Tỷ giá đảo chiều, trái phiếu chịu áp lực kép
Sau nhiều tháng hưởng lợi từ đồng USD suy yếu và lạm phát hạ nhiệt, trái phiếu nội tệ giảm hơn 5% kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát cuối tháng 2/2026, mức giảm này gần gấp đôi so với trái phiếu phát hành bằng USD.
Bức tranh tiền tệ toàn cầu cũng phản ánh rõ xu hướng này. Trước xung đột, có 17/22 đồng tiền chủ chốt của các thị trường mới nổi tăng giá so với USD, nhưng hiện chỉ còn 6 đồng tiền duy trì được đà tăng. Ngoại trừ đô la Hồng Kông (HKD) tương đối ổn định, phần lớn các đồng tiền còn lại đều chịu áp lực mất giá mạnh.
Theo Bloomberg, nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu của Nam Phi và Hungary đã lỗ khoảng 10% trong tháng 3/2026 do đồng nội tệ giảm sâu. Tại Mexico và Indonesia, các chiến lược gia Goldman Sachs cho biết, thị trường vẫn đang chật vật tìm điểm dừng của đà giảm.
Cú sốc năng lượng kích hoạt làn sóng rút vốn
Nguyên nhân cốt lõi, theo các chuyên gia, là cú sốc năng lượng. Xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung, đẩy giá dầu và khí đốt tăng nhanh, làm dấy lên lo ngại lạm phát toàn cầu quay trở lại.
Ông Thierry Larose, nhà quản lý danh mục tại Vontobel Asset Management nhận định, trái phiếu nội tệ thị trường mới nổi “trở thành nạn nhân chính trong môi trường né tránh rủi ro”. Đà tăng mạnh của giá năng lượng đã tái định hình kỳ vọng lạm phát và khuếch đại biến động của nhóm tài sản này.
Phản ứng chính sách cũng đến nhanh. Theo Bloomberg, các nhà hoạch định chính sách từ Đông Âu đến Mỹ Latinh phát tín hiệu có thể duy trì lãi suất cao lâu hơn, thậm chí tăng thêm để kiểm soát giá cả. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng cảnh báo, rủi ro lạm phát mới có thể làm chệch hướng lộ trình cắt giảm lãi suất, trong khi một quan chức Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đề cập khả năng tăng lãi suất ngay từ tháng 4/2026.
Trên thực tế, thiệt hại không đồng đều. Trái phiếu nội địa của Nam Phi và Hungary mất khoảng 10% trong tháng 3 do đồng tiền giảm mạnh nhất trong khối. Trong khi đó, Goldman Sachs nhận định, thị trường Mexico và Indonesia vẫn “đang tìm đáy”, chưa có tín hiệu rõ ràng về điểm dừng.
Tái cơ cấu danh mục trong môi trường rủi ro cao
Trước bối cảnh này, các quỹ lớn đang tái cơ cấu danh mục theo hướng thận trọng hơn. Ông Thierry Larose cho biết, Công ty đang giảm tỷ trọng ở các đồng tiền biến động cao tại Mỹ Latinh, Đông Âu, Trung Đông và châu Phi, chuyển sang châu Á với ưu tiên won Hàn Quốc và đô la Đài Loan (Trung Quốc) - những thị trường có dư địa chính sách tốt hơn để ứng phó với cú sốc năng lượng và bảo vệ tỷ giá.
Tại Invesco, ông Wim Vandenhoeck - đồng trưởng bộ phận trái phiếu thị trường mới nổi, lại chọn cách thu hẹp rủi ro và tập trung vào các giao dịch khai thác chênh lệch giữa các tài sản liên quan (carry trade), thay vì đặt cược vào xu hướng chung, với trọng tâm ở Trung và Đông Âu.
Dù vậy, không phải mọi thị trường đều chịu thiệt. Colombia là ngoại lệ khi trái phiếu nội địa mang lại lợi nhuận 3,6%, nhờ thị trường đã sớm phản ánh kỳ vọng tăng lãi suất. Đồng tiền của các nước xuất khẩu hàng hóa như real Brazil hay peso Colombia cũng hưởng lợi từ carry trade nhờ mức lãi suất nội địa cao.
Tại Mỹ, cú sốc giá dầu đã làm suy yếu kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách, đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc lên mức cao nhất nhiều tháng. Ông John Briggs từ Natixis nhận định, chừng nào xung đột còn kéo dài, thị trường còn lo ngại lạm phát hơn là quan tâm đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, một số chuyên gia như ông George Catrambone từ DWS cảnh báo, nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao quá lâu, trọng tâm rủi ro có thể chuyển sang suy thoái kinh tế toàn cầu.