Cần cơ chế đủ sức cạnh tranh để hút dự án chiến lược
Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố về chính sách hỗ trợ đối với dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm; dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn; dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo.
Theo cơ quan soạn thảo, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, cuộc cạnh tranh toàn cầu về công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo đang diễn ra ngày càng sâu rộng và quyết liệt, việc thu hút các dự án đầu tư chiến lược trong các lĩnh vực này trở thành yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế bền vững.
Tuy nhiên, các dự án sản xuất chip bán dẫn, xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đòi hỏi chi phí đầu tư ban đầu rất lớn cho hệ thống nhà xưởng chuyên dụng, hạ tầng kỹ thuật chuyên dụng và các trang thiết bị, máy móc có giá trị lớn.
Các cơ chế ưu đãi hiện hành (như miễn, giảm tiền thuê đất, thuế thu nhập doanh nghiệp...) là cần thiết nhưng chưa đủ sức cạnh tranh vượt trội. Các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực này cần các chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp để giảm bớt gánh nặng chi phí đầu tư ban đầu và chia sẻ rủi ro.
Trong khi đó, nhiều quốc gia và các địa phương trong khu vực đang triển khai các gói trợ cấp, chính sách hỗ trợ tài chính với quy mô lớn để thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Nếu TP.HCM không có chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp đủ hấp dẫn, Thành phố sẽ giảm sức cạnh tranh trong việc thu hút các dự án mang tính chiến lược này.
Cơ quan soạn thảo đề xuất 3 nhóm dự án được hỗ trợ, gồm dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm; dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn; dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo.
Về mức hỗ trợ, dự thảo đề xuất hỗ trợ trực tiếp theo giá trị quyết toán vốn đầu tư của từng hạng mục.
Cụ thể, Thành phố dự kiến hỗ trợ 5% giá trị quyết toán đối với hạng mục xây dựng nhà máy và hạ tầng kỹ thuật, với mức tối đa 100 tỷ đồng.
Đối với hạng mục trang thiết bị, máy móc, mức hỗ trợ là 2% giá trị quyết toán, tối đa 100 tỷ đồng.
Tổng mức hỗ trợ không vượt quá 200 tỷ đồng cho mỗi dự án. Trường hợp dự án đầu tư mở rộng, hạn mức hỗ trợ sẽ được tính cộng dồn giữa dự án mới và dự án mở rộng của cùng một chủ đầu tư.
Nhà đầu tư phải cam kết chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực
Để được xem xét hỗ trợ, dự án phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư và khả năng lan tỏa cho hệ sinh thái công nghệ.
Theo đó, dự án phù hợp với chương trình phát triển kinh tế số, phát triển công nghiệp công nghệ số của TP.HCM và nằm trong danh mục sản phẩm công nghệ số trọng điểm do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
Trường hợp chủ đầu tư là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, phải có cam kết bằng văn bản về lộ trình chuyển giao công nghệ, đào tạo và phát triển đội ngũ nhân sự trong nước theo quy định của pháp luật về chuyển giao công nghệ.
Ngoài ra, chủ đầu tư có kế hoạch phát triển nguồn nhân lực chi tiết cho dự án, trong đó xác định rõ số lượng kỹ sư, chuyên gia, lao động chất lượng cao sẽ được tuyển dụng và đào tạo; đồng thời có thỏa thuận hợp tác bằng văn bản với ít nhất một trường đại học hoặc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn TP.HCM để triển khai các chương trình đào tạo, thực tập.
Dự án có kế hoạch hợp tác nghiên cứu và phát triển (R&D) với các tổ chức khoa học và công nghệ, cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thành phố; hoặc có văn bản cam kết về việc thành lập Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời hạn tối đa 36 tháng kể từ thời điểm dự án được đưa vào khai thác, vận hành.
Một điều kiện khác là chủ đầu tư có cam kết bằng văn bản về việc ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ, nhà cung cấp phụ trợ trong nước; tham gia phát triển chuỗi cung ứng nội địa và có lộ trình bảo đảm đạt các mục tiêu về tỷ lệ nội địa hóa tham chiếu với quy định của pháp luật về công nghệ cao.
Dự thảo cũng quy định một số điều kiện để dự án được giải ngân hỗ trợ.
Theo đó, dự án phải được cấp có thẩm quyền chấp thuận đầu tư theo quy định của pháp luật; công trình đã hoàn thành xây dựng, nghiệm thu, đưa vào khai thác và hoàn tất quyết toán vốn đầu tư, đồng thời có báo cáo kiểm toán độc lập.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư phải cam kết duy trì hoạt động dự án tối thiểu ba năm kể từ khi đưa vào vận hành và không chuyển nhượng dự án trong thời gian này, trừ trường hợp bên nhận chuyển nhượng đáp ứng đầy đủ các điều kiện và kế thừa toàn bộ nghĩa vụ theo Nghị quyết.