M&A mở rộng công suất, nợ vay gia tăng
Thuỷ điện Hủa Na niêm yết hơn 235,2 triệu cổ phiếu trên HOSE từ ngày 12/1/2024 với mã chứng khoán HNA. Tại thời điểm chào sàn, doanh nghiệp được đánh giá là đơn vị vận hành tương đối ổn định khi sở hữu Nhà máy Thuỷ điện Hủa Na - dự án có công suất thiết kế 180 MW với hai tổ máy, tổng mức đầu tư khoảng 7.092 tỷ đồng. Nhà máy có sản lượng điện trung bình hàng năm đạt 712,7 triệu kWh và đã vận hành thương mại từ năm 2013.
Tuy nhiên, việc chỉ sở hữu một nhà máy thuỷ điện tại thời điểm niêm yết cũng đặt ra dấu hỏi về dư địa tăng trưởng dài hạn. Nhận thức rõ hạn chế này, trước thềm lên sàn, Ban lãnh đạo Thuỷ điện Hủa Na đã công bố định hướng mở rộng quy mô thông qua việc tìm kiếm các dự án thuỷ điện vừa và nhỏ, đồng thời nghiên cứu đầu tư sang lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Đến tháng 10/2024, Thuỷ điện Hủa Na đã hoàn tất thương vụ thâu tóm Nhà máy Thuỷ điện Nậm Nơn tại Nghệ An. Dự án này có công suất lắp đặt 20 MW với hai tổ máy, được khởi công từ tháng 12/2011 và vận hành thương mại từ ngày 6/9/2014. Tổng mức đầu tư của dự án là 513 tỷ đồng, với diện tích đất thuê dài hạn 66.776 m2. Thương vụ M&A giúp doanh nghiệp nâng tổng công suất phát điện, song đồng thời cũng làm gia tăng nhu cầu vốn.
Trong giai đoạn từ ngày 31/12/2023 đến ngày 30/9/2025, tổng dư nợ vay của Thuỷ điện Hủa Na tăng thêm 266,4 tỷ đồng, lên mức 445,4 tỷ đồng, tương đương 13,2% vốn chủ sở hữu.
Theo kế hoạch kinh doanh năm 2026, Thuỷ điện Hủa Na dự kiến đầu tư khoảng 500 tỷ đồng cho các dự án mới, giá trị cụ thể sẽ được xác định sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Hoạt động đầu tư dự kiến tập trung vào quý III và quý IV, với tổng kế hoạch đầu tư cả năm lên tới gần 592 tỷ đồng, bao gồm cả các khoản đầu tư khác.
Cuối quý III/2025, Thuỷ điện Hủa Na ghi nhận 403,4 tỷ đồng tiền mặt, chiếm 10,3% tổng tài sản, nhưng mức tiền mặt này thấp hơn so với kế hoạch đầu tư năm 2026.
Đáng chú ý, sau hơn nửa đầu năm 2025 duy trì ở mức thấp, mặt bằng lãi suất đã bắt đầu xuất hiện tín hiệu đảo chiều khi nhiều ngân hàng thương mại điều chỉnh tăng lãi suất huy động, đồng thời room tín dụng dần thu hẹp vào cuối năm. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp có dư nợ vay gia tăng.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính của Thuỷ điện Hủa Na, trong tổng dư nợ vay 445,4 tỷ đồng tại ngày 30/9/2025, khoản vay lớn nhất là 347,48 tỷ đồng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Hà Nội. Khoản vay này được sử dụng cho mục đích đầu tư mua Nhà máy Thuỷ điện Nậm Nơn, với lãi suất áp dụng 6% tại thời điểm cuối quý III/2025.
Với kế hoạch đầu tư các dự án mới, Thuỷ điện Hủa Na cần tìm lời giải cho bài toán cân đối dòng tiền. Trong trường hợp không huy động thêm vốn từ cổ đông, doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng nợ vay - yếu tố cần được lưu ý trong môi trường lãi suất đang điều chỉnh tăng.
Theo dự báo của Công ty Chứng khoán ACB, lãi suất đầu vào bình quân các kỳ hạn của hệ thống ngân hàng trong năm 2026 có thể tăng thêm khoảng 1%/năm, thậm chí một số ngân hàng nhỏ có thể tăng tới 1,5%/năm. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống được dự báo giảm tốc nhẹ so với năm 2025, đạt khoảng 16%. Hai xu hướng này được đánh giá sẽ tạo áp lực lên chi phí vốn của nhiều doanh nghiệp niêm yết.
Như vậy, Thuỷ điện Hủa Na niêm yết khi mới sở hữu một dự án; để tìm kiếm động lực tăng trưởng, doanh nghiệp đã lựa chọn con đường mở rộng thông qua M&A, đi kèm với việc gia tăng sử dụng đòn bẩy tài chính. Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất tăng và dư nợ vay mở rộng, chi phí tài chính trong thời gian tới có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận mà doanh nghiệp đã xây dựng trong những năm qua.
Lợi nhuận tăng, thanh khoản cổ phiếu vẫn ở mức thấp
Chiến lược mở rộng công suất bằng M&A giúp Thuỷ điện Hủa Na cải thiện kết quả kinh doanh, nhưng đồng thời làm gia tăng dư nợ vay.
Về kết quả kinh doanh, trong 9 tháng đầu năm 2025, Thuỷ điện Hủa Na ghi nhận doanh thu đạt 851,5 tỷ đồng, tăng 60,9% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 378,9 tỷ đồng, tăng 121,5% và hoàn thành 204,5% kế hoạch năm. Kết quả này cho thấy hiệu quả rõ nét từ việc mở rộng công suất, cùng với điều kiện thuỷ văn thuận lợi.
Dù vậy, diễn biến cổ phiếu HNA trên sàn lại không phản ánh kết quả kinh doanh tích cực. Từ ngày 26/8/2025 đến ngày 6/1/2026, cổ phiếu HNA đã giảm 12,1%, từ 25.450 đồng/cổ phiếu xuống 21.500 đồng/cổ phiếu và giao dịch dưới đường trung bình động MA200. Thanh khoản bình quân trong 20 phiên gần nhất chỉ hơn 6.000 cổ phiếu/phiên, ở mức thấp so với lượng cổ phiếu lưu hành và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float).
Thực tế cho thấy, để cổ phiếu niêm yết trên HOSE có thể thu hút dòng tiền, bên cạnh tăng trưởng kinh doanh, thanh khoản là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư dễ dàng mua bán. Với thanh khoản thấp kéo dài, cổ phiếu Thuỷ điện Hủa Na tiếp tục là rào cản đối với dòng tiền, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân quan tâm đến nhóm cổ phiếu năng lượng - vốn được xem là nhóm phòng thủ trong những giai đoạn thị trường biến động.
Nhận định về vấn đề này, ông Lâm Văn Vân, đại diện Quỹ đầu tư ECI Capital cho rằng, việc niêm yết doanh nghiệp chỉ thực sự có ý nghĩa khi nhà đầu tư có thể tiếp cận được cổ phiếu. Nếu thanh khoản quá thấp, nỗ lực niêm yết sẽ khó mang lại hiệu quả trong việc thu hút dòng vốn, đặc biệt là vốn ngoại.
Như vậy, dù ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng và tiếp tục theo đuổi chiến lược M&A nhằm nâng công suất phát điện, Thuỷ điện Hủa Na vẫn có thể phải đối mặt với bài toán kép gồm áp lực nợ vay gia tăng và thanh khoản cổ phiếu ở mức thấp. Trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng trở lại, đây sẽ là thách thức không nhỏ đối với doanh nghiệp.