Các biện pháp được công bố bao gồm xuất khẩu các mặt hàng “lưỡng dụng” – có thể sử dụng cho mục đích dân sự và quân sự – sang 20 tổ chức Nhật Bản, bao gồm 5 công ty con của Mitsubishi Heavy Industries cũng như cơ quan vũ trụ của Nhật Bản.
Ngoài ra, Bộ Thương mại Trung Quốc cũng đã bổ sung thêm 20 tổ chức Nhật Bản khác vào “danh sách theo dõi” yêu cầu xem xét nghiêm ngặt hơn đối với các mặt hàng xuất khẩu có thể được sử dụng cho mục đích quân sự.
“Các biện pháp nêu trên nhằm kiềm chế quá trình ‘tái vũ trang’ và tham vọng hạt nhân của Nhật Bản, đồng thời hoàn toàn chính đáng, hợp lý và phù hợp với pháp luật…Các tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản trung thực, tuân thủ pháp luật không có gì phải lo ngại”, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết.
Trong khi đó, một quan chức Bộ Thương mại Nhật Bản cho biết nước này sẽ “có những biện pháp thích hợp” sau khi phân tích tác động của các biện pháp hạn chế mới.
Tháng trước, Trung Quốc đã tuyên bố siết chặt kiểm soát xuất khẩu sang Nhật Bản đối với các mặt hàng có tiềm năng sử dụng cho mục đích quân sự.
Điều này làm dấy lên lo ngại rằng Trung Quốc có thể làm tắc nghẽn nguồn cung cấp các khoáng sản đất hiếm quan trọng, một số trong đó nằm trong danh sách hàng hóa “lưỡng dụng” của Trung Quốc.
Động thái mới nhất nhắm vào hàng chục tập đoàn công nghiệp lớn của Nhật Bản, bao gồm các công ty đóng tàu và hàng không vũ trụ. Một số công ty được liệt kê hoạt động trong ngành công nghiệp quốc phòng, sản xuất các thiết bị bao gồm tàu chiến, máy bay chiến đấu và tên lửa cho quân đội Nhật Bản.
Theo Noriyuki Kawamura, giáo sư danh dự về quan hệ Nhật – Trung tại Đại học Ngoại ngữ Nagoya, các doanh nghiệp Nhật Bản giao dịch với Trung Quốc vốn đã chịu ảnh hưởng bởi việc xét duyệt kéo dài.
“Với thông báo hôm nay, có thể dự đoán quy trình sẽ còn bị siết chặt hơn nữa. Tôi cho rằng đây sẽ là một đòn giáng mạnh vào các công ty liên quan”, ông cho biết.
Trong khi đó, Yee Kuang Heng, giáo sư an ninh quốc tế tại Đại học Tokyo cho biết các doanh nghiệp Nhật Bản là những khách hàng lớn mua các khoáng sản chiến lược như gali và germani từ Trung Quốc; trong đó, gali nitride được sử dụng trong cảm biến radar trên các tàu chiến của Nhật Bản.
“Trong ngắn hạn, tác động có thể hạn chế nhờ lượng dự trữ giúp giảm bớt gián đoạn. Nhưng nếu các biện pháp kiểm soát kéo dài, thiệt hại là điều có thể xảy ra”, ông cho biết.