Cần sự đồng thuận trên toàn hệ thống ngân hàng trong việc cắt giảm lãi suất cho vay.
Như vậy, sau những động thái riêng lẻ trong việc giảm lãi suất cho vay của một số ngân hàng thương mại cổ phần vừa qua, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có văn bản đề nghị Hiệp hội Ngân hàng trao đổi, thống nhất với các thành viên của Hiệp hội để việc giảm lãi suất được thực hiện trên toàn hệ thống ngân hàng. Lý do được đưa ra là, nếu như không sớm đạt được việc giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp, không chỉ các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, sẽ phải đối mặt với nguy cơ đình trệ, mà yếu tố rủi ro trong hoạt động của các ngân hàng thương mại cũng sẽ tăng lên.
Trong khảo sát của VCCI, một tỷ lệ rất cao, tới gần 74% trong tổng số gần 300 doanh nghiệp được hỏi, gặp khó khăn về tiếp cận vốn kinh doanh. Nguyên nhân do lãi suất quá cao được trên 73% DN cho là khó khăn chính. Số doanh nghiệp có thể vay được vốn theo đúng nhu cầu chỉ khoảng 10,5%. Trong bối cảnh vẫn có tới gần 75% doanh nghiệp xem ngân hàng là kênh huy động vốn chủ yếu của mình, bức tranh về hoạt động sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp thực sự đáng lo ngại nếu không có một giải pháp đột phá nào.
Hơn thế, với bối cảnh lạm phát vẫn được giới chuyên gia kinh tế dự báo ở mức cao như hiện nay, khó khăn về xuất khẩu bắt đầu xuất hiện rõ khi kim ngạch xuất khẩu tháng 9/2008 giảm khá mạnh, chỉ đạt 5,3 tỷ USD so với mức 6 tỷ USD của tháng 8. Một số mặt hàng quan trọng có kim ngạch giảm như dệt may giảm khoảng 100 triệu USD xuống còn 820 triệu USD, giày dép giảm gần 70 triệu USD xuống còn 320 triệu USD…
Trong tình hình này, cho dù nỗ lực từ doanh nghiệp là rất lớn khi 56% DN cho biết sẽ mở rộng thị trường kinh doanh, 41,3% doanh nghiệp dự định mở rộng quy mô, thì khả năng thực hiện các kế hoạch này rất khó khăn. Thậm chí, khảo sát mới nhất của VCCI cho thấy, nếu lãi suất cho vay không giảm, thì với mặt bằng mức lãi suất cho vay xấp xỉ 21% như hiện nay, hàng loạt kế hoạch, dự án kinh doanh buộc phải phá sản. Thậm chí, tỷ lệ 52,4% doanh nghiệp muốn giữ nguyên quy mô sản xuất sẽ khó thể đạt được.
Cũng mới đây, Hiệp hội Làng nghề Việt
Với các doanh nghiệp khu vực nông thôn, nghiên cứu của Ban thể chế nông thôn, Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông thôn tại Vĩnh Phúc và Hà Tây (cũ) đã phát hiện rằng, việc không tiếp cận được tới các thông tin, sự hỗ trợ cần thiết trong tiếp cận vốn, đất đai đang khiến số lượng các doanh nghiệp "thoi thóp" tăng mạnh. Thậm chí, theo kết quả cuộc khảo sát, khoảng 50 - 70% DN rất có thể sẽ "biến mất" do không còn khả năng duy trì hoạt động. Nhiều doanh nghiệp hiện đang trong tình trạng hoạt động cầm chừng hoặc tìm kiếm các nguồn vốn từ người thân, thay cho khoảng thiếu hụt về vốn vay từ ngân hàng.
Có thể nói, khó khăn lớn đang biến cơ hội để sàng lọc doanh nghiệp chất lượng kém, thiếu năng lực, thiếu kinh nghiệm thành thách thức cho cả những doanh nghiệp có tiềm lực, khả năng phát triển. Những biến động bất thường, liên tục của thị trường đang kéo dài những căng thẳng trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, cũng như các kế hoạch duy trì hoạt động của nhiều doanh nghiệp. Ngay cả những kế hoạch chuyển đổi, thay thế sản phẩm, hướng kinh doanh để phù hợp với bối cảnh mới cũng buộc phải lui lại khi các bài toán lợi nhuận đều không thể đáp ứng nổi mức lãi suất cho vay hiện nay. Các doanh nghiệp đều cho rằng, nếu tình trạng lãi suất cho vay cao không tìm được lời giải, rào cản giữa ngân hàng và doanh nghiệp không có lối thông hợp lý, những ách tắc sẽ liên luỵ tới hoạt động của không chỉ một vài ngân hàng. Giải pháp giảm lãi suất cho vay có thể sẽ khiến một vài ngân hàng không đạt được các kế hoạch kinh doanh của mình trong năm nay, song sự chung tay chia sẻ khó khăn vào thời điểm hiện tại sẽ tạo sức bền vững chung cho cả cộng đồng doanh nghiệp cũng như nền kinh tế.
