Đơn hàng đổ về Việt Nam
Hoạt động ngoại thương của Việt Nam tiếp tục lập kỷ lục mới khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong tháng 7/2026 đạt gần 110 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.
Đây cũng là tháng thứ hai liên tiếp, quy mô thương mại vượt mốc 100 tỷ USD, sau lần đầu tiên đạt 104,2 tỷ USD vào tháng 6.
Đơn hàng xuất khẩu tăng mạnh đã kéo theo nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện và vật tư phục vụ sản xuất, tạo động lực để cả xuất khẩu và nhập khẩu cùng tăng trưởng cao.
 |
Lũy kế 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đạt gần 660 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng gần 145 tỷ USD và vượt xa tốc độ tăng trưởng mục tiêu.
Trong đó, xuất khẩu đạt gần 320 tỷ USD, tăng 21,7% (tăng gần 57 tỷ USD), còn nhập khẩu đạt khoảng 340 tỷ USD, tăng 34,8% (tăng thêm 87,7 tỷ USD).
Con số ấn tượng về tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong 7 tháng đầu năm một lần nữa khẳng định năng lực của nền kinh tế trong hoạt động ngoại thương và tiềm năng vững chắc trên bản đồ thương mại toàn cầu, đồng thời phản ánh đà tăng trưởng mạnh của thương mại và thu hút vốn FDI.
Với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực tiếp tục tăng trưởng mạnh trong tháng 7, đóng góp đáng kể vào đà tăng của thương mại và xuất khẩu cả nước trong 7 tháng đầu năm.
Dẫn dắt tăng trưởng xuất khẩu tiếp tục là nhóm hàng điện tử với hai "đầu tàu" là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cùng điện thoại và linh kiện.
Đơn hàng xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh, giúp Việt Nam liên tiếp lập kỷ lục thương mại mới và tạo nền tảng hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số trong năm 2026.
Trong 7 tháng đầu năm, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 85,17 tỷ USD, tăng 50,1% so với cùng kỳ, trong khi điện thoại và linh kiện đạt 38,5 tỷ USD, tăng 18,6%.
Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác cũng duy trì đà tăng trưởng mạnh, đạt 40,15 tỷ USD, tăng 24,6%.
Chỉ riêng ba nhóm hàng chủ lực này đã mang về gần 164 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
Trong khi đó, các ngành xuất khẩu truyền thống như dệt may, da giày và gỗ ghi nhận mức tăng trưởng khiêm tốn hơn. Kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt gần 22,9 tỷ USD, tăng 1,1%; giày dép đạt 11,63 tỷ USD, tăng 0,7%; còn gỗ và sản phẩm gỗ đạt 10,2 tỷ USD,tăng 5,6% so với cùng kỳ.
Kết quả này cho thấy, động lực tăng trưởng xuất khẩu hiện chủ yếu đến từ nhóm hàng công nghệ và công nghiệp chế biến, chế tạo.
Nhóm sản phẩm nông nghiệp cũng nỗ lực bứt phá. Riêng trong tháng 7, thủy sản và rau quả đều đạt doanh thu xuất khẩu trên 1 tỷ USD (thủy sản đạt 1,1 tỷ USD, rau quả đạt 1,076 tỷ USD). Lũy kế hết tháng 7, thủy sản đạt 6,85 tỷ USD, tăng gần 13%; rau quả đạt gần 4,8 tỷ USD, tăng 23,6%.
Ngành cà phê dù không còn duy trì tốc độ bứt phá như năm 2025 - thời điểm lập kỷ lục với 1,59 triệu tấn và 8,92 tỷ USD - vẫn đóng góp 5,45 tỷ USD sau 7 tháng đầu năm, tiếp tục nằm trong nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực.
Lượng đơn hàng xuất khẩu gia tăng đã tạo động lực mạnh cho hoạt động sản xuất trong nước.
Theo S&P Global, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 7 tăng lên 52,9 điểm từ mức 51,8 điểm của tháng trước, cho thấy sức khỏe của lĩnh vực sản xuất tiếp tục được cải thiện.
Đáng chú ý, số lượng đơn hàng xuất khẩu mới tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 7/2024, phản ánh nhu cầu từ các thị trường quốc tế đang phục hồi rõ nét và các nhà sản xuất trong nước đã tận dụng kịp thời cơ hội từ thị trường.
Một yếu tố hỗ trợ đáng kể cho hoạt động sản xuất là áp lực lạm phát đã hạ nhiệt. Theo các doanh nghiệp tham gia khảo sát của S&P Global, chi phí đầu vào tăng chậm hơn, qua đó tạo điều kiện cải thiện hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, ngành sản xuất Việt Nam đã khởi đầu nửa cuối năm 2026 với tín hiệu tích cực khi đà tăng trưởng tiếp tục được củng cố. Áp lực lạm phát hạ nhiệt cùng nhu cầu khách hàng phục hồi đã tạo điều kiện để doanh nghiệp gia tăng đơn hàng mới, trong đó có các đơn hàng xuất khẩu.
Triển vọng xuất khẩu cuối năm
Về tổng thể, hoạt động xuất khẩu trong 5 tháng cuối năm được dự báo vẫn duy trì đà tăng trưởng. Tuy nhiên, phán quyết mới của Mỹ áp thuế đối với 60 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam, theo Mục 301 liên quan đến việc chưa ban hành hoặc chưa thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất toàn bộ hoặc một phần bằng lao động cưỡng bức, có hiệu lực từ ngày 24/7, sẽ tạo ra những tác động khác nhau đối với từng ngành hàng.
Với thủy sản, sau khi tăng trưởng cao trong tháng 7 với doanh số trên 1,1 tỷ USD, các doanh nghiệp nhận định đà tăng trưởng trong những tháng tới sẽ chậm lại khi chính sách thuế của Mỹ bắt đầu "ngấm" vào đơn hàng.
Do độ trễ của hợp đồng và thời gian vận chuyển, tác động đầy đủ sẽ thể hiện rõ hơn từ tháng 8 và trong quý IV/2026.
Dệt may và da giày - hai ngành sử dụng nhiều lao động và phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ - được dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực tăng trưởng chậm trong những tháng cuối năm. Điều này khiến chặng đường cán đích mục tiêu 48 tỷ USD của ngành dệt may và 30 tỷ USD của ngành da giày trở nên khó khăn hơn.
Ở chiều tích cực, nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nằm trong danh mục được Mỹ miễn áp dụng mức thuế bổ sung 12,5% theo Mục 301. Đáng chú ý là nhóm điện tử, máy tính, bán dẫn - động lực tăng trưởng lớn nhất của xuất khẩu hiện nay - cùng với nông sản thô hoặc chưa qua chế biến sâu, năng lượng và phân bón.
Việc nhiều mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn sang Mỹ được miễn thuế sẽ góp phần giảm áp lực lên hoạt động xuất khẩu, tạo động lực để Việt Nam duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm 2026, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho năm 2027.
Đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số trong năm 2026 là khả thi.
Đáng chú ý, xuất khẩu liên tiếp lập kỷ lục trong hai tháng gần đây. Tháng 6, kim ngạch xuất khẩu lần đầu vượt mốc 50 tỷ USD, đạt 50,9 tỷ USD; sang tháng 7 tiếp tục tăng lên 53,08 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, cả năm 2025, tháng có kim ngạch xuất khẩu cao nhất cũng chỉ đạt khoảng 44 tỷ USD.
Việc liên tục thiết lập các kỷ lục mới cho thấy, xuất khẩu vẫn là động lực tăng trưởng nổi bật của nền kinh tế trong năm 2026.
Dù những tháng cuối năm được dự báo sẽ đối mặt với không ít thách thức từ biến động thương mại và chính sách thuế của các thị trường lớn, kết quả đạt được sau 7 tháng đã tạo dư địa thuận lợi để hoạt động xuất khẩu tiến gần hơn mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Rào cản thương mại dẫu nhiều hơn, song các doanh nghiệp vẫn đang khai thác hiệu quả các thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ, Trung Quốc, EU và ASEAN.
Thuế quan 12,5% của Mỹ tạo thêm rào cản cho xuất khẩu, nhưng tác động không diễn ra đồng đều mà có sự phân hóa giữa các ngành. Điều này góp phần tạo sự bù đắp giữa các nhóm ngành xuất khẩu, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng chung.
Sâu xa hơn, khi các thị trường nhập khẩu lớn tăng thuế quan và siết chặt các quy định về lao động, sở hữu trí tuệ, đây cũng là hồi chuông cảnh báo các doanh nghiệp về yêu cầu nâng cao năng lực đáp ứng và tuân thủ.
Ở góc độ dài hạn, các chuyên gia cho rằng, những yêu cầu ngày càng khắt khe về thương mại, lao động và sở hữu trí tuệ từ Mỹ cũng như các thị trường phát triển sẽ tạo động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao tiêu chuẩn quản trị, tái cấu trúc sản xuất, chủ động hơn về nguồn nguyên liệu, đồng thời tăng tính minh bạch trong từng mắt xích của chuỗi cung ứng.
Việt Nam hiện nằm trong nhóm 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, với độ mở kinh tế thuộc nhóm cao nhất toàn cầu, mọi biến động về địa chính trị, thương mại và chuỗi cung ứng quốc tế đều có thể tác động trực tiếp đến tăng trưởng xuất khẩu.
Ông Andrew Harker vẫn khuyến nghị rằng, tâm lý kinh doanh chưa trở lại mức trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Điều này đồng nghĩa triển vọng của ngành sản xuất trong nửa cuối năm vẫn sẽ chịu ảnh hưởng đáng kể từ những diễn biến địa chính trị trên thế giới.
Đặc biệt, một trong những thách thức nữa là bảo đảm cán cân thương mại hài hòa, bền vững.
Theo Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, nhập siêu chủ yếu là do biến động giá xăng dầu, linh kiện điện tử thế giới và doanh nghiệp tăng nhập khẩu tư liệu sản xuất. Tuy nhiên, nếu nhập khẩu chậm chuyển hóa thành hoạt động sản xuất - kinh doanh và xuất khẩu thì sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng, thị trường ngoại hối và tỷ giá...
Dự báo nếu duy trì kim ngạch xuất khẩu bình quân 44-45 tỷ USD/tháng trong 5 tháng còn lại của năm 2026, thì xuất khẩu cả năm của Việt Nam có thể cán đích 540-545 tỷ USD.
