Tại Phiên họp Chính phủ chuyên đề ngày 23/6, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh cần tập trung nguồn lực cho công nghệ lõi và sản phẩm công nghệ chiến lược, lấy hiệu quả thương mại hóa làm thước đo.
Vấn đề này được báo chí quan tâm tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 do Văn phòng Chính phủ tổ chức trưa 4/7. Câu hỏi được gửi tới Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), đề nghị cho biết đến cuối năm 2026, những sản phẩm công nghệ chiến lược nào có thể tạo đột phá rõ nét.
Trả lời báo chí tại Họp báo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã rất quyết liệt triển khai các nhiệm vụ liên quan đến công nghệ chiến lược.
Ngay trong tháng 5/2026, sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 6/5/2026 giao 20 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược cho các bộ, ngành, Thủ tướng đã trực tiếp chủ trì hai cuộc họp về lĩnh vực này.
Công nghệ chiến lược là gì?
Theo khoản 2 Điều 3 Luật Công nghệ cao 2025 (có hiệu lực từ 01/07/2026), "Công nghệ chiến lược là công nghệ có tính đột phá và lan tỏa, được Nhà nước xác định tập trung đầu tư phát triển nhằm tăng cường năng lực tự chủ công nghệ, tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững".
"Sản phẩm công nghệ chiến lược là sản phẩm hoặc dịch vụ được tạo ra từ công nghệ chiến lược, có khả năng tạo đột phá và chi phối chuỗi giá trị, thị trường hoặc có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quốc phòng, an ninh và tự chủ công nghệ của quốc gia".
Ngày 3/7, Thủ tướng tiếp tục chủ trì thêm một cuộc họp để chỉ đạo, đôn đốc các bộ, ngành đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng hiện là Tổ trưởng Tổ công tác của Chính phủ về công nghệ chiến lược và đã chủ trì 5 cuộc họp, đồng thời đi thăm, làm việc với 3 doanh nghiệp Việt Nam liên quan đến công nghệ chiến lược.
"Toàn bộ lãnh đạo Chính phủ đều rất quan tâm, chỉ đạo sâu sát các bộ, ngành. Hiện nay, không chỉ Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng Bộ KH&CN mà Bộ trưởng các bộ cũng rất quan tâm, chỉ đạo quyết liệt nội dung này", Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nói.
Thứ trưởng thông tin, tính đến ngày 1/7, theo số liệu Bộ KH&CN thống kê, Bộ đã tiếp nhận 28 hồ sơ đề nghị của các bộ, ngành, cơ quan Trung ương về triển khai ứng dụng và phát triển công nghệ chiến lược.
Theo kế hoạch, Bộ sẽ tập trung toàn bộ nguồn lực để rà soát, thẩm định các đề xuất, các bài toán liên quan đến công nghệ chiến lược. Mặc dù đây đều là những bài toán lớn, mới và rất khó, nhưng theo yêu cầu của Chính phủ, Bộ KH&CN sẽ hoàn thành thẩm định toàn bộ nội dung và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/7.
Qua rà soát sơ bộ các đề xuất của các bộ, ngành gửi đến, Bộ KH&CN nhận thấy có một số nhóm bài toán công nghệ có mức độ sẵn sàng cao, có khả năng tạo ra sản phẩm bước đầu ngay trong năm 2026.
Cụ thể gồm: AI Camera, robot di động tự hành, các sản phẩm UAV, nền tảng giáo dục thông minh và một số sản phẩm vaccine, sinh phẩm, công nghệ sinh học trong nông nghiệp.
Theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các bài toán về công nghệ chiến lược phải lấy hiệu quả thương mại làm thước đo cho các sản phẩm chiến lược. Bộ KH&CN đánh giá đây là những nhóm công nghệ mà Việt Nam đã có một số kết quả bước đầu hoặc có mẫu thử nghiệm.
| |
| Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương thông tin về triển khai sản phẩm công nghệ chiến lược |
Thông tin thêm, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, hiện nay có những doanh nghiệp trong nước sẵn sàng tham gia, có đủ năng lực và mong muốn sẵn sàng tham gia bài toán này, họ có thị trường và có những địa chỉ ứng dụng cụ thể.
Một số lĩnh vực Bộ KH&CN đánh giá có thể tham gia được như: Quản lý đô thị, giao thông, an ninh, nông nghiệp, sản xuất công nghiệp, logistics, y tế và giáo dục.
Bộ KH&CN đánh giá các công nghệ này có khả năng được đưa vào giải quyết các bài toán trong lĩnh vực này và có thể giải quyết được ngay.
Tuy nhiên, công nghệ chiến lược là lĩnh vực mới, khó và liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, vì vậy bắt buộc phải có sự vào cuộc của người đứng đầu các bộ, ngành, cơ quan ngang bộ và các địa phương.
Theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, người đứng đầu phải thực sự quyết tâm, thực sự vào cuộc thì việc triển khai mới đáp ứng được kỳ vọng của lãnh đạo Đảng và Nhà nước.
Bên cạnh đó, trong lĩnh vực KH&CN nói chung, đặc biệt là nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược nói riêng, đây là nhiệm vụ rất khó, thường mang tính dài hạn, gắn với năng lực tự chủ và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Vì vậy, đối với các công nghệ chiến lược có độ phức tạp cao như: Vệ tinh, đường sắt tốc độ cao hay các công nghệ liên quan đến đất hiếm, cần có quá trình nghiên cứu, phát triển kỹ lưỡng cùng lộ trình cụ thể đến năm 2026 và năm 2030.
"Chúng ta không thể kỳ vọng tất cả các công nghệ chiến lược đều có kết quả cụ thể ngay trong năm 2026. Tuy nhiên, với quyết tâm của tất cả các bộ, ngành, địa phương cùng sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tôi tin tưởng rằng đến cuối năm 2026, Việt Nam sẽ bước đầu đạt được một số kết quả cụ thể trong phát triển công nghệ chiến lược", ông Phương nói.
Ngày 28/12/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng ký Quyết định số 2815/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam nghiên cứu, làm chủ công nghệ thiết kế, tích hợp, chế tạo, thử nghiệm và đưa vào ứng dụng 06 sản phẩm công nghệ chiến lược gồm: Mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt; AI camera xử lý tại biên; Robot di động tự hành; Hệ thống và thiết bị mạng di động 5G; Hạ tầng mạng blockchain và các lớp ứng dụng truy xuất nguồn gốc, tài sản mã hóa; Thiết bị bay không người lái.
Phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng thay thế nhập khẩu, đáp ứng tối thiểu 30% thị trường trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài.
Hỗ trợ tối thiểu 30 doanh nghiệp và 10 viện nghiên cứu, trường đại học tham gia nghiên cứu, phát triển các công nghệ lõi, sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng cạnh tranh trên toàn cầu; hỗ trợ phát triển 100 doanh nghiệp phụ trợ cung ứng thiết bị và dịch vụ liên quan tới phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược.
Hỗ trợ hình thành tối thiểu 03 ngành công nghiệp chiến lược, tạo ra các dòng sản phẩm và dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao.