Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Nghị quyết sáng 7/11.
Sáng 7/11, tiếp chương trình Kỳ họp thứ 2 - Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Tờ trình tóm tắt và Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.
7 nhóm chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo Nghị quyết tập trung xây dựng các chính sách mang tính then chốt thuộc thẩm quyền của Quốc hội để tháo gỡ điểm nghẽn trong phát triển du lịch, tạo cơ chế chính sách đột phá để khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, đưa du lịch phát triển đột phá, khẳng định vị thế ngành kinh tế mũi nhọn, là một động lực tăng trưởng mới của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Định hướng là phát triển du lịch Việt Nam chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng cao, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, bảo đảm nguyên tắc không nhắc lại các cơ chế chính sách đã được quy định.
Dự thảo Nghị quyết sau khi được tiếp thu chỉnh lý gồm 14 điều, với 7 nhóm chính sách cụ thể:
Thứ nhất, về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với các dự án du lịch. Dự thảo xác định địa bàn ưu tiên theo tinh thần Nghị quyết 26, đồng thời phân loại dự án theo các điều kiện tăng dần để áp dụng chính sách hỗ trợ, ưu đãi tương ứng, gồm: dự án du lịch chất lượng cao; dự án du lịch động lực; dự án du lịch động lực mang tính chiến lược.
Cả 3 loại dự án này không bao gồm các hạng mục, hợp phần kinh doanh dịch vụ casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản. Mức ưu đãi, hỗ trợ về thuế, đất đai, hạ tầng được áp dụng tương tự mức quy định tại các pháp luật liên quan đối với những đối tượng khác, nhưng chưa có quy định áp dụng cho dự án du lịch.
Nguyên tắc đặt ra là ưu đãi chỉ áp dụng đối với các hạng mục, hoạt động du lịch. Đối với dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, sinh thái, làng nghề quy mô vừa và nhỏ, dự thảo đề xuất hỗ trợ hạ tầng thiết yếu, đào tạo, bảo tồn văn hóa, chuyển đổi số và xúc tiến theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Thứ hai, về hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch. Dự thảo đề xuất thí điểm giảm tiền thuê đất đối với phần diện tích cảnh quan, cây xanh, mặt nước, không gian sử dụng chung không khai thác kinh doanh trực tiếp của khách sạn, khu nghỉ dưỡng từ 4 sao trở lên.
Thứ ba, về hỗ trợ, ưu đãi đối với các mô hình kinh doanh du lịch mới. Các mô hình được đề cập gồm mô hình có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kinh doanh trên nền tảng số, tổ hợp hưu trí, du lịch giải trí, văn hóa, thể thao, kết hợp du lịch với chăm sóc sức khỏe. Đồng thời, khuyến khích các mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Thứ tư, về thử nghiệm có kiểm soát một số mô hình, hoạt động kinh doanh du lịch. Đối với tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội, khu giải trí tích hợp quy mô lớn, dự thảo đề xuất áp dụng thủ tục rút gọn, cấp phép một lần.
Thứ năm, về hỗ trợ phát triển nhân lực du lịch. Ngân sách nhà nước sẽ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao và nhân lực chuyên sâu trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sáng tạo nội dung số, ngoại ngữ, kỹ năng nghề, quản trị du lịch. Chính sách cũng hướng tới phát triển nhân lực tại chỗ ở các địa bàn du lịch cộng đồng.
Thứ sáu, về thị thực đặc biệt. Dự thảo đề xuất các chính sách tạo thuận lợi cho khách du lịch quốc tế trong nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú; mở rộng miễn thị thực song phương đối với khách từ các thị trường trọng điểm; áp dụng thị thực linh hoạt.
Đồng thời, thí điểm có kiểm soát đối với người nước ngoài làm việc từ xa, khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe dài ngày; tạo thuận lợi về giấy phép lao động, thị thực và tạm trú cho chuyên gia, nghệ sĩ nước ngoài làm việc tại các dự án du lịch.
Thứ bảy, về hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch. Dự thảo đề xuất ưu tiên bố trí vốn đầu tư cho hạ tầng thiết yếu và hạ tầng giao thông kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế đến các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia. Ngân sách trung ương cũng ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho các địa phương phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo Nghị quyết cơ bản không phát sinh về nhân lực, bộ máy so với hiện hành. Nguồn lực tài chính cơ bản bảo đảm thực hiện nghị quyết từ nguồn ngân sách trung ương, địa phương và các nguồn khác theo quy định của pháp luật.
"Nghị quyết khi được Quốc hội thông qua sẽ có tác động tích cực khơi thông các nguồn lực, tạo đột phá cho phát triển du lịch, định hình khung khổ pháp lý quan trọng để Chính phủ quy định cụ thể, có thể điều chỉnh linh hoạt, kịp thời khắc phục tháo gỡ khó khăn vướng mắc, đạt được các mục tiêu, nhiệm vụ mà Nghị quyết số 26-NQ/TW đã đề ra", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Ưu tiên đầu tư theo hiệu quả kinh tế - xã hội, gắn với phát triển du lịch bền vững
Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm kịp thời thể chế hóa và triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị. Hồ sơ bảo đảm đầy đủ theo quy định.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết |
Ủy ban tán thành việc ban hành một số cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Quốc hội mà chưa được luật quy định hoặc đã quy định nhưng chưa đủ mạnh để tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch; tập trung vào các dự án có khả năng dẫn dắt, lan tỏa, thúc đẩy du lịch phát triển đột phá tại các địa bàn theo định hướng phát triển.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu với các luật có liên quan, đặc biệt là những dự án luật đang được trình Quốc hội tại kỳ họp này; đồng thời hoàn thiện quy định về phân quyền, phân cấp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi. Ủy ban đề nghị "làm rõ hơn các tác động đối với ngân sách và phương án bảo đảm nguồn lực của từng chính sách".
Về nguyên tắc thực hiện, Uỷ ban đề nghị nhấn mạnh các nguyên tắc: Ưu tiên đầu tư theo hiệu quả kinh tế - xã hội, gắn với phát triển du lịch bền vững; Bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư, nhất là người dân vùng khó khăn, được tham gia và thụ hưởng thực chất; Quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong lựa chọn dự án, áp dụng chính sách; trách nhiệm kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả; cơ chế xử lý vi phạm, trục lợi.
Về phân loại, điều kiện dự án du lịch được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch: Ủy ban cơ bản tán thành quy định của dự thảo Nghị quyết về việc phân loại dự án du lịch được hưởng ưu đãi theo 5 tiêu chí về loại hình, quy mô, địa bàn, hiệu quả kinh tế, phát triển bền vững.
Đồng thời, đề nghị: các loại hình dự án cần bám sát quy định tại Nghị quyết số 26-NQ/TW; ưu tiên các chính sách đối với doanh nghiệp du lịch trong nước. Làm rõ căn cứ xác định và tính khả thi đối với quy định về tiêu chí quy mô vốn đầu tư tối thiểu của dự án và tỷ lệ vốn đầu tư dành cho du lịch. Bảo đảm các dự án du lịch được hỗ trợ, ưu đãi đều loại trừ các hợp phần kinh doanh dịch vụ ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược, kinh doanh bất động sản; gắn ưu đãi với kết quả thực hiện.
Đối với dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề truyền thống quy mô vừa và nhỏ, đề nghị quy định rõ tiêu chí, điều kiện và cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm cộng đồng dân cư thực sự là chủ thể tham gia, quản lý, cung ứng dịch vụ và thụ hưởng lợi ích, gắn với bảo tồn văn hóa, tri thức bản địa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững.
Ủy ban cũng lưu ý cần quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong lựa chọn dự án, áp dụng chính sách; trách nhiệm kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả và cơ chế xử lý vi phạm, trục lợi.
