt Nam tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời tiếp cận thêm tri thức, công nghệ và nguồn lực phục vụ phát triển.
Ở chiều ngược lại, với thế và lực mới, Việt Nam mong muốn đóng góp ngày càng chủ động, thực chất hơn cho công việc chung của Liên hợp quốc.
“Chúng ta không chỉ tranh thủ những cơ hội từ hợp tác quốc tế, mà còn sẵn sàng chia sẻ, đóng góp trách nhiệm chung, để mọi người dân, mọi dân tộc đều có thể thụ hưởng thành quả của hòa bình, hợp tác và phát triển”, Đại sứ Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh.
Theo Đại sứ, đây cũng là hình ảnh Việt Nam muốn tiếp tục khẳng định tại Liên hợp quốc: một đất nước độc lập, tự chủ, yêu chuộng hòa bình, tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, rộng mở với thế giới và sẵn sàng đồng hành, đóng góp vào những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.
Đối ngoại đa phương Việt Nam đang ngày càng chủ động, thực chất và có đóng góp sâu hơn vào các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế. Những sáng kiến và vai trò tại Liên hợp quốc thời gian qua cho thấy Việt Nam vừa bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa góp phần xây dựng các khuôn khổ hợp tác chung, qua đó cụ thể hóa đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng.